Nasıl Mutlu Olunur, Mutlu Olmak İçin Neler Yapılmalıdır?

Mutluluk, herkes için farklı bir anlama gelir. Kimi için para, kimi için bir aile, kimi için aşk, kimi için kariyer, kimi içinse koşulsuz bir arkadaşlıktır. Yaşamınızı günlük, haftalık, aylık, yıllık düzenli davranışlarla şekillendirmek mutlu olmak için önemlidir. Yalnız bu alışkanlıkları kazanırken herkesin mutluluk anlayışının ve bunu başarmanın farklı olduğunu unutulmamalıdır.

Günlük Alışkanlıklar

1. Gülümsemek: Mutlu olunduğunda gülümsendiği düşünülse bile gülümsemeye bu kadar dar bir açıdan bakılmamalıdır. Çünkü bir kişi gülümsediğinde mutlu olsa bile gülümsemek beynin dopamini serbest bırakmasına neden olur ve bu da kişiyi mutlu eder. Bu eylem de kişilerin yüzlerinde sahte bir gülümseme ile dolaşması gerektiği anlamına gelmez. Fakat kişi enerjisini düşük hissettiğinde, şayet gülümserse ve bunu her sabah uygulayacağı bir alışkanlık haline getirerek aynada kendine uygularsa daha mutlu bir kişi olur.
2. Egzersiz yapmak: Egzersiz sadece fiziki sağlık için değildir. Düzenli egzersiz, öz güven ve mutluluğu arttırırken stresi, endişe duygularını ve depresyon semptomlarını azaltmaya yardımcı olabilir. Hatta bir miktar fiziksel aktivite bir fark yaratabilir. Egzersiz yaparken işin püf noktası aşırıya kaçmamaktır, çünkü kişi kendini aşırı yoracak şekilde egzersiz yaparsa daha sinirli olabilir.
3. Yeterli ve kaliteli uyumak: Modern hayat kişileri daha az uykuya yönlendirirse bile, yeterli uykunun sağlık, beyin fonksiyonu ve duygusal refah için hayati olduğu bilinir. Çoğu yetişkin her gece yaklaşık 7 veya 8 saat uykuya ihtiyaç duyar. Eğer kişi gün içinde şekerleme yapmaya ihtiyaç duyuyorsa muhtemelen vücudun bu daha fazla dinlenmeye ihtiyaç duyduğu anlamına gelir. Daha iyi bir uyku rutini oluşturulmasına yardımcı olacak birkaç ipucu:
• Her gece kaç saat uyuduğuna ve ne kadar dinlenildiğine dikkat edilmelidir.
• Hafta sonları da dahil olmak üzere her gün aynı saatte uyanmalıdır
• Yatmadan önceki saatte sessiz bir zaman oluşturulmalıdır. Bu saatte banyo yapılmalı, kitap okunmalı veya rahatlatıcı bir aktiviteler yapılmalıdır. Ağır yiyecek ve içecek tüketmekten kaçınılmalıdır.
• Yatak odası karanlık, serin ve sessiz olması sağlanmalıdır.
• İyi bir yatak temininde bulunulmalı.
• Şayet şekerleme yapmaya ihtiyaç duyuluyorsa 20 dakika ile sınırlandırılmalıdır.
Sürekli uyumakta sorun yaşıyorsa doktora müracaat edilmelidir. Çünkü tedavi gerektiren bir uyku bozukluğu söz konusu olabilir.
4. Ruh halini destekleyecek gıdalar seçmek: Yiyecek seçimlerinin genel fiziksel sağlık üzerinde bir etkisi olduğunu herkes tarafından bilinir. Ancak bazı yiyecekler de ruh halini de etkileyebilir. Örneğin:
• Karbonhidratlar kişinin kendini iyi hissetmesini sağlayan serotonini hormonu serbest bırakır. Yalnız sadece şeker ve nişasta gibi basit yüksek karbonhidratlı gıdalar tüketilmesi kısa enerji dalgalanmalarına sebep olabilir. Bu yüzden sebze, fasulye ve kepekli tahıllar gibi karmaşık karbonhidratları tüketmek daha iyidir.
• Yağsız et, kümes hayvanları, baklagiller ve süt ürünleri protein bakımından yüksektir. Bu yiyecekler enerji ve konsantrasyonları artıran dopamin ve norepinefrin salgılarlar.
• Yüksek oranda işlenmiş veya derin yağda kızartılmış yiyecekler kişinin kendini üzgün hissetmesine sebep olur. Bu yüzden mümkün olduğunca az tüketilmesi gerekir.
• Güne iyi bir yemek seçimi yaparak başlanmalıdır. Örneğin, meyveli bazı yoğurt yanında tatlı bir kahvaltılık çörekle başlanabilir. Bu seçim kişinin tatlı ihtiyacını tatmin ederken alınan protein sabah ortasında enerji çökmesinden kaçınılmasına yardımcı olacaktır.
5. Minnettar olmak: Minnettar olmak ruh halinin yükseltilmesinde büyük bir adımdır. Örneğin, yapılan iki bölümden oluşan bir çalışmada, minnettarlığın duygusunun umut ve mutluluk duyguları üzerinde önemli bir etkisi olabileceğini bulunmuştur. Her güne minnettar duygularla başlamak ve gün içerisinde sahip olunanların düşünerek minnettar olmak pozitif bir kişi olmayı sağlarken buda kişinin mutlu olmasına anlamına gelir.
6. İltifat etmek: Araştırmalar, şefkatli davranışlarda bulunmanın kişinin kendisini daha memnun hissetmesine yardımcı olabileceğini göstermektedir. Samimi olarak birine bir iltifatta bulunmak kişinin kendi mutluluğuna destek verirken, iltifat edilen kişinin de mutlu olmasını sağlar.
7. Derin nefes almak: Kişi kendini gergin, yorgun, omuzların da sertlik ve karamsar gibi hissedebilir, herkes zaman zaman bu duyguyu yaşamıştır ve bu duygu iyi bilinir. Bu durumlarda içgüdüsel olarak, sakinleşmek için uzun ve derin nefes almak kişiyi oldukça rahatlatabilir. Ayrıca derin nefes alma egzersizleri stresi azaltmaya yardımcı olabilir. Kişi stresli ya da karamsar olduğunu hissettiğinde aşağıdaki adımları takip etmelidir:
• Gözler kapatılarak mutlu bir an veya güzel bir yer hayal etmeye çalışılmalı.
• Burundan yavaş ve derin bir nefes alınmalı.
• Ağızdan veya burundan yavaşça nefes alınmalı.
• Kişi kendisini sakin hissetmeye başlayana kadar bu işlemi birkaç kez tekrarlanmalı.
Kişi yavaş ve zor nefes almakta zorlanılıyorsa, her soluk alıp verme ile kişi içinden 5’e kadar saymayı denemelidir.
8. Mutsuz anları tanımlamak: Olumlu bir tutuma sahip olmak iyi olmasına rağmen bu tutumunu kötü şeyler başına geldiğinde sergilemek herkese mahsus bir tutum değildir. Herkesin başına kötü şeyler gelebilir ve hayatın bir parçasıdır. Kişiler bazı kötü haberler karşısında, bir hata yaptığında ya da kendini korkak gibi hissettiği durumlarda mutluymuş gibi davranmaya çalışmamalıdır. Kendini yargılamayı bırakıp mutsuzluk hissini kabul etmelidir. Ardından, kendisini mutsuz hissettiren olaya odaklanmayı bırakarak iyileşmesi için gerekenleri yapmalıdır. Bunu yapmak için derin nefes egzersizi yapmak, dışarıda uzun bir yürüyüş, biriyle sohbet etmek bu mutsuz anı atlatması için yardımcı olabilir. Kimsenin her zaman mutlu olmadığı da unutulmaması gereken bir durumdur.
9. Günlük tutmak: Günlük tutmak, düşünceleri düzenlemek, duyguları analiz etmek ve plan yapmak için iyi bir yoldur. Ve bunu yaparken edebi bir deha olmak ya da maddi bir kazanç sağlamak için için bir şey yazacak kadar profesyonelce olması da gerekmez. Günlük tutmak yatmadan önce birkaç düşünceyi not etmek kadar basit olabilir. Şayet bazı şeyleri yazıya dökülmesi kişiyi tedirgin ediyorsa, bitirdiğinde her zaman parçalanıp atılabilir. Önemli olan içindekileri dökerek rahatlamaktır.
10. Stresi kafaya takmamak: Hayat streslerle doludur ve hepsinden kaçınmak imkansızdır ve stresten de kaçmaya gerek yoktur. Stanford’un psikoloğu Kelly McGonigal, stresin her zaman zararlı olmadığını ve stres hakkındaki tutumu değiştirebileceğini söylemektedir. Kaçınamayacak stresler için, kişinin kendisine herkesin stresli olduğunu hatırlatması gerekir. Çünkü her durumun yalnız kişinin kendisine ait olduğunu düşünmek için hiçbir neden yoktur. Bu yüzden stres üzerine düşünmek kişinin kendisini boğucu bir ortama sokmasından başka bir işe yaramaz.

Haftalık Alışkanlıklar

11. Karmaşadan kurtulmak için zaman ayırmak: Karmaşa yaratan eşyalardan kurtulmak için en azından haftada sadece 20 dakika zaman ayırmak müthiş etkiler yaratır. Bu yirmi dakika için bir zamanlayıcı ayarlamak ve evin karmaşa yaratan bir bölümünü toparlamak için seçilebilir. Seçilen alan 15 dakikada toparlanmaya çalışılır ve son beş dakikada kısa bir yürüyüş yapılarak bu zaman tamamlanabilir. Mesela karışık bir dolabın veya çekmecesini toparlanmasında kullanılmayanlar fazlalıklar kaldırılarak sadeleştirme yapmak kişilerin ruh haline de iyi gelen bir durumdur.
12. Arkadaşlarla vakit geçirmek: İnsanlar sosyal varlıklardır ve yakın arkadaşlara sahip olmak onların daha mutlu olmasını sağlar. Özlem duyulan arkadaşlarla buluşmak vakit geçirmek ya da telefonlaşıp uzun sohbetler etmek olumlu bir ruh hali için önemlidir. Yetişkinlikte, yeni arkadaşlar edinmenin imkansız olduğunu hissedilebilir ve önemli olan kaç arkadaşın olması demek değildir. Önemli olan kişi için önemli olacak ilişkilere sahip arkadaş sahibi olmaktır. Yeni arkadaşlar edinmek için yerel bir gönüllü grubuna katılmak, ya da hobi dersleri veren bir kursa katılmak arkadaş edinme de etkin yollardan biridir. Ayrıca arkadaşlık sadece insanlarla sınırlı olmak zorunda değildir. Evcil hayvanlarla arkadaşlıklar kurmak, çoklu araştırmalara göre benzer faydalar sunabilir.
13. Yeni haftayı planlamak: Eğer bir kişi sinirlendiğini hissettiğinde her haftanın sonunda yeni hafta ile ilgili temel bir liste hazırlamayı deneyebilir. Yapılan plana bağlı kalınamayacak çamaşır yıkamak, market alışverişi gibi konularda bile plan yapmaya çalışmak iş yerindeki projelerin üstesinden gelmek için yardımcı olur zihni sakinleştirir. Bu planlamayı yapmak için kendini strese sokan süslü püslü bir planlayıcıya illa gerek yoktur, yapışkanlı not kâğıtları ile görülen yerlere yapıştırılan planlamalar da aynı işi görür niteliktedir.
14. Teknolojiyi saf dışı bırakmak: En azından haftada bir gün bir saat, tüm elektronik cihazları kapatarak kendine radyasyonsuz bir alan yaratmak kişinin ruhunun ve zihninin dinlendirmesine yardımcı olur. Bu süre içinde kişilerin hoşuna giden kitap okumak, meditasyon, yürüyüşe çıkmak, müzik dinlemek, gibi aktiviteleri yapması enerjilerini toparlamaları için iyi bir fırsat yaratır. Ya da yürüyüşe çıkarak çevrelerindeki güzelliklere dikkat ederek o anı yaşamaları alternatif aktivitelerden biri olabilir.
15. Doğaya çıkmak: 2016 yılı çalışmalarına göre, yeşil alanlarda haftada 30 dakika veya daha fazla zaman geçirmek tansiyon ve depresyonun düşmesine yardımcı olabilir. Bu yeşil alanlar, mahallenizdeki parklar, kendi arka bahçeniz veya çatı katındaki minyatür bahçe olabilir. Önemli olan herhangi bir yerde doğa ve temiz havanın tadını çıkarabilmektir. Daha da iyisi, ek yarar için bu mekânlarda yapılacak egzersizlerdir.
16. Meditasyon yapmak: Keşfetmek için birçok meditasyon yöntemi vardır. Bu meditasyon tekniği hareket, odak, maneviyat veya üçünün birleşimi bir program olabilir. Meditasyon illa karmaşık olmak zorunda değildir. 5 dakika boyunca kişinin kendi düşünceleriyle sessizce oturması kadar basit olabilir. Daha önce bahsedilen derin nefes egzersizleri bile bir meditasyon biçimi olabilir.
17. Terapi için yardımı almak: Kişiler karşılaştığı engellerle baş etmeyi öğrendiği zaman kesinlikle daha mutlu olurlar. Bir sorunla karşılaşıldığında, geçmişte benzer sorunları yaşayanları düşünmek ve onların tecrübelerinden faydalanmak kişiye yardımcı olabilir. Fakat kişi eğer bu problemi nasıl aşacağını bilmiyorsa profelyonel bir terapistten yardım alması da diğer alternatiflerden biridir. Terapistler, insanların başa çıkma becerilerini geliştirmelerine yardımcı olmak için eğitilir. Ayrıca, bir terapiste terapiye başlanıldı diye sürekli devam etme zorunluluğu yoktur. Sadece birkaç seans bile duygusal olarak kişiye yardımcı olacaktır.
18. Kişisel bakım ritüelleri oluşturmak: Hızlı tempolu bir dünyada öz bakımını ihmal etmek kolaydır. Fakat beden yaşanılan her olayla ilgili düşünceleri, tutkuları hatta ruhu da taşıdığından dolayı çok yorulur ve özel bir bakım onun hakkıdır. Bazıları için yorgun stresli bir haftanın sonunda uzun, sıcak bir banyoyla bu yorgunluğu atmada yeterli gelirken, bir cilt bakım rutini uygulamak daha etkili bir yol olabilir. Veya en yumuşak ve rahat giysileri giyerek baştan sona bir film izlemek için bir gece ayırmak farklı alternatif yollar arasındadır.
Aylık alışkanlıklar
19. Jest yapmak: Kişiler günlük olarak birine övgüde bulunmanın yararlarını gördükten sonra bunu daha büyük ölçekte bir jest şeklinde yapabilirler. Mesela her ayın üçüncü hafta sonu bir arkadaşının çocuklarına bakmak ve onun kendine vakit ayırması için fırsat yaratmasını sağlamak iyi bir jest olabilir. Ya da çevrenizde olan bir yaşlıya ayda bir defa eşlik ederek dışarı dolaşmaya çıkarmak hem onu mutlu ederken kişinin de ruhuna iyi gelir ve mutlu eder.
20. Dışarıda vakit geçirmek: En azından ayda bir defa en sevilen restorana gitmek veya kısa bir yolculuğa çıkmak gibi etkinliklerde bulunmak mutlu olmanın yollarından biridir. Eğer bu etkinlikleri yaparken kişiye eşlik edecek biri olmasa bile gideceği yerlerde yeni insanlarla tanışma arkadaş olma fırsatı olduğu da unutulmasın.
21. Hedefler listesi oluşturmak: Her ayın başında, küçük bir kağıt parçası üzerine veya telefona mutlu anıların veya dört gözle beklenilen şeylerin kısa bir listesini yapmak motive edici bir harekettir. Kişinin kendisini hayal ettiği bir yolculuğu beklerken düşünmesi kötü anlarda bile morali düzeltmek için etkili bir yöntemdir. Kişinin hayata karşı motivasyonu artırarak mutlu olmasını sağlayan bir durumdur.
Yıllık alışkanlıklar
22. Bir yıllık ruh halini gözden geçirmek: Yeni bir yılın başlangıcı, kişilerin hayatlarının bir envanterini çıkardıkları ve üzerinde düşündükleri anlardır. Hemen hemen herkes bu dönemde geçmiş yılda nasıl olduğu, neler yaptığı, bir önceki yıla göre nerede olduğunu sorgularlar. Ancak, bu durumda kişi kendini vereceği cevaplarda çok sert bir şekilde yargılamadan kaçınmalıdır. Eğer bu envanter sonucunda kişi ruh halinin geçen yıl boyunca fazla gelişmediğini tespit ederse, doktordan randevu almayı veya bir terapistle konuşmayı düşünebilir. Çünkü depresyonla ya da ruh halini etkileyen bir fiziksel durumla karşı karşıya olabilir.
23. Hedefleri yeniden değerlendirmek: İnsanlar değişir, bu yüzden kişiler nereye gittiğini ve hala gitmek istediği yerde olup olmadığını düşünmesi gerekir. Bunu düşünürken eğer hedefe varılmadıysa utanılacak bir şey yoktur. Bu hedefler kağıt üzerinde kulağa hoş gelseler bile, artık kişiye hizmet etmeyen hedeflerdir ve bu hedeflerden kurtulması ve yenileri ile değiştirmesi gerekir.
24. Vücuduna iyi bakmak: İnsan genel sağlığında fiziksel ve zihinsel sağlığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Kişisel mutlu olmaya çalışırken geliştireceği alışkanlıklarda vücudunu da korumak için rutin doktor kontrolleri yaptırmalıdır. Fiziki sağlık ile edinilmesi gereken rutinlerden bazıları aşağıdaki gibidir;
• Yıllık bir fizik tedavi için birinci basamak hekime görünmek
• Herhangi bir kronik sağlık koşuluna dikkat etmek ve uzmanların tavsiyelerine uymak
• Düzenli olarak diş hekimine görünmek
• Düzenli olarak göz doktoruna görünmek
25. Kin duygusundan arınmak: Kin duygusundan arınmak genellikle söylenenden daha kolaydır. Fakat bunu kolaylaştıran püf nokta, unutulacak kin duygusunun karşıdaki kişi için değil kişinin kendi için yaptığını bilmesidir. Bazen affetmek veya kin duygusunu silmek, başkalarına karşı şefkatten çok öz-bakımla ilgilidir. Bunun bir uzlaşma olması gerekmez. Sadece ilişkinin sonlandırılması ve kin duymaya devam etmemek yeterlidir.

Kaynakça:
health.clevelandclinic.org
apa.org
news.stanford.edu/

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :