Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Non-Ribozomal(Ribozom Dışı) Protein Sentezi

0 37

Non-Ribozomal(Ribozom Dışı) Protein SenteziNon-Ribozomal sentez mekanizması ilk olarak 1971 yılında Fritz Lipmann tarafından ortaya atılmış ve thiotemplat mekanizması olarak adlandırılmışır. Bu mekanizmada peptitler , yüksek moleküler ağırlıklı multienzimler olan Nonribozomal Peptit Sentetazlar (NRPS) aracılığı ile yağ asidi sentezine benzeyen bir mekanizma ile sentezlenirler. Amino asitler enzimler aracılığı ile yanyana gelip birleşirler , bu protein sentezi çesidinde ribozomlar yoktur.Bu enzimler domainden oluşmuş büyük bir multifonksiyonel enzimdir.

Domain: Bir proteinde özgül bir işlev gösteren amino asit dizilerinin olduğu bölgedir.

Non-Ribozomal(Ribozom Dışı) Protein SenteziSentetaz enzimlerinde görev olan domainler;
1-Adenilasyon (A)
2- Tiyolasyon (T)
3- Kondensasyon (C)
4-Tiyoester (TE) — Yeni sentezlenen peptitin salınmasında görev alır.
5-Epimeraz (E)— L amino asidini D amino asidine çevirir.

Domainden meydana gelmiş sentetazlar modül olarak adlandırılan birimlerden oluşur.

Non-Ribozomal(Ribozom Dışı) Protein SenteziHer modül belli bir amino aside eklenmesi için özgüldür.Modül sayısı oluşan peptitteki amino asit sayısına eşittir.Her modül bir amino aside bağlanmakla sorumludur.

Non-Ribozomal sentez mekanizmasında;
1- Aktivasyon
2-Başlama
3-Zincir uzaması
4-Sonlanma

basamakları bulunur. Kalıp olarak mRNA yerine peptit sentetazlar bulunur. ATP kullanılır.

Non-Ribozomal(Ribozom Dışı) Protein Sentezi1-Aktivasyon: ATP deki fosfat amino aside bağlanır ve amino açil adenilat adında bir kompleks oluşturur.

ATP+amino asit—–=A.A.A (Amino Açil Adenilat)

Aktive olmuş amino asit modülün A bölgesine bağlanır.Ardından hepsine yani bütün bölgelere teker teker bağlanır.

2-Başlama: A bölgesindeki aminoasit T bölgesine geçer.

3-Zincir uzaması: Peptit bağı oluşumu C bölgesinde gerçekleşir. Burada birinci modüldeki amino asidin karboksil grubuyla ikinci modüldeki amino grubuyla arasında peptit bağı oluşur. COOH—NH2

4-Sonlanma: Peptit sentezinin sonlanması ve oluşan peptitin sentetazdan ayrılması en sonda bulunan TE bölgesinde olmaktadır.

Sentetazlar DNA tarafından sentezlenip sitoplazmaya verilirler. Oluşan üründeki amino asit sayısı genellikle 3-15 arasında olmaktadır. Bu ürün antibiyotiktir. Bu sentez türü genelikle antibiyotiklerin sentezlenmesinde kullanılır ancak bazı antibiyotikler normal ribozomal yolla sentezlenirler.

Ribozomal yolla sentezlenen antibiyotiklerin bazıları;
1-Subtilin
2-Ericin
3-Mersaridin

Non-Ribozomal yolla sentezlenen antibiyotiklerin bazıları;
1-Aktinomisin
2-Basitrasin
3-Gramisidin
4-Siklopanin
5-Sunfaktan
6-Tirosidin

Yazar: Hüsnü Orçun ÖZGÖREN

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku