Virtopsi Nedir?

Birçok ölümün ardındaki sır perdesini ortaya çıkaran, yeni hastalıkların önüne geçtiği gibi adaletin tecelli etmesini sağlayan otopsi, teknolojinin baş döndürücü hızla gelişen etkisine yenik düşmek üzere. Kelime anlamı “sanal otopsi” olan virtopsi, 2000’lerin başı gibi duyulmaya başlayan teknolojilerden biri. İnsan eli cesede temas etmeden neştersiz ve kansız olarak gerçekleştirilen virtopsi teknolojinin tüm imkanlarından faydalanılan, otopsi kelimesinin zihinlerimizde çağrıştırdığı ürkütücü imgelemi daha sempatik kılan bir teknolojidir. Bu teknoloji sistemin yüklü olduğu dünyanın herhangi bir yerindeki doktor bilgisayarının faresiyle bir ölüme dair tüm detayları üç boyutlu ve objektif bir şekilde inceleyebilir. Virtopsi teknolojisi, ilk defa ABD ordusunda askerlerin yaralanma veya ölümlerinde objektif bir inceleme tekniği olarak kullanıldı. Dover Hava Kuvvetleri Üssü’nde sistemin bugünküne nazaran daha sınırlı bir versiyonu kullanıldı. Sistem bugünkü ismine yaraşır şekilde ilk defa İsviçre’de 2006 senesinde hayata geçirildi. İsviçre’deki Bern Adli Tıp Enstitüsünde kalabalık bir ekip tarafından hayata geçirilen sistem bugün de aktif olarak yılda yaklaşık 100 otopsi gerçekleştirmektedir. Enstitünün uzmanlarından Michael Thali’nin sayısız avantajlarını sıralayarak yakın gelecekte virtopsi teknolojisinin büyük oranda klasik otopsinin yerini alacağını belirtiyor.

Sistemin işlem şeması ise şöyle: Enstitüye getirilen ceset ilk önce bilgisayarlı tomografiyle genel bir taramadan geçirilir. İkinci aşamada vücudun yumuşak kısımlarının taranarak tüm detayların görüntülenmesi için Manyetik Rezonans Görüntüleme yapılır. Virtopside çoğu zaman klasik otopside saptanması hayli zaman alan parçaların tespiti son derece kolaydır. Tüm virtopsi işlemi yarım saat içerisinde tamamlanmış olur. Bu durum yaygın afet ve toplu ölümlerde oldukça hızlı bir şekilde ayrıntılı otopsi işlemlerinin gerçekleştirilmesine imkan tanır. Birçok uzamanın yeterli patolojik inceleme yapılmasına elvermediği yönündeki iddialara karşın yeni nesil virtopsi teknolojilerinde virtobot adı verilen akıllı hassas robotik ünitelerle cesetten parça alınması da mümkündür. Tüm bu oldukça detaylı virtopsi işlemlerinin yer aldığı datalar bir dosya halinde e-posta yoluyla saniyeler içerisinde dünyanın herhangi bir yerine gönderilebilir. Bu teknolojik yenilik bile başlı başına olağanüstü bir özelliktir, zira yakın zaman kadar bir otopsi sonucunun bir ilden başka bir ile gönderilmesi aylar alabilmekteydi. Virtopsinin diğer bir üstün tarafı, kayıtların üzerinden kaç yıl geçerse geçsin yetkili herkes tarafından çıkan yeni deliller ışığında alınıp tekrar incelenebilmesidir çünkü ceset tüm detaylarıyla incelenip kayıt altına alındığından burada cesedin çürümüş olmasının hiçbir önemi yoktur. Bern Adli Tıp Enstitüsü yetkilileri virtopsiyle ilgili çekinceleri olduğu zaman klasik otopsiyle bu teknolojinin desteklenebileceğini belirtiyorlar. Virtopsi işlemi tamamlandıktan sonra kalan şey, teknisyenler tarafından görüntülerin değerlendirilmesidir. Virtopsi muayenesinde CT, MRI teknolojileriyle detaylı bir tarama inceleme yapılırken bunlara ilaveten post mortem anjiyografi ile damar içi görüntüleme ve robotik kolla da biyopsi gerçekleştirilir. Tüm bu yüksek ve ayrıntılı görüntüleme teknolojileri oldukça yüksek bir maliyeti de beraberinde getirmektedir. Sistemin tam kurulumu 1,98 milyon Amerikan dolarına mal olmaktadır. Sistemin pahalı olması Türkiye gibi ülkelerde yakın zamanda kullanılmasına pek ihtimal verilmemesinin başlıca sebebidir. Ancak konunun uzmanları tıpkı DNA analizi gibi sistemin yakın gelecekte kaçınılmaz olarak yaygınlaşacağını ileri sürmektedir. Sistemin sunduğu görüntüler 3D tekniğiyle incelenebildiği için vücut içerisindeki en hassas parçalar (mermiler, şarapnel parçaları…) tüm detaylarıyla görüntülenebilmektedir. Tüm bu işlemler cesede tek bir el değmeden gerçekleştirilmektedir. Virtopsi yüksek hassasiyetli bir görüntüleme sağlarken cesedin vücut bütünlüğünün bozulmuş olması sistem performansını etkilemez. Bu özelliğinden ötürü 2009’da Avustralya’da yaşanan orman yangınlarının ardından cesetler üzerinde çalışan radyolog ve patolog ekipleri, 255 vücut torbasının içeriğini taramak ve 161 kayıp insanı tanımlamak için virtopsi teknolojisini kullandı. Bu bakımdan ister orman yangınları olsun ister tsunamiler gibi yoğun toplu ölümlerin yaşandığı gelecekteki kitlesel felaketlerde benzer şekilde virtopsi teknolojisi oldukça değerli olabilir.
Virtopsi teknolojisi sunduğu bu son derece hassas ve objektif görüntüleme imkanlarına rağmen halen hassas bulaşıcı ve idiyopatik hastalıklarda doktorların ihtiyaç duyduğu neticeleri sunmaktan uzaktır. Şimdilik sistem çoğunlukla cinayet, araba ve iş kazaları gibi durumlarda kullanılmaktadır.
Şu ana kadar klasik yöntemlerle aydınlatılamayan birçok vaka virtopsi sayesinde aydınlatılmıştır. Örnek olarak 2007’de İsviçre’nin Bern kenti yakınlarındaki bir karayolunda meydana gelen kazada hayatını kaybeden bisiklet sürücüsünün nasıl hayatını kaybettiğiyle ilgili gerçek virtopsinin olay mahalline dair 3D kayıtları analiz sonuçlarıyla birleştirmesiyle çözülmüştür. Yine Zürih kentinde bir grup tarafından tekmelenerek öldürülen maktulün gerçek failini bulmak ve şahsın ölümünde kimlerin hangi oranda yer aldığını ortaya çıkarmak ancak virtopsiyle mümkün olmuştur. Maktulün vücudu 3D olarak taranabilince maktule tekme atan kişilerin ayakkabılarıyla yapılan karşılaştırma ve ölçümlerde ölümcül tekmeyi savuran kişi kesin bir netlikle tespit edilebilmiştir.
Her açıdan teknolojik gelişmelerin bombardımanı yaşanırken gün geçtikçe virtopsi teknolojisinin de yaygın kazanacağı ve daha etkili hale geleceği net olarak söylenebilir. Yukarıda ortaya konulanlar doğrultusunda virtopsi teknolojisinin avantajları özetlemek gerekirse şunlar söylenebilir:

Virtopsi, vücudun dijital ve muhafaza edilebilirlik açısından kalıcı kayıtlarını oluşturur ve adli tıp uzmanlarının ve klinisyenlerin birbirleriyle iletişim kurmasını kolaylaştırdığı gibi avukatların ve cesedin yakınlarının verilere istediği zaman ulaşmasını olanaklı kılar.
Cesedin uzakta olduğu ya da yeterli uzmanın bulunmadığı vak’alarda adli patologlar uzaktan bir virtopsi yapabilir, zira sistem akıllı özellikli robotik teknolojilerle online olarak kontrol edilebilir. Bu, CT tarayıcıları olan hastanelerin veya adli tıp merkezlerinin, kurum içi adli patoloğa sahip olmasalar bile virtopsiden yararlanabileceği anlamına gelir.
Henüz birçok ülke mahkemesi bu sistemle yapılmış otopsileri kabul etmese de sistem sonuçları ve sunduğu infografik 3D kayıtlar mahkeme salonlarında kolayca sergilenebilir ve mahkemede hazır bulunan insanları klasik otopsilerin mağdur bedeninin korkunç resimlerine bakmak zorunda bırakmaz.
Bilhassa dini bakımdan vücut bütünlüğüne yönelik hassasiyetleri olan kimseler için vücudu sağlam bir şekilde incelediği için sistem yaygınlık kazanabilir ve ceset sağlam bir şekilde ailesine teslim edildiği için ailenin ayrıca keder içinde kalmasına sebep olunmaz.
Virtopsi işleminde ceset incelemesi cesedin içerisine konulduğu torbalar yardımıyla gerçekleştirildiği için yaygın bulaşıcı hastalıkların yayılması veya enfeksiyon riski de minimize edilmiş olur.

Kaynakça:
http://www.impactlab.net/2009/11/26/virtopsy-virtual-autopsy-without-a-scalpel/<br /><br />
http://www.virtualautopsy.co.uk/what-is-virtual-autopsy/advantages-of-a-virtual-autopsy/<br /><br />
https://www.theguardian.com/science/2013/feb/23/virtual-autopsy-virtopsy-forensic-science

Yazar: Erdal Uğur

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :