James Joyce Kimdir?

1. Yaşamı4229_joyce

Batı Edebiyatının en önemli kalemlerinden biri olan James Aloysius Joyce, 2 Şubat 1882 tarihinde İrlanda- Dublin’de dünyaya gelmiştir. Edebiyat dünyasına farklı bir üslup getiren James Joyce, Cizvit okullarında ilk eğitimini almaya başlamıştır. Clongo Wood College’de bir süre okuyan Joyce, daha sonra maddi nedenlerden dolayı söz konusu okuldan ayrılmıştır. Daha sonra Joyce, üniversite eğitimini modern diller ve felsefe üzerine yapar. Yine bu yıllarda usta yazar Henrik Ibsen’e merak salar ve Dan- Norveç dilini öğrenir.

Henrik Ibsen’in “Biz Ölüler Uyuyunca” adlı tiyatro oyunu hakkında bir yazı yazar ve yazı bir dergide de yayımlanır. Yazma yeteneğini bu şekilde gösteren James Joyce, bu yıllarda şiire de merak salar. Şiir için kalemi eline alan Joyce, üniversite mezuniyeti sonrasında Paris’e gider. Bir yıl Paris’te yaşayan James Joyce, annesinin hastalık haberini alır ve ülkesine geri döner. Bir süre Trieste’de yaşan Joyce, 1906 yılında Roma’da bir bankada çalışmaya başlar. Ancak usta kalem, bir süre sonra işi bırakarak tekrar Trieste’ye geri döner. Burada bir süre İngilizce öğretmenliği yapan James Joyce, “Dublinliler” adlı eserini yayımlar.

1916 yılında ise Joyce otobiyografik bir roman olan “Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi” adlı yapıtını yayımlar. 1916’dan sonra Joyce ve ailesi Zürih’e yerleşir. Bu yerleşmenin ardından tüm edebiyat dünyasını sarsacak ve büyük yankı uyandıracak olan eseri “Ulyesses” adlı eserini kaleme alır. Roman bir Amerikan dergisinde parça parça yayımlanır. Bazı olaylar neticesinde roman ancak ve ancak 1922 yılında Paris’te basılır. 1931 yılında bir evlilik yapan Joyce, 13 Ocak 1941 tarihinde Zürih’te yaşama veda eder.

2. Edebi Yaşamı ve Ulyesses4229_james
James Joyce’un en önemli eseri olarak adlandırılan “Ulyesses” aynı zamanda dünya edebiyat tarihi için de büyük bir öneme sahiptir. Eser, roman tekniği açısından dikkat çekici bir tarz ile yazılmıştır. Roman, Homeros’un Odysseia destanı çerçevesinde Dublin’de geçen 24 saati anlatmaktadır. Tek bir gün üzerinden bir başyapıt çıkaran James Joyce, kurgusuyla da edebiyat dünyasını sarsmayı başarmıştır. Eser yayımlandığı günden itibaren birçok dile çevrilmeye çalışırken çeşitli güçlükleri de beraberinde getirmektedir. Türk Edebiyatı’na Nevzat Erkman tarafından ancak ve ancak 1996 yılında çevrilebilmiştir. 1966 yılına kadar eseri dilimize aktarılamamıştır. Bu romanın yanı sıra James Joyce eserlerinde ana yer olarak doğduğu ve yaşadığı kent olan Dublin’i seçmiştir. Yaşadığı yüzyılı büyük oranda etkileyen Joyce, bilinç akışı tekniği ile büyük bir yenilik yaratmıştır.

3. Eserleri4229_ulysses-202x300

• Dublinliler
• Sürgünler
• Oda Müziği
• Sanatçının Mektupları
• Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi
• Ulyesses
• Finnegens Wake

“Ulyesses” romanından bir bölüm;

Oğul kavramları. Oğul, kendini Babasıyla özdeş kılmaya çalışıyor var gücüyle.
Buck Mulligan’ın yüzü hemen neşeli güleç bir ifadeyle açtı. Yanındakilere baktı, düzgün ağzı sevinçle açık, olanca kurnazlığını yitiriveren gözlerini çılgın bir şetaretle kırpıştırarak. Bir oyuncak bebeğin başını ileri geri oynatıyordu, hasır şapkasının kenarı titreyedursun, mutlu umursamaz bir sesle çığırmaya başladı:
-Bulunmaz bencileyin garip bir delikanlı.
Anam Yahudi benim, babamsa bir kuş.
Marangozun Yusuf’ la başım değil hoş.
İçelim biz o halde havarilerle Golgota’ ya.

Kaynakça:
Ulysses, James Joyce, Çev: Nevzat Erkmen,Yapı Kredi Yayınları 5. baskı, İstanbul.

Yazar: Canan Yıldırım