Kişilik Gelişiminde Çevre ve Kalıtım

Kişilik, insanları birbirinden ayıran, diğer insanlarla iletişimimizi ve tepkilerimizi kapsayan çevreden ve genetik yapıdan etkilenen bizi biz yapan özelliklerimizdir. Anne babalar çoğu zaman 7670_ikizler-38c24145-tacifçocuklarında gördükleri kişilik özellikleri için “bana çekmiş” gibi yorumlar yapmaktadır.

Fakat kişiliğimizin büyük bir kısmını çevre mi(yetiştirilme tarzı) genetik yapımız mı etkilemektedir?

Elbette ki herkes bir zeka potansiyeli ile dünyaya gelmektedir. Bu var olarak getirdiğimiz potansiyel çevre ile etkileşime girerek belirlenmektedir.

Psikolojik rahatsızlıkların çoğunun da kalıtsal olduğu bilinmektedir. Yani bu durum genetiğinde mevcut olan hastalıkla illa karşılaşacağı anlamına gelmez sadece bu hastalığa diğer insanlardan daha yatkın-eğilimli olduğu anlamına gelmektedir.

Araştırmacılar kalıtımın kişiliğimizde önemli bir yeri olduğunu göstermek için ikiz(tek ve çift yumurta) çalışmalarından yararlanmışlardır. Tek yumurta ikizleri, hepimizin bildiği gibi tek bir yumurtanın döllenmesinden ortaya çıkan iki bebektir. Bu bebekler fiziksel olarak tamamen birbirine benzer. Çift yumurta ikizleri ise, farklı iki yumurtadan döllenen bebeklerdir. Önemli nokta ise tek yumurta ikizlerinin tamamen aynı genleri taşıyor olmalarıdır. Araştırmacılar, aynı yaşta, aynı cinsiyette olan, aynı evde yaşayan ikizleri incelemişlerdir. Sonuç olarak tek yumurta ikizlerinin daha çok ortak özelliğe sahip olduğu bulunmuştur. Bu araştırmalardan yola çıkarak, yetişkin kişiliklerimizin %40’ının anne babalarımızdan aldığımız genler olduğu belirtilmiştir.

7670_resim4Evlat edinilmiş çocuklarla yapılan bir araştırmaya göre, evlat edinilen ve hiçbir şekilde biyolojik anneleri ile aynı ortamı paylaşmamış olan çocukların ve biyolojik annelerinin kişilik sonuçları karşılaştırıldığında birbirlerine çok benzedikleri sonucuna ulaşılmıştır (paylaşmış olduğu genler dolayısı ile).

Bunun yanı sıra birlikte büyüyen tek yumurta ikizleri ve ayrı ailelerde büyüyen tek yumurta ikizleri ile ilgili bir araştırma yapılmıştır. Bu araştırma sonucuna göre, tek yumurta ikizleri birliktede büyüse ayrı ailelerde de büyüse birbirleri ile oldukça büyük benzerlik göstermişlerdir. Bu durumun tek açıklaması ise; tek yumurta ikizlerinin ortak genleri paylaşıyor olmalarıdır.

Sonuç olarak araştırmacılar kesin bir yüzde belirtemiyor olsa da kişiliklerimizin büyük oranda kalıtımdan etkilendiği bilinmektedir.

Kaynakça:
Kişilik kitabından yararlanıldı.

Yazar: Sevde Alp