Tanrıça Bast Kimdir?

Tanrıça Bast, Mısır mitolojisi adına oldukça önemli figürlerden biridir. Bazı kaynaklarda Bastet, Baset, Ubasti veya Pasht gibi isimlerle de anılan Bast’ın büyük kült merkezi ise, bir delta şehri olarak bilinen ve ünlü tarihçi Herodot’un vakayinamelerinde adı geçen Per-Bast’ta idi.

6089_bast_by_badhead_gadroon

Bilinen ilk tapınılma tarihlerinin İkinci Hanedan olduğu söylenen ana kedi tanrıça Bast, antik tanrıçalar arasında yer almaktadır. Yukarıda bahsedilen kült merkezi Par-Bast şehrinde gerçekleştirilen kazılarda, kutsal kabul edilen kedilerin mumyalandarak konduğu mezarlar da bulunmuştur.

İlk zamanlarında Aşağı Mısır olarak bilinen coğrafyanın koruyucu tanrıçası olarak bilinen Bast, o zamanlar vahşi bir aslan şeklinde tasvir ediliyordu. Zaten isminin anlamı da “yiyici, yiyerek yok edici” manalarına gelmekteydi. Milattan önce 1456 yılından itibaren ise, ev kedileri ile özdeşleştirilen Bast, bu şekilde tasvir edilmeye başlanmıştı. Koruyucu tanrıça sıfatı ile, firavunu savunan ve onu koruyan bir tanrıça olarak bilinmekteydi. Bast, bir diğer önemli mitoloji tanrısı Ra’nın kızı sayılmakla beraber, “Ra’nın Gözü” şeklinde betimlenen tanrılar arasında yer almaktaydı.

Tanrıça Bast, aslında ilk zamanlarda bir güneş tanrıçası olarak bilinse de, Yunanların Mısır topraklarına gelmesinden sonra, yine bu millet tarafından bir ay tanrıçası halinde tasvir edilmiştir. Mitolojinin cilvelerinden biri, kimi tanrıların ve tanrıçaların toplum farklılıklarından dolayı birbirlerine benzetilmesi, hatta karıştırılması durumudur; ki Bast, kimi zaman Artemis ile de ilişkilendirilmiştir. Yunan mitolojisi çerçevesinde ise, Bast Ailuros, yani kedi ismi ile anılmıştır.

6089_garden-bast-black-gold-pt-7594

İlerleyen zaman içinde, çoğu katip ismini Bastet olarak yazmıştır. Halbuki Bast isminde, zaten dişilik takısı bulunmaktadır. Bastet isminde ise, iki adet dişilik takısı olmuştur.

Aslan başlı tanrıça Sekhmet ile beraber anıldığı için, bu tanrının olumlu bir yansıması olarak da literatürde yerini alan Bast, aslan başlı figürler ile de kimi zaman betimlenmiştir.

Yeni Krallık çağlarında ise, bir kedi – aslan tanrı olarak bilinen Maahes’in annesi olarak hakkında bazı arkeologların fikir yürüttüğü Bast, Aşağı Mısır’ı koruması nedeni ile, bu bölgenin baş tanrıçası Wadjet ile de bağlantılandırılmış ve en nihayetinde ise Wadjet – Bast olarak ortaya farklı bir isim ile çıkartılmıştır.

Kaynakça:
http://tr.wikipedia.org/wiki/Bast

Yazar: Baran Akçok