Benlik algısı, sosyal ve fiziksel çevre içinde gelişen bir özelliktir. Annesinin ve çevresindekilerin yüzlerini, davranışlarını izleyen bebek, seviliyor ve ilgi görüyorsa, istenildiği duygusuyla “olumlu benlik algısı” geliştirir. İki yaşından itibaren kendinin farkına varmaya başlar, adını bilir, “benim” demeye başlar.

Okula başladığında, yaşıtlarından ve öğretmeninden aldığı yeni bilgiler, onlarla ilişkileri, derslerindeki başarı ya da başarısızlıkları benlik algısının olumlu ya da olumsuz gelişiminde önemli rol oynar. Okul başarısı düşük olan çocuklarda okula gitmemek için direnme, ürkeklik, kendini küçük görme ile birlikte olumsuz benlik algısı gelişir. Okul başarısı ergenlik döneminde etkisini daha da artırır. Çocuğun arkadaşlarıyla kendini karşılaştırması ve okuldaki yaşantılar, “genel benlik” oluşumu açısından ağırlık kazanır. Araştırmalarda, bu dönemde yüksek başarı gösterseler de, kızların erkeklere göre daha düşük “başarı benlik algısı”na sahip oldukları belirlenmiştir.

Benlik Algısı Nasıl Gelişir ?

Ergenlik dönemi ilerledikçe, dış görünüş, beden yapısı, giyim, sahip olunan eşyalar, arkadaşlarınca beğenilme okul başarısının önüne geçmekte ve “sosyal benlik algısının” gelişiminde etken olmaktadır. Ayrıca, gencin ailesi ile olan ilişkileri de bu dönemde çok önemli etkiye sahiptir. Anne babasının iyi birer model olmalarıyla birlikte, eğitim tarzları da eğer demokratik yapıdaysa, genç kendini olumlu algılar, kendini değerli görür. İsteklerini gerçekleştirme olanağı tanındığından kendine güveni gelişir.

Kendini değerli gören birey başkalarına bağımlı olmadan davranır, “Ben kim olmalıyım ?” sorusuna daha doğru yanıtlar bulur. Yaşamı anlam kazanır ve mutlu olur. Unutulmaması gereken: Kişinin kendine verdiği değer, ancak diğer insanların ona verdiği değer ölçüsünde gelişir ya da gelişmez. Olumlu benlik algısı geliştiren gençler, başarılı, sosyal ilişkilerinde yardımsever, yaratıcı, saldırgan olmayan, sağlıklı ruhsal yapıya sahip, olumlu bir davranış gösteren bireyler olurlar.

 

Yazar:Oben Güney Saraçoğlu

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here