Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Dalit Kimliği: Kimlik Krizi ve Sosyal Sorunlar

0 151

Dalit topluluğunun bu kimliği, erken Vedik Dönem‘de (c. 1500 – c. 500 BCE) tanımlanmıştır. Manu, Varna sistemindeki (Manusmriti) Hindu topluluğunu, toplumu Brahminler (rahipler), Kshatriyalar (askerler), Vaishyalar (tüccarlar) ve Shudralar (menialler) olmak üzere dört farklı sınıfa ayıran Chaturvarnya’da sınıflandırır. Hindistan’daki toplumun bölünmesi, yasal ve cezai olan eşitsizlik ilkesini değerlendirilmiştir. Dokunulmaz grubun beşinci sınıfı olarak tanımlanan grup ise Varna öne çıkana kadar, Shudras topluluğunun toplumda sayısız rezillik olarak tanımlanan alt konumudur. Bu sınıfların bölünmesinin çağdaş Hindistan’daki varlığı, Dalitler topluluğuna yönelik yapılan ayrımcılıktan dolayı hala devam etmektedir.
Hindistan’ın kırsal kesimlerindeki bir bireyin kimliği hala kastlarına göre sınıflandırılır. Tüm bu faktörler nedeniyle Hindistan’da Dalit, ezilen veya ayrımcılığa uğrayan ve dokunulmaz bir sınıf olarak kabul edilmektedir. Toplumda üst kast tarafından sürdürülen ayrımcılık, Dalit topluluğunu ana akımdan dışlamıştır. Kırsal köylerde bile Dalit topluluğunun diğer sınıflarla yerleşmesine izin verilmemiştir. Eski zamanlardan beri, diğer insanların yaptığı eşit iş yapmalarına izin verilmez. Ekonomik ve sosyal olarak savunmasız olduklarından, üst kastın kendilerine verdiği sırayı takip ederler. Eski Hindistan’da iş ve kast temelinde yaratılan ayrımcılık bölünmesi, Hint toplumunda hala varlığını sürdürmektedir. Sonuç olarak, Dalitler, sosyal ve politik kurumlardaki uzun kast ayrımcılığı geçmişi nedeniyle çağdaş zamanlarda intihar etmektedir.
Dalit Kimliği:  Kimlik Krizi ve Sosyal SorunlarSosyal bir sorun olarak Dalit intiharı, çağdaş Hint toplumunda nispeten yeni bir olgudur. Birçok çalışma yıllar boyunca Dalit topluluğuyla bağlantılı öğrenci intiharları üzerine yürütülmüştür. Bu çalışmalardan elde edilen bulgulara göre Dalit öğrencileri, çeşitli kurumlarda sosyal ayrımcılık ve fırsat yetersizliği sonucu intihar etmektedir. Sosyal ayrımcılık sonucu intihar eden Rohith Vemula (2016), Muthukrishnan, (2017), Anitha (2017) ve Payal Tadvi (2019) gibi birçok öğrenci vardır.
Bu intihar vakaları, bugün demokratik Hint toplumunda hala yaygın olan Hint kast sisteminin en kötü biçimini gün ışığına çıkarmıştır. Burada bildirilen Dalit intiharlarının sayısı, Dalit intiharının genel eğilimini temsil etmemektedir. Dalitler bugün Hint toplumunun her yerinde taciz edilmekte ve bu giderek büyüyen bir sorun haline gelmektedir. Sosyal konumlarından dolayı bazen tacize uğrarlar ve bazen de sosyal konumları nedeniyle fırsatlardan mahrum bırakılırlar. Tüm işkencelerden çok travmatize olmuş durumdalar ve çaresiz kaldıklarında intihar ederek hayatlarına son vermektedirler.
Hint toplumundan Dalitler, eğitim kurumları, tıp mesleği ve diğer meslekler dahil olmak üzere çeşitli ortamlarda giderek daha fazla intiharlar meydana gelmektedir. Dalit topluluğundan kadınlar da çok sayıda vakada belgelendiği gibi cinsel taciz sonucu çok sayıda intihar etmişlerdir. Bu Dalit intihar vakalarından bazıları önde gelen Hint gazetelerinde rapor edilmiş ve ayrıntılı olarak açıklanabilmiştir. Raporlara göre bir Dalit doktoru, sosyal statüsünün bölümündeki insanlar tarafından gözden kaçırılmasının bir sonucu olarak tanınmış bir Delhi hastanesinde intihar etmiştir. Yine benzer şekilde Uttar Pradesh’in bir semtinde köy düzeyinde bir subay kendi kastı adına aşağılanmış ve hakarete uğradıktan sonra intihar etmiştir. Bunun yanı sıra başka bir örnekte tecavüze uğrayan Dalit kızı karakola bildirilmemiş ve bunun sonucunda yaşadığı ruhsal travma sonucu intihar etmiştir.

Dalit Kimliği ve İntiharın Teorik Çerçevesi

1970’li yıllarda sosyal psikologlar Henry Tajfel tarafından ortaya atılan sosyal kimlik teorisi terimi, bir bireyin sosyal kimliğinin kişinin kişisel kimliğinden önce geldiği koşullara atıfta bulunur. Sosyal kimlik kavramı, bir toplumda yaşayan çeşitli grupların davranışlarını anlamak için kullanılabilecek bir davranış olarak sosyal kimlik teorisi aracılığıyla tanıtılmıştır. Sosyal kimlik teorisi minimal gruplar arası önyargıyı ve sosyal kimliğin gerçek dünyadaki gruplar arasındaki ilişkilerle nasıl ilişkili olduğuna dair daha geniş bir ifadeyi açıklar. Tacfel, insanların benlik saygısına ve gururuna önemli ölçüde katkıda bulunanın, insanların ilişkili olduğu gruplar (örneğin sosyal sınıf ve aile) olduğunu öne sürmüştür.
Gruplar, sosyal kimlik kavramını oluştururken, sosyal dünyanın önemini ve duygusunu verir. Ek olarak, toplumun iç-grubunun üst kesim yani daha yüksek sosyoekonomik statüye sahip olanlar, sosyal konumlarını korumak için dış gruba yani daha düşük sosyoekonomik statüye veya Dalitler’e zulmedebileceğini iddia etmişledir. Bir sosyal kategorizasyon, sosyal özdeşleşme ve sosyal karşılaştırma süreci, grupları birbirinden ayırarak dış grup olarak bilinen olguyu oluşturabilir. Grup içi olarak bilinen diğer grup, bireyler kendileri ve üyeler arasında benzerlikler yaratabilir. Sosyal kimliğin merkezi hipotezi, bir grubun grup üyelerinin, bir dış grubun olumsuz yönlerini bulmaya çalışacakları ve böylece sosyal statülerini artıracakları şeklindedir.
Bu teori, sosyal kategorizasyon, sosyal karşılaştırma ve sosyal özdeşleşme olmak üzere, bir kişinin veya grubun dış grup içindeki diğerlerini göz önünde bulundurarak olumsuz sosyal kimliğe doğru oluşumunu teşvik etmek için hareket eden üç farklı süreç olduğunu belirtir. Bu, kötü sosyal, ekonomik ve politik statülerine göre alt kasttan insanlara karşı ayrımcılık yapan üst kasttan insanlara bir örnektir. Dalitler toplumdaki düşük statülerinden dolayı marjinal, sosyal olarak dışlanmış veya dokunulmaz olarak tanımlanır ve sınıflandırılır. Tüm bu sosyal statüleri nedeniyle diğer gruplardan ayrılmaktadırlar, böylece sosyal statülerini yükseltirler.
Bir dış grup olarak Dalitler (Hindistan’ın düşük kastlı Hindu halkı için kullanılan aşağılayıcı bir terim), toplum içinde üst kasttan insanlar tarafından çeşitli ayrımcılık biçimleri yaşarlar. Bu ayrımcılık nedeniyle, olumsuz duygular, nefret ve kırgınlık duyguları umutsuzluklarını körükleyerek Hindistan’daki Dalitler arasında birçok intihar vakasına yol açar. Sosyal kimlik teorisine dayanan bu makale, tartışmayı ayrıca Tajfel tarafından açıklanan üç teorik bölüm içinde, Dalitlerin sosyal kimlik süreçlerinin sosyal kategorizasyon, sosyal karşılaştırma ve sosyal karşılaştırma altında toplumun geri kalanından ayrılmalarına neden ve nasıl yol açtığını ortaya koyulmuştur. Sosyal kimlik teorisinin teorik çerçevesine ve statü engellenme teorisine dayanan Dalit intiharı hakkında bilgi vermektedir.
Sosyolojik açıdan bakıldığında, neyi hak ettiklerini açıklamak için toplumda rütbe, kast ve sınıfa göre bölünme yapılır. Sosyal tabakalaşma, toplumda yaşayan ve bunu deneyimleyebilen insanlar üzerinde sonradan etkilere dayanan bir eşitsizlik biçimiyle bağlantılıdır. Bölünme, toplumda hangi güce, statüye veya ekonomik kaynaklara sahip olduklarına dayanmaktadır. Bölünmeye dayalı olarak, özgürlük ve eşitlik dahil olmak üzere bireysel seçimi de sınırlarlar. Hint toplumunda Dalit’in sosyal kategorizasyonunun analizi, sosyal eşitsizliklerin nasıl devam ettiğini ve hayatta kaldığını, yaşamlar boyunca ve nesiller boyunca devam ettiğini izlemektir.

Dalit’in Sosyal Kategorizasyonu

Dalit Kimliği:  Kimlik Krizi ve Sosyal SorunlarSosyal Kategorizasyon, bireyleri ve grupları sosyal olarak farklı algılama eğilimi olarak tanımlanmaktadır. Dalit, Hint kast sistemi içindeki en düşük kast grubu olarak belirlenmiştir. Kast sistemi, insanları, hakların atamalarının doğumla belirlendiği (hangi sınıfta doğmuş), sabit olduğu ve kalıtsal olduğu sosyal gruplara (kastlar) ayırır. Bu, istihdamda kendilerine verilen işe göre kategorizasyona yol açar.
Kast sistemindeki kopuşları kimse önlemek için, yer Kumar içinde toplum tarafından dışlanma (sosyal ve ekonomik cezalar bir dizi) bir esnek olmayan bir sisteme sahip, Dalitlerin Hindu sosyal düzeninde ayırt edici insanlar da dahil olmak üzere çeşitli şekillerde sınıflandırıldığını savunuyor. Hint toplumunda üst kast tarafından yapılan Varna hiyerarşisi yoluyla sosyal dışlanmanın tarihsel arka planı oluşturur. Sosyal grubu, doğumlarına ve statülerine göre alt kasta ayırmışlardır ve bu değişmemektedir.
Dalit toplumu sosyal kategorizasyon nedeniyle intihara kadar uzanan çeşitli ayrımcılık türleriyle karşı karşıya kalmaktadır. İstihdam, eğitim, sağlık sektöründeki ihlaller ve ayrımcılık nedeniyle intihar vakaları daha fazla fark edilmiştir. Ancak, iyimser yaklaşımlarıyla hareket eden çok az kişi, toplumsal eşitlik iddiasının önündeki tüm engelleri aşsalar da istihdam, eğitim veya sağlık tesislerinde daha iyi fırsatlar talep etmek istediklerinde engeller artmıştır.

İstihdam

Hint toplumunda sahip olanlar ve olmayanlar ayrım çizgisi sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal faktörlere de dayanmaktadır. Yoksunlukların uyumu, yalnızca ayrıcalıklı sınıf ile diğerleri arasındaki eşitsizliği artırır. Hindistan’da Dalit topluluğu için eşitlik arayışında gerçek bir meydan okuma vardır. Dalit katılımcıları arasında, iyi niteliklere ve akademik kayıtlara sahip olmalarına rağmen akademik bir görev için seçilmedikleri için birkaç intihar vakası kaydedilmiştir. Örneğin yapılan bir ankette, fakültenin alt kast/gruba (SC/ST) ait olduğunu ve Hindistan Teknoloji Enstitüleri’ndeki öğretim üyelerinin yalnızca yüzde 3’ünü oluşturduğunu göstermiştir. Hindistan’da 6’sı olmak üzere 23 Hint Teknoloji Enstitüsü bulunmaktadır.
Bu, öğretim üyelerinin yalnızca yüzde 2,8’inin ayrılmış kategorilerden geldiği anlamına gelir. Bununla birlikte, istihdam rezervasyon politikası, SC için yüzde 7,5 oranında rezervasyon yapılmasını şart koşar ve tüm hükümet atamalarında buna uyulmalıdır. 2018 yılında IIT ve IIM’de atanmak üzere ortaya çıkan bir RTI’ye yanıt olarak, SC ve ST kategorisinden 682 kişi başvurmuş ve bunlardan sadece 16’sı görüşmeye çağrılmıştır.
Görüşmeye dayalı seçim sürecinin neredeyse tamamı genellikle alt kastların eşit olarak onlara oturacağına inanan üst kasttan insanların kontrolü altındadır. Randevu sürecinde çoğu zaman bu nedenle Dalit adaylarını uygun görmezler.Benzer şekilde, istihdam alanında medya sektörü akademik sektörden daha kötü durumdadır. Çünkü Oxfam araştırması basılı ve elektronik sektörlerin tamamen üst kast Hinduların elinde olduğunu ortaya koymaktadır.
Bir medya gözlemcisi olan Newslaundry, gazeteler, dijital medya, dergiler ve TV kanallarındaki 121 haber odası liderlik pozisyonundan 106’sının üst kast gazeteciler tarafından işgal edildiğini ve hiç kimsenin zamanlanmış Kast’tan (Dalitler) veya planlanmış kabileden olmadığını ortaya çıkarmıştır. Delhi’deki Gelişmekte Olan Toplumlar Araştırma Merkezi tarafından 315 editörle yapılan benzer bir araştırma, bunların hiçbirinin bir Planlı Kast’a (SC) veya planlanmış bir kabileye (ST) ait olmadığını bulmuştur.

Hint medyası Dalit haberlerine yer vermek isteseler de Dalit muhabirlerini istemedikleri medya sektöründen çok açık bir mesajdır. Medya sektörü dışında, aynı şekilde devam eden başka kamu ve özel sektör de vardır. Hindistan’daki istihdam sektörü de Dalitler ve alt kasttan insanlarla ayrımcılığı fark etmişlerdir. Dalit insanlarıyla olan eşitsizlikler, okuma yazma bilmeme, işsizlik ve sağlık sorunu, sosyal ve ekonomik durum gibi çeşitli faktörleri içermektedir. Hindistan’da zenginler daha da zenginleşirken fakirler daha da fakirleşmektedir.
Oxfam raporunda, Hindistan’ın en zengin yüzde 1’i, ülkenin servetinin yüzde 73’ünü oluşturduğu için gelir eşitsizliğinin daha da kötüleştiğini belirtmiştir. Ekonomik eşitsizlik raporu, 2006 ve 2015 yılları arasında işçi gelirlerinin yılda sadece yüzde 2 arttığını, milyarder servetinin ise neredeyse altı kat daha hızlı arttığını belirtmiştir. İşçi sınıfının çoğu SC/ST veya diğer geri kalmış topluluklara aittir ve hala bazı temel yeterli tesislerden yoksundurlar. Bunlar arasında gıda, barınma, giyim, temizlik, sağlık ve çocukları için okullar bu tür önemli konulardır. 2019 yılında Hindistan’da 1.39.123 intihar rapor edilmiş, intihar oranı 2018 yılına göre yüzde 3,4 artmıştır. İntiharların yüzde 23,4’ü, çoğunlukla Dalit topluluğundan olmak üzere günlük ücretli işçiler bulunmaktadır.

Eğitim

Dalit Kimliği:  Kimlik Krizi ve Sosyal Sorunlar2019’da Ulusal Planlanmış Kastlar Komisyonu Üyesi Bayan Swaraj, atandıktan sonra bile alt kasttaki kişilerin, planlanmış kabilelerin ve hatta diğer geri sınıftaki kişilerin HTE ve IIM’de ayrımcılık ve zihinsel tacizle karşı karşıya kaldıklarını belirtmiştir. İnsan kaynakları ve geliştirme bakanlığı (MHRD) tarafından Rajya Sabha’ya sağlanan veriler, sadece iki yıl içinde 2.400’den fazla öğrencinin Hindistan Teknoloji Enstitüsü’nden (HTE) ayrıldığını gösterdiğinden, Dalit öğrencilerinin kabul sürecinde benzer bir etkinlik fark edilmiş ve bunların 371’i Planlanmış Kast’tandır (Dalitler).
Sosyalist düşünür Rammanohar Lohia, yüksek kast, zenginlik ve ingilizce bilgisinin üç temel unsur olduğunu, bunlardan ikisine sahip olan herkesin yönetici sınıfa ait olduğunu savunmuştur. Bu ifadeyi analiz etmek için, üst kast tekelinin eğitim sektöründe hala açıkça görülebildiğini görmek mümkündür. Son zamanlarda, Jawaharlal Nehru Üniversitesi’nde ücret artışına karşı bir protesto yapılmıştır. Çünkü son yıllarda tüm eğitim sektörlerinde uygulanan ve çoğunlukla düşük gelirli Dalitler topluluğunu, çiftçiler, çekçek çekici kamyonları, sebze satıcıları, günlük ücretli işçiler, sözleşmeli işçiler vb gibi insanları etkileyen çeşitli ücret artışları uygulanmıştır.
Eğitimin Hint toplumundaki eşitsizliği ortadan kaldıracağını, ancak uygun olmayan eğitim nedeniyle ve ekonomik olarak daha zayıf Dalitler topluluğunun bunu başarması kolay bir iş olmadığı gözlemlenmiştir.

Sağlık

Ulusal Aile Sağlığı Araştırması’nın (NFHS) Dalit kadınlarının durumuna ilişkin yaptığı araştırmada, %70,4’ünün sağlık hizmetlerine erişimde sorun yaşadığı belirlenmiştir. 2018’deki NFHS raporu, Dalit kadınlarının öldüğü ortalama yaş, üst kasttan bir kadın için 54,1’e karşılık 39,5’tir. Devamlılıkta ayrıca beden kitle indeksine göre 15-49 yaş arası dört Dalit kadından birinin yetersiz beslendiği belirtilmiştir. Üst kasttaki kadınlar arasında bu oran, her altı kadın için yetersiz beslenmiş bir kadın anlamına gelir. Ayrıca Dalit topluluğundan kadınların sağlık politikalarının ve sağlık hizmetlerinin çoğundan oyalandığını ve bu nedenle daha genç yaşta öldükleri ifade edilmiştir.
Gerçek şu ki, dokunulmaz kelimesinin Dalit ile etiketlenmesi, ayrımcılığa uğramak zorunda oldukları anlamına gelir. Dalits topluluğu üzerinde yapılan bir anket, alt kastın yaklaşık yüzde 21,3’ünün sağlık merkezlerine girmesinin reddedildiğini bulmuştur. Anket ayrıca sağlık çalışanlarının Dalit topluluklarının yüzde 65’ine sağlık hizmetlerini kolaylaştırmayı reddettiğini de ortaya çıkarmıştır. Bu nedenle Dalitlerin çoğunun sağlık hizmetinden yoksun kalmaktan başka seçeneği olmamıştır.

Gıda

Dalit Bahujan Kaynak Merkezi’ne göre sanitasyon çalışanlarının, elle çöpçülerin ve atık toplayıcıların yüzde 22’si 12 haneli biyometrik ulusal kimlik numarasına ve %33’ü kamu dağıtım sistemi aracılığıyla sübvansiyonlu gıda almak için karneye sahip değildir. Bu nedenle, sosyal ve ekonomik statüleri, Hint toplumunda dışlanmaya devam edilmektedir. Örneğin, Uttar Pradesh’in Lakhimpur Kheri semtinde 13 yaşında bir Dalit kızı iki gün aç kaldıktan sonra intihar etmiştir. Benzer bir açlıktan ölüm vakası Madhya Pradesh’in Bundelkahnd Bölgesi’nde 75 Year Sukhya’nın yiyecek bulamadığı için kendini astığı ve 62 yaşındaki bir Dalit çiftçisi Samaydin Paswan’ın yoksulluk nedeniyle kendini astığı görülmüştür. Mahalleli, maddi durumunun çok kötü olması nedeniyle 2-3 gün hiçbir şey yemediği söylenmiş, ancak bu resmi olarak doğrulanmamıştır.

Kaynakça:

https://www.jstor.org/stable/4411929
https://www.researchgate.net/publication/277008941_Article_Caste_Discrimination_in_India_Dalit_Identity_Crisis
https://frontline.thehindu.com/cover-story/the-dalit-identity-dilemma/article9629313.ece

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Bunları da beğenebilirsin
Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.