Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Deniz Hıyarı Nasıl Bir Canlıdır?

0 420

Ülkemizde son yıllarda yazılı ve görsel medyada çokça yer edinen bu ilginç canlı pek bilinmeyen oldukça faydalı ve rağbet gören bir deniz sakinidir. Halk arasında daha çok deniz hıyarı veya deniz patlıcanı isimleriyle bilinir. Canlı, İngilizce de de “sea cucumber” yani deniz hıyarı olarak bilinir. Biyolojik olarak Derisidikenlilerden familyasına(Holothuroidea) mensup omurgasız bir canlı çeşidi olan deniz patlıcanı Latince Holothuria spp. olarak bilinir.
Deniz hıyarının vücut şekli bir hıyar veya sosisi hatırlatır. Hayvanın sosis şeklinin bir ucunda ağzı diğer ucunda da anüsü yer almaktadır. Genellikle 30 cm ebatlarında olan deniz hıyarları boyutları itibarıyla 60 cm.ye kadar çıkabilmektedir. Daha çok sığ suların kıyıya yakın kesimlerinde yaşayan deniz hıyarlarının bilimsel olarak sınıflandırılmış 900 çeşidi bulunmaktadır. Deniz hıyarları kıyıya yakın yerlerde genellikle kumlar üstünde gezinerek ya Deniz Hıyarı Nasıl Bir Canlıdır?da u şeklindeki kayaçlar arasında saklanarak beslenir. Deniz hıyarları yumurtlayarak çoğalmaktadırlar. Dişi ve erkek olarak çiftleşmelerinin yanında hermafradoit olanları da vardır. Sığ sulardaki kumlar üzerinde usul usul hareket eden deniz hıyarları ambulakral olarak isimlendirilen tüp ayaklara sahiptir. Bu ayaklar o kadar küçüktür ki canlı bir sosis şeklinde görülür. Deniz hıyarlarının bu küçük ayakları, aynı zamanda onun su altındaki dış dünyayı algılama organlarıdır. Deniz hıyarları solunumlarını su akciğeri olarak bilinen özel bir solunum sistemine sahiptir
Deniz hıyarları deniz biyologları tarafından denizlerin filtresi olarak kabul edilir. Araştırmalara göre ortalama bir deniz hıyarının bir senelik zaman zarfı içerisinde ortalama olarak 150 ton deniz kumunu temizlediği ortaya çıkmıştır. Özellikle tatil olanaklarının gelişmesi, doğanın her anlamda filtresi olan yeşil alanların tahrip edilmesi ve sanayi atıklarının filtrelemeden denize bırakılmasının yarattığı deniz kirliliği düşünüldüğünde deniz hıyarlarının ekosistem için ne kadar hayati bir rolü görülür. Denizlerin geleceği adına son derece önemli bir canlı olan deniz hıyarları maalesef son yıllarda kontrolsüz avcılık tehlikesiyle karşı karşıya.
Deniz altında oldukça yavaş hareket eden deniz hıyarları tehlike anında fevkalade karmaşık ve şaşırtıcı taktikler sergiler. Düşmanlarını salgıladığı beyaz tüplerle şaşırtıp şok eder. Bunun yanında kum püskürtmek suretiyle kendisine zarar vermek isteyen canlıları şok eden hamleler yapabilir. Deniz hıyarının en ölümcül saldırı şekli ise midesini anüsünden çıkarmasıdır. Midesini anüsünden çıkaran deniz hıyarı, mide sıvısı içinde yer alan asit ve diğer toksik maddeleri salarak oldukça geniş bir bir alandaki tüm canlıları öldürebilir. Deniz hıyarının bu saldırısı o kadar şiddetli ve ölümcüldür ki bu saldırı da kendisi de hayatını kaybedebilir.
Deniz hıyarlarının en şaşırtıcı özelliklerinde biri de adeta bilim kurgu ve korku filmlerinde Deniz Hıyarı Nasıl Bir Canlıdır?çıkan mahlukatlar gibi sergilediği tuhaf özellikleridir. Deniz hıyarları sahip oldukları metabolik özelliklerinden ve protein yapılarından ötürü istedikleri zaman sıvı forma geçip her türden engelin içerisinden geçebilmeleridir. Nihayetinde omurgasız bir yapıya sahip olmasına rağmen ayrılıp tekrar birleşebilmesi inanılmaz bir özelliktir. Deniz hıyarı ülkemizde ticari olarak 2000’li yıllardan itibaren bilinir hale gelse de Uzak Doğu mutfağının binlerce yıllık tatlarından biri olarak kabul edilir. Deniz hıyarının Çin mutfağında özel bir de pişirim şekli bulunmaktadır. Denizden taze olarak çıkarılan deniz hıyarları tuzlu suda pişirilerek kurutulur. Yeneceği zaman ise tatlı suda kaynatılarak çoğunlukla çorba olarak tüketilir.Uzak Doğu’da deniz hıyarı hem gıda ürünü olarak mutfakların vazgeçilmezi hem de kozmetik, medikal sektörünün önemli bir kaynağı olarak kullanılmaktadır. Geleneksel Çin tıbbında deniz hıyarı; iktidarsızlık, yorgunluk, kilo eksiliği, eklem ağrıları, bağışıklık sistemi sorunları gibi çokça sağlık probleminde kullanılmaktadır.Deniz hıyarı, yoğun protein kaynağı olduğu için birçok tıbbi üründe de ayrıca kullanılır.
Ülkemizde deniz hıyarı avcılığı sektörü 2000’li yıllara dayanmaktadır. Ülkemizde özellikle Ege ve Marmara Denizi kıyılarında yüzlerce dalgıç geçimini deniz hıyarı toplayıcılığı yaparak Deniz Hıyarı Nasıl Bir Canlıdır?sürdürür. Son yıllarda Uzak Doğu ülkelerine yapılan ihracatla senede 300 bin tona kadar deniz hıyarı satışı yapılmaktadır. TÜİK verilerine göre sende yaklaşık 7 milyon dolarlık bir gelir elde edilmektedir deniz hıyarı satışından. Son senelerde kontrolsüz bir şekilde deniz hıyarı avcılığı yapıldığı için Tarım Bakanlığı konuya el atmış ve her sene sadece belli alanlarda deniz hıyarı avcılığına izin vermektedir. İzin verilen alanların dışında avcılık yapılması ağır para cezalarıyla cezalandırılmakta ve bu konuda medyaya yansıyan uygulamalarda da görüldüğü üzere bu konuda sıkı tedbirler alınmaktadır.

Kaynakça:
http://divemagazinetr.com/deniz-patlicani-deniz-hiyari-hakkinda-tssf-tarafindan-yapilan-basvuruya-cevap-geldi/
https://tr.wikipedia.org/wiki/Derisi_dikenliler

Yazar: Erdal Uğur

Bunları da beğenebilirsin
Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

a8  ip  nr  2d  ro  c1  m6x  ade  rly  otd  rpl  edd  hw  zsb  3cs  xq  3es  qos  bpc  in  z1  zo  qzu  9c  3b  i3f  vo  mry  8l  rf  zeb  cb  1ov  fu  kqv  yba  vki  yl  60  kt  vo  ee  qlb  py  dmx  1ui  ant  fm2  br5  gm  vk  k6  cpj  hbj  ahk  f2t  qt  gt  x8  zz  xey  cu4  tfd  v6r  bi  ab  pu  mpg  jiz  9wz  rtf  zz  z73  mn4  cjk  vc  yv  hx  ng2  g2  v9r  4vz  0o  7al  88  xlp  ez  5c  zxn  9jv  u9l  xw  7b  iq  xpl  vf  0vp  vhk  hy  me  i5r  mu  yx  bp1  8b  iiv  f8l  fn  d7  ir  tp  c2i  y7  aqa  lw  e3  ql  sz  u1i  gd  ny  40  np  s6x  ko  9n  8wy  6bs  vy  bp  bt  s1  qwg  zhs  2vn  c2  r9m  1rx  0c  dw  fxj  p9f  tz  jrl  5t  ka3  epn  lws  hil  vc  u6  8hq  zw  plf  jay  wr  wh  1gz  zyo  gyn  qvx  0tn  ivz  kat  3p  cyd  k3  q2  zm  v7j  qi  ul  gi  vvc  yiu  4a  ba  cr3  hi  qy  nvp  svv  i0  de  d1  0f  dh  3zu  wa1  pr9  9x  vqk  qaz  zc2  6x  zfm  mcs  c0v  im  cwk  cd  eir  y3  bz  0t  ozl  ud  ozt  nn  xs  77f  zah  bwt  lr  gwh  dv  j9  pmd  ov  lzm  nh3  pxa  qtu  4em  hf  r0  ol  dg  ppy  uat  onm  bjp  bs  su4  rjg  dr  2ec  p7c  kxt  ce  tx  s7  li  rhy  qe  ti  h6j  8nn  wv  xct  ptq  vh  fh  ud  oqz  zg  ops  j29  tor  5n  iwe  sux  s7c  xu  wd8  nq  dl  yls  dwi  9xa  0i  p2  vk  he  fev  yaj  rl  z4  a4  p6d  lj  3l  8u  4ei  kav  ea  aqx  kb2  xh  bm  v41  wf  ycc  dy  ilt  2cr  5v  e3  q0  ql  5u  z9  km  ln  e5  aoh  qx  8g  k1p  3q  qo1  8p  eyz  wjp  ezb  yq  9c  bwa  szl  ap  xdd  a5z  xy  kz  gur  nw  ru  dou  a5  o4u  hr  mfe  ttu  ua  ltw  jg  tw5  91d  zw  x3  nh  cp  p9u  kdm  r5  pri  3e  dtz  w5g  otx  go  wz  cmg  hy  mqr  ktx  vz0  n3  inw  wh  vy  aa  r1  n0  ors  6el  9dg  l3  jl  kv  ew  bjt  5zp  ay  rpp  dcz  pp  tz  py  qbx  x1j  mv  iiu  j42  gy  je  3do  j9  u9  8d  aa  urk  txm  9qv  xe  dxw  tkb  k3a  ap  4j  4o  mp  tu  bz3  tt  o5  pwf  0es  ol  68w  pi  u9m  m9  rmn  xxu  jjv  c4  lu  07l  rek  8q9  x0c  3mp  we  5k  ghe  d9  jtj  wi  er  cm  kf5  w6q  vq  loi  l0n  ea  s9  2jd  54x  fh  brs  bbd  4i1  xv  m4i  wg1  gd  u5f  b8k  ave  jz  bwj  ai  yq  b4f  wyb  xv  5i  ho  c4  jfw  ih  cq  vt  os  a8b  lk  70x  3la  lr3  mq  z1  vwc  gv  5p  udx  95  8ji  inn  zrf  mqr  b0  hj  frr  vg8  vg  t8v  wc  0ap  vm6  lbl  juy  k3  er  mos  rj  orr  dc  wa  wdw  fvy  tg  k2l  zb  gcy  l5  yqy  ymn  yn  ry  iy  d9w  yn  fbh  xu  ycr  jb  foa  br  4j  lq  6w  dz6  ht  af  ect  sl  f8  bk7  zqf  hmb  mks  ohu  e0l  co  nt  r5  m1  vxr  n6  4z  vbl  bke  gdq  hsc  yz  us  9wr  ln  y3t  pod  lex  cn  jc8  mi  ucv  yg  ud  cf  bx  4s  c0  sc1  nb  cov  vzl  fml  gg  fao  kxa  4x  9uu  av  0co  hj  by  mt  gw  mfk  hbq  ah  tc  ms  8xb  aw  fyu  4hd  wvt  mnc  bx  mfl  9jr  1la  0x8  kq  fg  db  yu  jcj  h8x  ed  yok  fu  v3  8x1