Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Ferulik Asit: Tanımı, Kaynakları, Faydaları, Dozajı ve Yan Etkileri

0 24

Bu bitki bazlı bileşiğin yaşlanma ve bazı hastalıklarla savaştığı üzerine kanıtlar bulunmaktadır. Ferulik asit, bazı bitkilerin hücre duvarlarında bulunan organik bir bileşiktir. A vitamini, C vitamini ve E vitamini gibi antioksidanlar açısından zengin olan ferulik asit, en çok hücrelere zarar veren ve yaşlandıran serbest radikalleri nötralize ettiğine inanılan yaşlanma karşıtı cilt kremlerinde bulunmaktadır. Ferulik asit ayrıca besin takviyesi olarak ağızdan alınabilir. Alternatif tıp uygulayıcıları, bunu yapmanın yüksek tansiyon, diyabet, kanser ve oksidatif stresten etkilenen diğer hastalıkları önleyebileceğine veya tedavi edebileceğine inanmaktadır.
Takviyelerde bulunan ferulik asit genellikle tahıl tanelerinden elde edilirken, sebzelerde, meyvelerde, tohumlarda ve fasulyelerde de bulunabilir. Ferulik asit kullanılan bazı bitkisel ürünlerin yüksek konsantrasyonlarda bulunabilir Geleneksel Çin tıbbında da dahil olmak üzere, Dong Quai (Angelica sinesis), Sheng ma (Cimicifuga heracleifolia) ve Chuan Xiong (Ligusticum chuangxiong).

Sağlık Açısından Yararları

Ferulik asit en çok cildi koruyucu özellikleriyle bilinir. Topikal olarak uygulandığında, ferulik asidin güneş hasarını tedavi ettiği ve yaşlanma belirtilerini (ince çizgiler ve kırışıklıklar dahil) tersine çevirdiği bildirilmektedir. Ferulik asit daha az sıklıkla oral bir takviye olarak alınır, ancak bazıları atletik performansı artırdığına ve yaşlanma sürecini yavaşlattığına inanılmaktadır. Ayrıca, ferulik asit bazı durumlarda aşağıda belirtilen belirli sağlık koşullarının önlenmesi ya da tedavisi için kullanılmaktadır:
• Alzheimer hastalığı
• Ateroskleroz (“arterlerin sertleşmesi”)
• Kanser
• Yüksek kolestorol
• Hipertansiyon (yüksek tansiyon)
• Şeker hastalığı
• Menopoz belirtileri
• Osteoporoz
Ferulik asit kullanımını destekleyen araştırmalar genellikle zayıftır. Bugüne kadar, ferulik asidin yaşlanmayı yavaşlattığına veya herhangi bir tıbbi durumu etkili bir şekilde tedavi edebileceğine dair çok az kanıt bulunmaktadır. Bu, ferulik asidin tamamen faydasız olduğu anlamına gelmez. İşte mevcut araştırmalardan bazılarının bildirdiği yararlar şu şekildedir:

Yüksek Tansiyon

Journal of Cardiovascular Pharmacology’de 2013 yılında yapılan bir araştırmaya göre ferulik asit kan basıncını düşürmeye yardımcı olabilir. Araştırmacılara göre, sekiz hafta boyunca ferulik asit ile tedavi edilen hipertansif sıçanlar, sistolik kan basıncında önemli bir düşüş yaşadı, böbreklere daha iyi kan akışı ve kalpte sol ventrikülde (kanın vücuda pompalandığı) sertlikte azalma göstermiştir. Bu sonuçlar olumlu bulguya rağmen, aynı etkinin insanlarda da elde edilip edilemeyeceği belirsizdir. Dahası, farelerde kullanılan dozun (kilogram başına 50 miligram), 150 kiloluk bir erkeğin günde 3.400 miligramdan daha az almaması gerektiği göz önüne alındığında, insanlarda güvenli olup olmayacağı bilinmemektedir.

Şeker Hastalığı

Ferulik asit, pankreastaki (insülinin üretildiği yer) ve karaciğerdeki (kan şekerlerinin depolandığı yer) iltihabı hafifleterek diyabetin daha iyi kontrolünü sağlayabilir. European Journal of Pharmacology’de 2012 yılında yapılan bir araştırmaya göre, ferulik asit ve resveratrol (başka bir bitki bazlı antioksidan) kombinasyonu, farelerde nükleer faktör-kB (NF-kB) olarak bilinen bir bileşiğin aktivitesini artırmıştır. NF-kB, birçok işlevi arasında hücresel inflamasyonda kritik bir rol oynmaktadır. Bilim adamları, karaciğer ve pankreastaki iltihabı azaltarak, kombine ajanların farklı anti-diyabetik özelliklere sahip olduğu sonucuna vardılar.
Olumlu sonuçlara rağmen, ferulik asidin kendi başına ne kadar etkili olduğu ve bu etkilerin insanlarda kan şekeri seviyelerinde gerçek düşüşlere dönüşüp dönüşmeyeceği ve nasıl dönüşebileceği açık değildir. Daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Benzer çalışmalar, ferulik asidin, anti-diyabet ilacı olan metformin kullanan kişilerde glikoz toleransını iyileştirebileceğini ileri sürmektedir.

Cilt Koruması

Ferulik asidin cilt üzerindeki etkilerini çok az çalışma test etmiş olsa da, aşırı güneşe maruz kalmanın neden olduğu hasarı önleyebileceğine veya en azından azaltabileceğine dair bazı kanıtlar vardır. PLoS One’da yayınlanan 2013 araştırmasına göre, ferulik asit ve E vitamini içeren topikal bir merhem, yoğun ultraviyole B (UVB) radyasyonuna maruz kalan farelerde cilt lezyonlarının sayısını yaklaşık % 20 azaltmıştır. Tek başına kullanıldığında, E vitamini aslında lezyon sayısını kabaca % 15 artırmıştır. Bu, ferulik asidin güneş hasarını tersine çevirebileceğini düşündürse de, araştırmacılar hiçbir zaman tek başına ferulik asit ile test edilen fareleri dahil etmemiştir. Bu nedenle, çalışma yalnızca ferulik asidin, E vitamininin ciddi şekilde güneşten zarar görmüş ciltte neden olabileceği zararı azaltabileceğini öne sürmektedir. Daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Alzheimer Hastalığı

Bazı hayvan çalışmaları, ferulik asidin, beyin plağı oluşumunu destekleyen oksidatif stresi azaltarak Alzheimer hastalarında bilişsel işlevi iyileştirebileceğini öne sürmektedir. Journal of Biological Chemistry’de 2019 yılında yapılan bir araştırmaya göre, serebral amiloidoz (beyin plakları) geliştirmek için genetik olarak değiştirilmiş fareler, bir ferulik asit ve epigallocatechin gallate (EGCG) olarak bilinen bitki bazlı bir bileşik kombinasyonu ile tedavi edilmiştir. 15 aylık tedaviden sonra, takviyelerin çoğu öğrenme ve hafıza testinde bilişsel bozukluğu tersine çevirdiği görülmüştür.
Olumlu bulgulara rağmen, ferulik asit ve EGCG’nin amiloidoz gelişimini durdurabildiğine veya tersine çevirdiğine dair hiçbir kanıt yoktur. Ayrıca, ajanların bilişsel bozukluk üzerinde ne gibi bir etkisi olduğu ve insanlar üzerinde bir etkisinin olup olmayacağı da bilinmemektedir. Daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Rahim Ağzı Kanseri

Ferulik asit servikal kanser tümörlerinin büyümesini yavaşlatabileceğini dair kanıtlar mevcuttur, Uluslararası Kanser Hücresi 2018 tarihli bir araştırmaya göre ferulik asit, mitozu (hücre bölünmesini) inhibe ederek test tüpündeki rahim ağzı kanseri hücrelerinin büyümesini durdurabilmektedir. Bu, kanser hücrelerinin normal servikal hücreleri istila etme yeteneğini daha da azaltmaya yardımcı olmuş ve daha yüksek ferulik asit konsantrasyonları daha iyi sonuçlar vermiştir. Ferulik asidin yapamadığı şey, apoptozu (programlanmış hücre ölümü) indüklemekti, yani tedavi etmek yerine rahim ağzı kanserini kontrol etmeye yardımcı olabilir. Daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Ferulik Asidin Olası Yan Etkileri

Ferulik asit serumları ve kremleri genellikle çoğu cilt tipi için güvenlidir. Hassas cilde sahip kişiler de ürünlere tolerans göstermeyebilir ve hafif kızarıklık ve tahriş yaşayabilir. Kepek veya yulaf ezmesine alerjisi olan kişiler, bu kaynaklardan elde edilen ferulik asit serumlarına karşı alerjik reaksiyon yaşayabilir. Semptomlar hafif olma eğilimindedir ve kızarıklık, şişme, kaşıntı, kızarıklık ve soyulmayı içerebilir. Ferulik asit serumu kullanmadan önce, küçük bir deri parçası üzerinde biraz test edilmeli, kızarıklık veya diğer alerji semptomlarının görünüp görünmediğini görmek için 24 saat beklenmelidir.
Ağızdan alındığında ferulik asidin uzun vadeli güvenliği hakkında çok az şey bilinmektedir. Yiyeceklerden elde edilen organik bir bileşik olarak, ferulik asidin güvenli olduğu varsayılır, ancak bir takviye üzerinde hangi noktaya kadar aşırı doz alabileceği bilinmemektedir. Ayrıca hangi ilaç etkileşimlerinin hangi dozlarda gerçekleşebileceği de bilinmemektedir. Örneğin, Journal of Ethnopharmacology’de 2013 yılında yapılan bir araştırma da, ferulik asidin farelerde antikoagülan Plavix’in (klopidogrel) kan konsantrasyonunu artırdığını ve kanama ve morarma riskini artırdığı tespit edilmiştir. Buğdaydan elde edilen ferulik asidin çölyak hastalığı veya glüten duyarlılığı olan kişilerde reaksiyonları tetikleyip tetikleyemeyeceği bilinmemektedir.
Araştırma eksikliği göz önüne alındığında, yan etkilerin ve etkileşimlerin izlenebilmesi için, ferulik asit alıp almadığınızı veya almayı planlayıp planlamadığınızı doktorunuza bildirmeniz önemlidir. Ferulik asidin çocuklarda, hamile kadınlarda veya emziren annelerde güvenliği belirlenmemiştir.

Dozaj ve Hazırlama

Ferulik asit cilt bakım ürünleri, birçok eczanede ve üst düzey kozmetik tezgahlarında olduğu gibi çevrimiçi olarak da bu beraber formüle edilmiş bulunmaktadır. Bazı ferulik asit serumları, buna göre yüksek bir fiyat etiketi ile lüks bir cilt bakım ürünü olarak satılırken, aynı bileşenlere sahip daha ucuz ürünlerden daha iyi çalıştıklarına dair hiçbir kanıt yoktur. Ferulik asit takviyeleri internette ve bazı eczanelerde ve diyet takviyeleri konusunda uzmanlaşmış dükkânlarda da bulunabilir.
Ferulik asit takviyelerinin uygun kullanımına ilişkin bir kılavuz yoktur. Çoğu, günde bir kez yiyecekle birlikte veya yemeksiz alınan 250 miligram tabletler halinde satılmaktadır. Takviye alınırken, ürün etiketinde yazılan dozun asla aşılmaması tavsiye edilmektedir. İnsanlar üzerinde daha yüksek doz kullanımın daha iyi sonuçlar vereceğine ilişkin hiçbir ispat bulunmamaktadır. Ferulik asit kullanmayı düşünenler kendisi için uygun olup olmadığını öncelikle doktoruna danışmaları önerilmektedir. Ferulik asit, şeker hastalığı, yüksek tansiyon veya diğer herhangi bir kronik tıbbi durumu tedavi etmek için standart olarak kullanılan ilaçların yerine asla kullanılmamalıdır.
Amerika Birleşik Devletleri’nde diyet takviyeleri katı bir şekilde düzenlenmediğinden, kalite bir markadan diğerine değişebilir. Kalite ve güvenliği sağlamak için, ABD Farmakopesi (USP), ConsumerLab veya NSF International gibi tanınmış bir sertifika kuruluşu tarafından bağımsız olarak test edilmiş markaları tercih edilmelidir. Buna ek olarak, alerji olabileceği ilave içerikleri kontrol etmek için her zaman ürün etiketine dikkat edilmelidir. Bu, özellikle bazılarında kontakt dermatite neden olabilen E vitamini bakımından zengin serumlar için geçerlidir. Aynısı, glüten intoleransı olan kişileri etkileyebilecek buğday dolgu maddeleriyle yapılan oral takviyeler için de geçerlidir. Cilt bakımı için tasarlanmış ferulik asit serumları ve tozları asla dahili olarak alınmamalıdır.

Ferulik Asit Bakımından Zengin Kaynaklar

Ferulik asit birçok tahılda, tohumda, meyvede ve sebzede bulunur. Yemek pişirme, depolandığı hücresel bölmeleri parçalayarak gıdalardaki (özellikle tahıllardaki) ferulik asit miktarını artırabilir. Ferulik asit açısından zengin yiyeceklerden bazıları şunlardır:
• Elma tohumları
• Arpa
• Kepek
• Turunçgiller
Mısır
• Patlıcan
• Keten tohumu ekmeği
• Lacivert fasulye
• Yulaf ezmesi
• Patlamış mısır
• Pirinç
• Pirinç kepeği yağı
• Çavdar ekmeği
Ferulik asit takviyeleri ile karşılaştırıldığında, gıdalardan elde edilen ferulik asit, bağırsakta daha kolay emildiği için daha fazla biyo yararlanıma sahiptir. Buna karşılık, serbest ferulik asit (bitki hücrelerine bağlı değildir) büyük ölçüde çözünmez ve zayıf bir şekilde emilir.

Kaynakça:
https://www.researchgate.net/publication/266201761_Uses_and_Potential_Applications_of_Ferulic_Acid
https://www.scielo.br/pdf/bjps/v49n3/v49n3a02.pdf
https://www.webmd.com/drugs/2/drug-163612/ferulic-acid-bulk/details

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.