Gebelikte Yaşanan Kaburga Ağrısı ve Nefes Darlığı Şikâyetlerini Hafifletme Yolları

Hamilelikte vücutta olan değişiklikler ve hamilelik sırasında salgılanan hormonlar birçok farklı semptomların görülmesine neden olmaktadır. En fazla görülen iki şikâyet nefes darlığı ve kaburga ağrısıdır. Birçok hamilenin yaşadığı bu şikâyetlerle başa çıkabilmek için bazı yaşam koşulları iyileştirilmesi yapmak bu şikâyetlerin semptomları hafifletmeye yardımcı olabilir. Bu makalede bu iki hamilelik şikâyetinin nedenleri, tedavileri ve bunlarla nasıl başa çıkacaklarına dair bilgiler bulunmaktadır.

Kaburga Ağrısı

Kaburga ağrısı, özellikle son üç aylık dönemde, en fazla karşılaşılan gebelik şikâyetidir. Kaburga ağrısı ve nefes darlığı sıklıkla birlikte görülür, çünkü kaburgalardaki ağrı derin nefes almayı zorlaştırır ve nefes darlığı hissedilmesine neden olur.

Kaburga Ağrısının Nedenleri

Hamilelikle birlikte vücutta oluşan değişiklikler kas-iskelet sistemini özellikle de kaburgaları olumsuz yönde etkileyebilir. Hamilelik sırasında kaburga ağrısı genellikle aşağıdakilerin bir sonucu olarak çıkmaktadır:
Hormonlar: Gebelik hormonları olan özellikle progesteron ve relaksin, vücuttaki kasları ve bağları gevşetmek için çalışır. Bu değişiklikler doğum yapmaya yardımcı olur, ancak aynı zamanda kaburgalarda ve vücudun diğer kısımlarında ağrıya neden olabilir.
Büyüyen rahim: Bebek büyüdükçe uterus karnın üst kısmına doğru uzadığından dolayı kaburga kemiklere baskı oluşturabilir.
• Bebeğin pozisyonu: Bebeğin vücudu kaburgalara baskı uygulayacak şekilde bir pozisyonda yerleşmiş olabilir. Bu durum özellikle minyon, bebeğin büyük olması, karnın yüksek poziyonda taşınması gibi sebeplerle kaburgadaki baskıyı artırabilir.
Bebeğin tekmelemesi: Son üç aylık dönem boyunca bebeğin bacakları ve ayakları gelişir, tekme atmaya hazır hale gelir. Bazen bu vuruşlar kaburgalarda ağrıya sebep olabilir.
Kilo almak: Annenin taşıdığı ekstra ağırlık, özellikle göğüslerdeki sırt, omuz ve göğüs kafesinde ağrıya neden olabilir.
Mide ekşimesi: Mide ekşimesi ve hazımsızlık, boğazın arkasında veya göğüste bir yanma hissedilmesine sebep olabilir. Bu da göğüslerde ve kaburgalarda bir ağrı gibi algılanabilir.

Kaburga Ağrısının Diğer Nedenleri

• Gergin kas
• Kırık veya çürük kaburga
• İdrar yolu enfeksiyonu (İYE)
• Safra taşları
• Kalp rahatsızlığı veya kalp krizi
• Akciğer sorunu
• Kanser

Kaburga Ağrısı ile Nasıl Başa Çıkılır?

Hamilelik sürecinde bebek geliştikçe vücut gerilmeye başlar ve şikâyetler oluşur. Ancak, bu her zaman rahatsızlık olacağı anlamına gelmez. Bu şikâyetlerden kaçış yoktur fakat rahatlatma sağlamak için bazı şeyler denenebilir. Hamilelik sırasında kaburga ağrısı ile mücadele etmek için şunlar denenebilir:
• Sağlıklı kiloyu korumak
• İyi duruş alıştırması yapmak
• Rahat ve bol giysiler giymek
• Kilo alma, gaz, şişkinlik, kabızlık ve safra kesesi taşlarını önlemek için sağlıklı yiyecekler tüketmek.
• Güvenli olan doğum öncesi egzersizleri veya hamilelik yogası yaparak kasları ve eklemleri güçlendirmek, esnetmek
• Göğüslere uygun destekli bir sutyen kullanmak
• Göbeği desteklemek için hamilelik göbek kemeri veya bandı kullanmak
• Masa başında oturanlar için, zaman zaman ayağa kalkmak, sık sık dolaşmak ve mola vermek
• Derin nefes egzersizleri uygulamak
• Ilık duş almak veya banyo yapmak
• Boğaz bölgesindeki ılık kompres veya buz paketlerini denemek
• Yatakta rahat etmeye yardımcı olması için ekstra yastıklar veya destekler kullanmak
• Doktorla görüşmeden herhangi bir ağrı kesici ilaç kullanmamak.

Endişelenilmesi Gereken Konular

Hamilelik yaşanan şikayetler normal bir durum olsa bile, ağrı yaşanıyorsa doktora bildirmek gerekir. Ayrıca aşağıdaki durumlar yaşanıyorsa acil servise müracaat edilmelidir:
• Sürekli acı çekiliyorsa
• Acı aniden ortaya çıkıyorsa
• Durum kötüye gidiyorsa
• Acının normal olmadığını düşünülüyorsa

Nefes Darlığı

Hamilelik bazı kişilerin tam anlamıyla nefesini kesebilir. Dispne, nefes darlığı veya nefes darlığı için kullanılan tıbbi terimdir ve çok sık görülen bir hamilelik belirtisidir. Aslında, bebek bekleyen annelerin yaklaşık %60- 70’i bazen nefessiz kaldıklarını şikayetlerini bildirmektedirler.

Belirtiler

Nefes darlığı şikâyeti yaşandığında, nefes almanın zorlaştığı veya ağır nefes alınıyormuş gibi hissedilir. Bu şikayetleri belirtileri şunlardır:
Yeterli oksijen hava almak için daha fazla çaba sarf etmek: Nefes alma düşünülmeden doğal olarak gelişen bir olgu olmasına rağmen, hamilelikte bunu yerine getirmek için derin nefes almaya çalışmak gerekebilir.
Boğazında veya göğsünde bir gerginlik hissetmek: Hava yolu veya ciğerler daha sıkıymış gibi hissedebilir ve havayı ciğerlere almak daha zor gibi hissedilir.
Yeterli oksijen alınamıyor gibi hissetmek: Alınan nefesin, ihtiyaç duyulan havayı alabilecek kadar güçlü değilmiş gibi hissedilir.

Nedenleri

Hamilelik sırasında herhangi bir zamanda nefes darlığı hissedebilir, ancak son üç ayda bu durum daha sık yaşanır. Neden olduğunu bilinmese de bu şikâyet hamilelikle ilgili bazı nedenlerden kaynaklanmaktadır. Bu nedenler şunlardır:
Hormonlar: Hamilelik hormonları kalbi ve ciğerleri etkiler, bu da nefes almak da farkına varılsın veya varılmasın değişikliklere yol açabilir.
Büyüyen bir rahim: Rahim karına doğru büyüdükçe diyaframa baskı yapmaya başlar ve diyafram nefes almaya yardımcı olan kastır. Bu baskı ciğerlere baskı yapar ve derinlemesine nefes almayı zorlaştıracak şekilde genişlemelerine daha az yer açabilir.
Bebeği taşıma pozisyonu: Kadınlar bebeği anne karnında farklı şekillerde taşırlar. Diyaframa ve ciğerlere yüksek ve yakın bir pozisyonda taşıdıklarında, bu nefes darlığına neden olabilir. Düşük pozisyonda taşıma, ciğerlere biraz daha fazla alan verebilir ve daha az nefes darlığına neden olabilir.
Yapılan egzersizler: Prenatal egzersiz anne için sağlıklıdır. Ancak, aşırı dozda yapmak ağrı, baş dönmesi ve nefes darlığına neden olabilir. Sağlıklı bir tempoda egzersiz yapmak ve sık sık molalar vermek gerekir. Ayrıca susuz kalmamalı ve vücudun verdiği sinyallere dikkat edilmelidir. Böylece ne zaman yavaşlanması ve ne zaman durulması gerektiği fark edilebilir.
Çoğul hamilelik: Birden fazla bebeğe hamile kalmak, daha fazla yer kapladığından dolayı daha fazla şikâyetlere neden olur.
Kilo fazlalığı: Obezite ve hamilelik sırasında aşırı kilo almak, nefes darlığı ve diğer solunum bozuklukları da dahil olmak üzere birçok sağlık sorununa yol açabilir.

Nefes Darlığı Hamileliğin Hangi Döneminde Görülür?

Nefes darlığı, gebeliğin herhangi bir aşamasında başlayabilmesi için birçok nedeni vardır. Bu dönemler şu şekildedir:
Birinci trimester: Erken hamilelikte hormonları değiştirmek solunum şeklini etkileyebilir. Solunum şekli değiştiğinde nefes darlığı hissedilmesine neden olabilir. Ayrıca yorgun hissedilir ve daha fazla oksijene ihtiyaç duyulur.
İkinci trimester: Bazı kadınlar ikinci trimesterde nefes darlığı fark etmeye başlayabilirler. Bu büyük olasılıkla genişleyen karından ile birlikte solunum (akciğerler ve solunum) ve kardiyovasküler (kalp ve kan) sistemlerdeki değişikliklerden kaynaklanmaktadır.
Üçüncü trimester: Nefes darlığı üçüncü trimesterde genellikle kötüleşir. 31. Haftadan34. Haftaya doğru, büyüyen bebek ve rahim karın içinde çok daha fazla yer kaplar. Bebek ve rahim diyaframına baskı uygulayacak ciğerlere baskı yapar. Diyafram nefes almaya yardımcı olan kastır, bu nedenle derin bir nefes almak daha zor olabilir.
Gebeliğin son haftaları: Gebeliğin son haftalarında biraz rahatlama sağlayabilir. Ne zaman bebek doğum için aşağı doğru pozisyona geçerse bu kişiye biraz olsun ekstra nefes almada rahatlama sağlayabilir. İlk hamilelikte bebek genellikle 36 ila 38 hafta arasında pelvise düşer. Ancak, birinci gebelikten sonraki gebeliklerde, bebek doğum anına kadar veya doğum başladığında bile pelvise düşmeyebilir.

Teşhis

Rutin doktor kontrollerinde hamilelik belirtileri, şikâyetleri ve doğum öncesi bakım ile ilgili doktorla konuşulması gerekir. Bu konuşma dahilinde doktor kişiye normal hissedip hissetmediği yönünde sorular sorabilir. Ayrıca nefes darlığı tanısı koymak için şu kontrolleri yaparak şu soruyu sorabilir:
• Solunumu ve kalp atış hızını kontrol eder
• Egzersiz alışkanlıklarını ve günlük aktiviteler hakkında bilgi ister.
Ayrıca, belirtilere neden olabilecek hamilelikten başka koşulları kontrol etmek isteyebilir.

Nefes Darlığının Diğer Nedenleri

Herkes zaman zaman nefes darlığı yaşayabilir ve bunun birçok nedeni vardır. Çoğu zaman, endişelenecek bir şey yoktur ve tamamen normaldir. Bununla birlikte, eğer nefes darlığı yaşanıyorsa ve bununla birlikte göğüs ağrısı şikayeti de varsa bu temel bir sağlık sorununun işareti olabilir. Solunumu etkileyebilecek diğer durumlar:
• Anemi
• Astım
• Alerjik reaksiyon
• Kaygı
• Soğuk algınlığı ya da grip
• Zatürre
• Akciğer durumu
• Kalp durumu
• Hipertiroidi 7
• Hava yolunu tıkayan bir şey
• Pulmoner emboli (akciğerlerde bir kan pıhtısı)

Tedavisi

Gebeliğe bağlı nefes darlığı genellikle tıbbi tedaviye ihtiyaç duymaz. Ama yine de şunların kontrol altında tutulması gerekir:
• Doğum öncesi randevularda solunum ve nabzı izlemek
• Egzersiz ve günlük aktiviteler hakkında doktorla konuşmak
• Doktorun sorduğu sorulara tam ve eksiksiz cevap vermek, merak edilenler hakkında bilgi almak
• Soruna neden olabilecek diğer tüm sağlık sorunlarını tedavi edilmesi için tıbbi yardım almak
• Gerekirse başka bir doktorla görüşmek

Hamilelikte Nefes Darlığı ile Nasıl Başa Çıkılır?

Hamilelik nedeniyle nefes darlığı yaşanıyorsa bu durum biraz can sıkıcı olabilir, ancak günlük hayata müdahale etmek nadiren tehlikelidir ve olası değildir. Kişi nefes darlığı yaşıyor olsa bile genelde anne ve bebeği ihtiyacı olan tüm oksijeni alır. Özellikle karın üçüncü trimesterde genişlediğinden, bunu önlemek için yapabileceği çok fazla bir şey yoktur. Ancak, bu konuda kişiye yardımcı olacak birkaç faktör vardır:
Pozisyonunu değiştirmek: Düzgün oturarak akciğerleri genişlemek ve daha fazla yer açarak hava almak için ayağa kalkmak
Duruşa dikkat etmek: Hamilelik sırasındaki iyi duruş, nefes darlığını hafifletmeye ve hamilelik sırasında ve sonrasında rahatlamaya yardımcı olabilir.
Baş yüksek pozisyonda uyumak: Uyku anında ciğerleri rahatlatmak ve rahat nefes almak için başın yüksekte uyunması faydalı olabilmektedir.
Sakin olmak: Gergin ya da stresli olmak nefes almayı zorlaştırabilir. Bu yüzden rahatlatıcı aktiviteler yapmak rahatlama sağlanmasında etkili olabilmektedir. Yalnız bu aktiveteler doktorun önerdiği tarzda hafif olmalıdır.
Dinlenmek: Hızlı bir şekilde egzersiz yapılıyorsa veya hareket ediyorsa, nefes almada rahatlama sağlamak için yavaşlamak ve dinlenmek gerekir.
Nefes almak için daha fazla yer açmak: Akciğerlerin genişlemesi ve derin bir nefes alması için ciğerlere daha fazla yer açmak gerekir. Bu dik durmaya çalışılarak sağlanabilir.
Nefes egzersizleri yapmak: Solunum egzersizleri ve tekniklerini öğrenerek uygulamak doğum sırasında derin nefes almanın yanı sıra rahatlama ve ağrı ile de yardımcı olmaktadır.
Kiloya dikkat etmek: Hamilelikte kilo alımında doktorun öngördüğü çerçevede kurallarına uymak gerekir Özellikle çok fazla kilo almak nefes darlığına yol açabilir.
Doğuma kadar sabretmek: Bazı durumlarda hamilelikte yaşanan nefes darlığı için yapılabilecek bir şey yoktur. Ve bebeğin doğumu gerçekleşene kadar beklemek gerekir.

Doktora Ne Zaman Müracaat Edilmelidir?

Hamilelik sırasında nefes darlığı yaşandığında, genellikle pozisyon değişikliğinde ve birkaç dakika dinlenildiğinde kaybolur. Ancak aşağıdaki durumlarda doktor aranmalı veya hastaneye gidilmelidir:
• Nefes darlığı ile birlikte öksürük varsa
• Nefes darlığı giderek kötüleşiyorsa
• Nefes almak ve konuşmakta zorlanılıyorsa
• Kalbin atışı hızlanıyorsa
• Göğüs ağrın varsa
• Baş dönmesi veya bayılma varsa
• Ateş varsa
• Nefes darlığı yaşanıyorsa
• Hırıltı varsa
• Parmak, ayak parmakları veya dudaklarda morarma varsa
Bebek beklerken, nefes darlığı ve kaburga ağrısı şikayetleri görülmesi sık yaşanan bir durumdur. Bu belirtiler can sıkıcı ve yoğun olabileceği gibi az rahatsız edici düzeyde de olabilir. Çoğu zaman bu sorunlar normaldir ve nadiren endişe nedenidir. Bununla birlikte, yaşanan bu belirtilerin hamileliğin bir parçası olduğuna inanılsa bile, tüm belirtiler hakkında bir uzmanla görüşmek, güvende olmak için en iyisidir.

Kaynakça:
jamanetwork.com
westjem.com
wiley.com

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :