Mariner 10 Uzay Sondası, 3 Kasım 1973 tarihinde uzaya gönderilen ve Merkür gezegenini ilk kez yakından inceleyen uzay aracıdır. Mariner 10, Mariner programı kapsamında gönderilen en son uzay aracıdır. Ayrıca Mariner 10, diğer gezegenlerin çekim alanlarından faydalanarak uzayda seyahatini gerçekleştirmiş olan ilk uzay aracı olma özelliğine de sahiptir.
Mariner 10’un temel amacı, o zamana kadar yakından inceleme fırsatı bulunamamış olan Merkür gezegeninin atmosferi, yüzeyi ve iklim şartlarına ilişkin araştırmalar yapmaktır. Mariner 10’in ikincil amacı ise, o zamana kadar teorik olarak ortaya konulmuş olmasına rağmen henüz uygulanmamış olan diğer gezegenlerin çekim kuvvetlerinden yardım alarak uzayda daha az yakıt harcanmasını sağlayacak şekilde seyahat etme fikrini uygulamaya koymaktı. Mariner 10, Merkür’e olan seyahati esnasında önce Venüs gezegeninin yakınından geçerek Venüs gezegenine ilişkin de bazı bilgiler toplamıştır. Bu açıdan bakıldığında, o zamana kadar uzaya gönderilen uzay sondaları arasında iki gezegeni ziyaret eden ilk uzay aracı olma özelliğine de sahiptir.
Mariner 10, uzaydaki seyahatinin ilk aşaması olan Venüs’e yolcuğu esnasında art arda birçok teknik problemle karşılaşmıştır. İlk olarak sonda üzerinde bulunan kameraların ısıtıcıları çalıştırılamamıştır. Dünyadan çeşitli komutlar gönderilmesine rağmen sistem bir türlü aktif hale getirilememiştir, ancak neyse ki kameralar bu problemden ötürü bir zarar görmemiştir. 28 Ocak 1974 tarihinde yaşanan problemde ise mekanik sistemdeki bir arızadan dolayı Mariner 10 yakıtının %16’sını kaybetmiştir. Tüm bu problemlere rağmen Mariner 10, 5 Şubat 1974 tarihinde Venüs’ün 5768 km yakınına kadar ulaşmayı başarmış ve çektiği fotoğrafları dünyaya başarıyla iletmiştir. Mariner 10, Venüs’ün toplam 4165 adet fotoğrafını çekmeyi başarmış ve asıl görevi olan Merkür gezegenine seyahat için 13 Şubat 1974’te Venüs görevini tamamlamıştır.
Mariner 10, hızında gerekli ayarlamaları yaparak güneşin yörüngesinde Merkür’ün yörüngesi ile kesişecek bir noktaya girmeyi başarmıştır. Bu şekilde Merkür seyahatini tamamlayan sonda, 29 Mart 1974 tarihinde Merkür gezegeninin 703 km yakınından geçmeyi başarmıştır. Mariner 10, güneşin yörüngesi etrafında döndüğü süre boyunca Merkür gezegeninin yakınından toplam üç kere geçmeyi başarmıştır. 24 Mart 1975 tarihinde Mariner 10’un yakıtı bittiği için uzaktan kontrolü olanaksız hale gelmiştir. Mariner 10’un vericileri kapatılmış ve bu tarihten sonra kendisiyle bir daha irtibat kurulamamıştır. Mariner 10’un halen güneş etrafında en son bırakıldığı yörünge etrafında döndüğü düşünülmektedir.
Mariner 10, Merkür gezegeninin 2800 adet fotoğrafını çekmeyi başarmıştır. Bu fotoğraflar aracılığıyla gezegenin yaklaşık %40-45’lik bir kısmı görüntülenmiştir. Merkür gezegeninin atmosferinin yüksek oranda helyum gazından oluştuğu Mariner 10 sayesinde görülmüştür. Merkür gezegeninin gece sıcaklığının -183 C olduğu ve gündüz sıcaklığınının da 187 C olduğu gene Mariner 10 tarafından sağlanan bilgiler arasındadır.

Mariner 10’dan sonra Merkür’ü ziyaret eden ilk uzay aracı 2008 yılında gönderilen Messenger uzay aracıdır. Dolayısıyla Mariner 10’un sağladığı bilgiler uzun yıllar boyunca Merkür gezegenine ilişkin tek kaynak olma özelliği göstermiştir. Mariner 10 ile ilk kez uygulamaya konulan diğer gezegenlerin çekim kuvvetlerinden yararlanılarak uzayda seyahat etme fikri de oldukça önemlidir. Bu sayede insanlık uzayda Jüpiter ve Satürn gibi çok daha uzaklarda yer alan gezegenlere uzay aracı gönderebilmeyi başarmıştır. Mariner 10 bütün bu sebeplerden ötürü oldukça önemli bir uzay sondasıdır.

Kaynakça:
https://www.space.com/18301-mariner-10.html
https://www.jpl.nasa.gov/missions/mariner-10/
https://en.wikipedia.org/wiki/Mariner_10

Yazar: Mehmet Umut Pişken

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here