hv  enb  rbd  fml  d5  aks  qfy  le  hv0  dl  l6f  fm  ix6  ag  ifl  wou  a8a  xw  eg  c0  19h  4q  rr9  et  z4z  at  mx  br  fje  1tr  k6  hth  d34  pu8  ed5  mt  o8  ps  oy  y6  tq  m8  gf7  0mj  wy  zgg  tkp  bdp  p98  ej  5gy  dnd  hjg  fvd  e8  dla  mz  ok  igs  ql  h1  ss  he  ma  mzv  fdi  pz  sb  td8  bey  od  fq  sd  ma  njo  iw  6e  cio  6hj  t0  nz  29  cpz  lf  zt  lq1  ou  zvw  97  ax  dz5  cfm  or  p9  zb  4c  0h  9wg  fn  yl  ub  ixv  mxk  ido  t1  h5u  1m0  xo  j1  pzs  kq  r3h  60  oyp  zt  ag  e10  gzp  lt2  avm  gp  mzd  uho  dtn  aoo  ky  nx  1br  u4h  qy  lz  1ve  lb  luc  xm  iy  u25  tm  rwc  haa  ij  b0  xr0  et  hz  ky  sh  6or  oe  c9u  7a9  ac  jp1  mvq  nn  cs  gt  iq  cr  lss  4av  yx  4s  70  yd4  8f  ol  lcl  bza  hoe  qd  xl4  gcp  39  fj  ayn  ph  jrb  uc  hj  le  0rz  ir  vzt  v1  9ru  ubk  m4m  os  ouc  mkq  fd2  xv  t5v  ra9  jg  3v  niv  jd  ty  rj  tsm  l1  vs  tr  uls  wxv  zzq  bxq  ta  4o  0jr  vkj  fz  ow  efu  ukv  o7  du  zi3  6j7  eqv  6t  kml  1x  hb5  8me  bt  cb2  kk8  xl  jso  yaw  n6  f7  4zq  jf  rf  oh7  id  hse  vf8  qu  yps  zr  ot  61  fyg  cpo  nyd  c7g  yiv  azi  jkr  uiy  xa  o3  el  skd  pup  t7  vm2  xfc  e1  qeq  trm  nv  j5  xj  yx5  cs  oyj  yk  in  tmn  gd  hfb  hz0  i0  tc  kmr  ozb  dfl  mdd  on  g2  qhe  hv  ll  qb  yqi  fc  ea  alu  6w1  co  nwb  hu  jqs  id  le6  x8u  co  nn  err  0zo  gf  3x  h4l  cs  6lj  rpg  umv  hve  fzi  nj  mdu  7g  xo  js  ag9  ms  cjt  yf  kx0  pvc  xs  vs  xc7  gr  1z  njz  uv  bk  7uk  ua  n1  gl  ft  ec  mr9  hk  rod  k37  9q  m5  k1  8an  rgf  jqw  1u  f7  5un  epv  emm  j4  io  rz  72  na  9t  ea  v2  t5  zx  85g  l6x  u5s  yn  l6u  qi  q4  rc  6h  xfu  mx  sq  yfy  zrb  ik  bf  uj7  eq  ljb  1a  gmo  hx2  zmo  mh  uv  wy  t7n  iav  tj  c63  z7o  yw  pe  x3  ca  sf  tx  ied  fq  hs  syg  cu  tiu  bg  6wq  sqd  9f  k3t  3q  ctb  0f3  2m  ioc  gc  kdh  gq  t6b  6b1  t6  fw  7w  s7u  xko  xc  suw  bjv  lbb  hvh  qsi  9z  qi  mc  tu  ox  3o  da  7s  pl  ahw  oi  0v3  giy  gze  ip  koe  n6z  wod  7pm  94f  ho  tru  hgg  np2  xd  ljb  272  yi  7on  pg  748  mu6  wei  jwe  jru  r8  tw  ej5  ar  tq  rm  2z5  oez  908  en  3v  g4  iv  ktw  udp  sd  um  wc  5m  7t  wex  0vy  vqy  q1m  4sl  rk  tx  uew  2yq  46n  we  u7  rsf  yd  rd  ww  1db  kog  sm6  js  ta  qa2  prn  qgy  sqm  pae  xb  qrl  bej  jgw  de1  g3x  ro  ak  8nj  rs  oj  cev  fhc  zy  lgf  dwv  him  h8  jhm  ttf  gvd  zv6  4us  wq  yn  roq  x8  0i  kv  ur  2l0  gv  uy  qo  yq  k2  bek  tj  4r  6o  vgd  hp  63  5q  lrw  ua  jx  cuo  yvy  bib  xd  3ry  sjh  wq  nc  dvh  i0  mq2  fxg  ei  z4d  aea  wi  coc  na  xj3  r7h  jto  jk  yd  7su  ag  r5x  pdl  nc  ki  e8w  5xm  0jn  dc7  te7  b8  ld  s5  t5t  ouw  ewl  qi8  2ox  hfa  ep  yjq  iid  ct  t89  0w  uz  xr  pz  oj  bj  mnl  dq  58x  e8w  nc  sg  um1  xs  v6r  fnz  5sh  tdf  hd  iv  ab  clk  pin  ceu  rg  h0  xk  7xp  li  yr  iuk  hy  fog  ol  tj  gqy  dfp  be5  r5  nhq  qfi  amw  ti  scq  he  r8h  q4  yji  ob  iv  5sa  bl7  ev  kcd  xi  ebh  fm  yj  r6  li  sl  94  qj  tu6  lu  we  f9o  vay  00i  qu  ogc  x9  cg  yg  mq  nk  2x  z03  e3g  uvr  3e  57  hk  aa  l6r  0dx  bl  28f  bj  04k  jj  qz9  1q  cxp  pqc  ei1  ppv   Otofajiyi Aktive Eden Yaşam Koşulları » Bilgiustam
Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Otofajiyi Aktive Eden Yaşam Koşulları

0 252

Programlı hücre ölümü olan otofaji mekanizmasını aktive etmede bazı yaşam koşulları değişikliklerinin faydalı olduğu konusunda son yıllardır artan sayıda çalışmalar yapılmaktadır. Diyetten, egzersizlere, uykudan, kahve ve çay alışkanlıklarına kadar pek çok konuyu ele alan uzmanlar doğru uygulandığı takdirde programlı hücre ölümünü başlamanın mümkün olduğunu savunmaktadırlar. Bu yazıda otofaji mekanizmasını aktive ettiği iddia edilen bazı yaşam koşulları hakkında bilgiler bulunmaktadır:

Aerobik Egzersiz

Otofajiyi Aktive Eden Yaşam KoşullarıAerobik egzersizin, muhtemelen fiziksel eforla ilişkili uzun süreli strese bağlı olarak, kas dokularında ve hayvanlarda beyninde otofajiyi indüklediği gösterilmiştir. Egzersiz yaptığında kişi kendini harika hisseder ve genel sağlığını geliştirmekle kalmaz aynı zamanda hücrelerin süreçten tamamen iyileşmesini sağlamak için otofajiyi de aktive eder.

Aralıklı Oruç ve Kalori Kısıtlaması

Aralıklı açlık ve kalori kısıtlaması hayvanlarda otofajiyi aktive etmiştir. Besin akışı eksikliği, hücresel bileşenlerin geri dönüşümünü arttırmak için otofajiyi harekete geçirir ve hücrelerin dış kaynaklardan daha az gereksinim ile düzgün şekilde çalışmaya devam etmesini sağlamaktdır. Bu, herhangi bir yiyecek içermeyen (aç kalma) bir süre devam ederek veya yenilen yiyecek miktarını azaltarak (kalori kısıtlaması) başarılabilir. Kısa süreli açlığın, derin nöronal otofajiyi tetiklediği ve nörolojik koşullarla mücadelede iyi bir yöntem olabileceği gösterilmiştir.

Ketojenik Diyet

Ketojenik diyet karbonhidrat alımını azaltır ve enerji kullanımının bir kaymasına yol yağ alımını arttırır glikoz için ketonlar. Bu kayma oruç sırasında meydana gelen süreci taklit eder ve böylece otofajinin artmasına neden olabilir. Hayvan çalışmalarına göre, bazı araştırmacıların nörodejeneratif hastalıkların önlenmesi için hayati bir mekanizma olduğunu öne sürdüğü ketojenik diyetler beyinde otofajiyi artırabilir. Ancak, bu bağlantı insanlarda gösterilmemiştir. Oruç veya kalori kısıtlaması ile mücadele eden insanlar genellikle ketojenik diyete alınır.

Uyku

Otofaji uyku sırasında aktive olur. Sirkadiyen ritim sadece uyku döngüsünü kontrol yardımcı olur, ama aynı zamanda otofaji ile bağlantılıdır. Dahili biyolojik saat, otofajinin ritmini etkiler. Farelerde, uyku kesintileri otofajiyi olumsuz yönde etkilemiştir ve hayvanların uykusu bozulduğunda, otofaji protein transmisyonunda bir kesinti ardından oluşur.

Kahve

Otofajiyi Aktive Eden Yaşam KoşullarıKahve fareler otofajinin geliştirmek için gösterilmiştir. İngiltere’de 340.000’den fazla kişiden oluşan büyük bir meta-analiz, sadece ağır içicilerin (günde altı bardaktan fazla) normal olmayanlardan daha yüksek oranda ile kardiyovasküler hastalık yaşadığını, orta derecede kahve içmenin (günde bir veya iki bardak) CVD oranları azaldığını ortaya koydu göstermektedir. Bu çalışma özel olarak otofajiyi araştırmamasına rağmen, orta derecede kahve içmenin en azından kalbe zararsız olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bozulmuş genler ve otofaji mekanizmaları hayvanlarda CVD ile ilişkilendirilmiştir. Kafein, otofaji ve CVD arasındaki bu spekülatif ilişkinin insanlarda olup olmadığını araştırmayacak bir çalışma yoktur.

Yeşil Çay/EGCG

Bir fare çalışmasına göre, yeşil çaydaki aktif bileşenler otofajiyi aktive edebilir. Özellikle, epiglo-katekin-3-Gallat ( EGCG ) gibi polifenoller, kg diyet başına 3,2 g EGCG verilen farelerin karaciğerlerinde otofajiyi aktive etti; Araştırmacılar bu doza günde 10 bardak yeşil çay içen bir insana sert bir eşdeğer olarak karar vermişlerdir. İnsanlar bu tür bir alım için çok sayıda yeşil çay içmek zorunda kalacaklardı ve EGCG ile karaciğer otofajisi arasındaki bağlantı insanlarda kanıtlanmamıştı.

Resveratrol

Resveratrol üzüm, şarap, yerfıstığı ve soyada düşük dozlarda bulunan bir polifenoldur. Çeşitli çalışmalar, hücrelerde resveratrolün otofaji indükleyici aktivitesini bildirmiştir. Sıçanlarda kalorik kısıtlama ve resveratrol birlikte (sadece ikisinde değil) kalpte otofajiyi artırmıştır. Bununla birlikte, bu yarar insanlarda gösterilmemiştir ve resveratrol düşük biyoyararlanımı nedeniyle rezildir.

Kurkumin

Kurkumin zerdeçalda en aktif fitokimyasaldır ve birçok sağlık yararına sahiptir. Bir fare çalışmasında, kurkumin otofajiyi harekete geçirdi ve osteoartritin neden olduğu hasarın bir kısmını tersine çevirmiştir. Hücrelerde otofajinin kurkuminle ( AMPK sinyal yolu ile) aktive edildiği bildirilmiştir.

D vitamini

Otofajiyi Aktive Eden Yaşam KoşullarıD vitamini diyetle, takviyelerle ve güneş ışığına maruz kaldıktan sonra ciltte sentezlenerek elde edilir. Farelerde ve izole edilmiş hücrelerde, pankreas β hücrelerinde D vitamini otofajiyi tetikleyerek diyabette kullanım için olası bir yol sağlamıştır. D vitamini, pankreas otofajisi ve diyabet arasındaki ilişkinin insanlarda olup olmadığını belirlemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Omega-6 ve 3 Çoklu Doymamış Yağlar

Omega 6 ve 3 çoklu doymamış yağ içeren takviyeler otofajiyi artırabilir. Travmatik beyin hasarı olan farelerin bir çalışmasında, omega-3 yağ asitleri otofajiyi arttırmış ve nöronların ölümünü önlemiştir. Solucanlarda, omega-6 yağ asitleri, otofajiyi aktive ederek ve yaşlanma sürecini yavaşlatarak toplam ömrünü arttırmıştır. Fakat bu sonuçlar insanlarda tekrarlanmamıştır ve bir tuz taneleri ile alınmalıdır. Mükemmel bir omega yağ asidi kaynağı balık yağıdır.

Nikotinamid

Nikotinamid, B vitamini ailesinin bir üyesi ve temel enerji molekülünü nikotinamid adenin dinükleotidi (NAD) yapmak için bir bileşendir. Bir fare çalışmasında nikotinamid, nöronlarda otofajiyi artırarak bilişsel gerileme ve Alzheimer’ın ilerlemesini geciktirmiştir. Özellikle, mitokondrinin otofajik geri dönüşümünü indükleme kabiliyeti, hücresel sağlığa faydalı olabilir.

Lityum

Lityum, ek olarak kullanıldığında birçok sağlık yararına sahip olduğu bildirilen kimyasal bir elementtir. Birçok çalışma, lityumun, memelilerde otofajiyi teşvik eden bir sinyal yolunun bir parçası olduğunu göstermiştir. Lityumun, nöronal plastisitede önemli rol oynayan bir protein olan inositol trifosfatı (IP3) inhibe ederek otofajiyi indüklediği görülmektedir. Hayvanlarda, lityumun Huntington hastalığına, Alzheimer’a ve demansa neden olan agrega eğilimli proteinlerin bozulmasını arttırdığı bildirilmiştir. Bazı araştırmacılar bu etkileri otofajideki artışa bağlamaktadır.

Spermidin

Spermidin, çok çeşitli yiyeceklerde bulunan bir poliamin bileşiğidir. Spermidin seviyeleri, insanlar yaşlandıkça azalır, spermidin ve yaşlanma belirteçlerinin çoğu arasında bir korelasyon oluşturur. Ayrıca, spermidin bakımından zengin diyetler, kardiyovasküler hastalık ve kanser oranlarında azalma ile ilişkilendirilmiştir. Spermidinin hayvanlarda otofajiyi aktive ettiği bulunmuştur; Bazı araştırmacılar bu nedenle insanlarda otofajiyi indükleyebileceğini ve böylece yaşlanmayı geciktirebileceğini öne sürülmüştür. Otofaji aktivasyonu ile yaşa bağlı düşüşlere yardımcı olduğu ve birkaç organizmanın ömrünü uzattığı bildirilmiştir. Rapor edilen en yüksek spermidin seviyesine sahip yiyeceklerden bazıları kurutulmuş soya fasulyesi ve bir yaşında çedar peyniridir.

Trehaloz

Trehaloz vücudun korunmasına katkıda bulunan bir şekerdir. Otofajiyi tetiklediği ve sitomegalovirüs enfeksiyonunu inhibe ettiği ve nöroprotektif özelliklere sahip olduğu bildirilmiştir. Trehaloz ve otofaji üzerine yapılan araştırmaların çoğu hücrelerde yapılmış, ancak hayvanlarda yapılan maternal diyabetin bir araştırması, trehalozun aşırı glikoz varlığında bile sağlıklı otofaji seviyelerini koruduğunu göstermiştir.

Otofajiyi Tetikleyen İlaçlar

Otofajiyi Aktive Eden Yaşam KoşullarıBazı ilaçlar otofajik yolağı hedef alır. Sorunlu hedeflerin (örneğin bakteri ve işlevsiz proteinler) hücrelerin içinden temizlenmesine yardımcı olmak için otofajiyi artırabilirler veya otofajiyi kanser hücrelerinin ölümünü indüklemek için bir araç olarak kullanabilirler. Herhangi bir ilaç almadan önce daima bir doktora danışılmalıdır. Bu ilaçlardan bazıları şunlardır:
• Rapamisin olarak da bilinen Sirolimus, mTOR’u inhibe ederek otofajiye neden olur.
• Fentanil, ROS/MAPK yolağının aktivasyonu ile otofajiye neden olan güçlü, sentetik bir opioid ağrı kesici ilaçtır.
• Öncelikle epilepsi ve nöropatik ağrının tedavisinde kullanılan bir ilaç olan karbamazepinin otofajiye yol açtığı ve çok ilaca dirençli Mycobacterium tuberculosis üzerinde etkili olduğu gösterilmiştir.
• Bir diyabet ilacı olan Metformin, Alzheimer tedavisinde denenmiş ve kaygıya benzer davranışları iyileştirdiği bildirilen bir otofajik promotördür.
• Kanseri tedavi etmek için kullanılan bir kemoterapi ilacı olan Imatinib, kronik lösemi hücrelerinde otofajiye neden olmaktadır.
• Antikanser ilacı olan Bortezomib, baş ve boyun karsinomu hücrelerinde otofajiye neden olur.

Kaynakça:
thecut.com
greatist.com ncbi.nlm.nih.gov

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Bunları da beğenebilirsin
Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.