Portekiz Müziği: Fado

Fado, Portekiz özgü olan ve kökeni 1800’lü yıllara dayanan bir müzik türüdür. Fado, 1900’leri başında Portekiz genelinde popülerlik kazanmıştır ve bu popülerliğini günümüzde de sürdürmektedir. 2011 yılında alınan kararla fado müziği UNESCO Dünya Kültürel Mirasları listesine alınmıştır.
Fado kelime anlamı olarak Portekizce’de kader veya alın yazısı anlamına gelmektedir. Fado müziği genellikle mandolin ve Portekiz’e özgü 12 telli gitar eşliğinde bir adet solist tarafından icra edilmektedir. Fado şarkıcılarına Fadista adı verilmektedir. Fado’nun kökenlerine yönelik farklı varsayımlar bulunmasına rağmen, kesin bir bilgi mevcut değildir. Bazılarına göre Fado, Batı Afrika’lı köleler aracılığıyla Portekiz’e gelmiştir. Fado’nun Maria Severe adlı çingene bir kadın ile Kont Vimioso adlı soylu bir adam arasında yaşanan umutsuz aşk hikayesinin sonucunda çıktığına dair hikayeler de mevcuttur.
Fado’nun adını Portekiz’in kentleri olan Lizbon ve Coimbra’dan alan başlıca iki türü mevcuttur. Lizbon Fado’su günümüzde daha popüler olan Fado türüdür. Lizbon Fado’su başlangıçta denizciler ve daha alt tabaka sınıflar arasında popüler olan bir türken, günümüzde daha genele yayılmıştır. Lizbon Fado’sunda Fadista’lar kadın veya erkek olabilir. Lizbon Fado’sunda müzisyenler tarafından doğaçlama sık olarak yapılmaktadır. Lizbon Fado’su dinledikten sonra eğer şarkıyı beğenmişseniz alkışlamanız gerekmektedir. Coimbra Fado’su ise, Coimbra Universitesi kökenlidir. Comibra Fado’sunda Lizbon Fado’sundan farklı olarak Fadista’lar sadece erkek olabilir. Coimbra Fado’sunda doğaçlamaya yer yoktur, bunun yerine parçalar icra edilmeden önce bolca prova gerçekleştirilir. Coimbra Fado’sunu dinledikten sonra eğer şarkıyı beğenmişseniz, alkışlamak yerine, adeta boğazınızı temizlercesine öksürmeniz gerekmektedir.

Modern Fado’yu ortaya çıkaran sanatçı Fado Kraliçesi olarak da anılan Amalia Rodrigues’tir. 1920 yılında doğan Rodrigues, 1999 yılında vefat etmiştir. Ölümünden sonra Portekiz genelinde üç günlük milli yas ilan edilmesi ve devlet töreniyle defnedilmiş olması, kendisinin Portekiz için ne kadar önemli bir sanatçı olduğunun göstergesidir. Rodrigues, kendi zamanındaki Fado’yu sınırlarının ötesine taşıyarak günümüzdeki Fado haline getirmiştir. Ayrıca dünya turnelerine çıkarak Fado’nun Portekiz dışında da popülerlik kazanmasını sağlamıştır. Rodrigues’in ölümünden sonra, Fado’nun yeni kraliçesi Mariza olmuştur. Mariza’da Grammy ödüllerine aday gösterilmiş dünya çapında bir Fado sanatçısıdır

Unesco Dünya Kültür Mirasları arasında girmiş olan Fado dünya genelinde popülerlik yakalamıştır. Portekiz yerel müziği olarak düşünülebilecek olan ve hüzünlü bir yapıya sahip olan Fado müziği, bütün müzikseverlerin vakit ayırıp dinlemesi gereken güzel ve farklı bir müzik türüdür.

Kaynakça:

Fado: Portugal’s Melancholic Musical Tradition

Account

Yazar: Mehmet Umut Pişken

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :