İnsanlar; genellikle yaşamlarında kendilerine stres ve kötü tecrübe yaşatan kişileri ve yaşattıkları olayları, ömürleri boyunca akıllarında tutarlar. Bu his; onların yaşadığı ânı hatta gelecekteki yaşam tecrübelerini etkiler. Bazen biriyle tartıştıkları zaman, onunla yasadığı tartışma diyaloglarını tekrar eder, daha fazla sinirlenmekten asıl çözüme ulaşmak için gereken planı atlar veya yapamaz hale gelir. Bu eylem; aynı zamanda, işleri nasıl değiştireceklerine değil, ne kadar stresli olduklarına odaklanan iş problemlerini düşünmek anlamına da gelebilir.
Bu durum, geceleri uykuya dalmak yerine günün tüm streslerini veya hatta varsayımsal durumları bile tekrar etmek anlamına gelebilir. Tekrar etmek, gerçekten bir şeyleri çözmek değil, stresli durumu sadece taze tutmaya yarar. Bu durumun adı ruminasyon olarak bilinir.

Zihni Temizlemenin Önemi

Araştırmalar, ruminasyonun birçok yönden zararlı olabileceğini ve zihni temizlemenin, kişinin kendisini ruminasyondan kurtarmanın olgunlaşmak için önemli bir beceri olduğunu göstermiştir. Ruminasyonla ilgili temel sorunlardan biri, geçmiş veya gelecekteki olumsuz olaylara odaklanıldığında, şu an kendisi için stres yaratıyor olmasıdır. Bu durum stresi tetikler. Stres tetiklendiği zamanda ânın keyfine varılmaz. Bu durum, fiziksel, zihinsel ve duygusal sağlıkla ilgili birçok soruna yol açabilecek sağlıksız stres türü olan kronik strese yol açabilir.
Ayrıca araştırmalar ruminasyonun, dinlenmeyi de etkilediği bildirmiştir. Ruminasyon sadece iş stresini bırakıp günün sonunda rahatlamaya başlanıldığı zamanı geciktirmekle kalmayıp, aynı zamanda uykuyu da etkileyebilir. Kişiler; stresten kurtulmak için daha az zaman harcarken stresli durumlarını taze tutmak için daha fazla zaman harcarlar. Ve Ruminat yapanlar iki doz stres alırlar.
Olayların tekrarlanmasıyla şiddetlenen kronik stresin, strese cevap veren biyolojik sistemlerin aşırı aktifleştirilmesine neden olur. Zaman içinde vücudun strese verdiği yanıt olan hastalıkların oluşmasında katkıda bulunur. Ruminasyon, strese bağlı olarak ortaya çıkan hormon olan kortizol gibi fizyolojik mediatörlere maruziyeti artırarak ve uzatarak vücudun strese duyarlı sistemlerini değiştirebilir. Bir çalışma, bunu yapanların, günün başında düşük seviyelerde bulunan kortizol’un, gün sonunda sistemlerinde daha yüksek seviyede kortizol bulunduğunu tespit etmiştir. Ancak kortizol hormonu, günlük streslerin kontrol altına alınmasıyla seviyede düşüş yaşar.
Ruminasyon yaratıcılık özelliğini de öldürebilir. Bir çalışma, iş hayatında sorunlar üzerinde sürekli duranların yaptığı işte daha az yaratıcı olduğunu, bu konular hakkında problem çözme düşüncesinde olanların ise işlerinde daha çabuk iyileşme kat ettiğini göstermiştir. Bundan dolayı, iş ve beraberindeki problemlerin eve taşınarak, problem çözme düşüncesiyle, işten sonra daha rahat bir günün yanı sıra, iş üzerinde daha yaratıcı ve muhtemelen daha etkili bir performansa yol açtığı anlamına gelir.
Bir başka araştırmalar da ruminasyonla, problemlerin çözümünü görme yeteneğinin azaldığı ve bu şekilde potansiyel olarak daha fazla strese yol açtığı ile ilgiliydi. Zihnin temizlenmesi; ruminasyonla mücadeleye yardım edebileceği gibi, daha iyi bir uyku, işten sonra çalışılabilme imkânı, işe daha fazla odaklanma, yaratıcılığın artması ve ilişkiler içinde fayda sağlayabilir. Bu faydaları göz önünde tutularak zihin temizliği konusuna zaman ayırmak önemlidir.
Bir durum; içinden çıkılamaz bir hal alırsa ve bu durum hakkında düşünmek artık olumlu bir değişime yol açmazsa, zihni temizlemek ve ruminasyonu durdurmak için adımlar atmanın zamanı geldi demektir. Hayatta birçok şey gibi negatif duygularında, gitmesine izin vererek zihninizi temizleyin.
Zihin temizliğinde uygulanabilecek bazı ipuçları şunlardır;
Meditasyon deneyin
Araştırmalar zihin temizliğinde meditasyonun yardımcı olabildiğini göstermektedir. Affetme, tekrarın bırakılması ve tüm negatif duygulardan uzaklaşmada yarar sağlar. Meditasyonda derin düşünceye odaklanmak için uygun olan ortamı sağlayarak var olan problemler uzaklaştırılır. Meditasyon programı bittikten sonra duyulan acı ve kızgınlık hissinin %40 seviyelerinde azalma gösterdiği bilinmektedir.
Farkındalık Geliştirin
Meditasyonun yanı sıra farklı konularda farkındalık geliştirmekte zihin temizliğinde etkilidir. Dikkatin başka şeylere yönlendirilmesinden ziyade, bir aktiviteye tamamen dalmanın bir yoludur. Dikkat, meşgul insanlar için harika bir zihni meşgul etme seçeneğidir. Dikkati yönlendirme; zihindeki istenilmeyen olayların hatırlanmasını yavaşlatmayı ve bir şeye odaklanmayı gerektirse de geleneksel meditasyonun yaptığı gibi tüm aktiviteyi durdurmayı içermez. Mesela ev temizliği, farklı hobilerle meşguliyet zihni temizlemenin ve bir şeyleri yapmanın iyileştirici bir yolu olabilir.
Günlük Yazmayı Deneyin
Zihin stresli düşüncelerle doluysa, düşüncelere boyun eğmek yararlı olabilir. Zihinde kişiyi yoran ve üzen olayların kâğıda aktarılması duygusal rahatlamaya sebep olur. Süregelen bir zaman zarfında yazılanların okunması ile stres olmadan konu hakkında düşünülmesi mantıklı çözüm yolları üretmede etkilidir. Yazmak rahatlatıcı bir eylem olsa da yazılacak konu hakkında zaman da sınırlama koymak ruminasyona girmeyi önler. Araştırmalara göre duyguların aktarılmasında en etkili zaman dilimi 20 dakikadır. Bu zaman dilimi yazılanla ruminasyona girmeden pozitif zihinsel ve duygusal değişim için etkili bir süre olduğunu göstermiştir.
Bazen, zihninizdekileri değiştirmek için yapabileceğiniz en iyi yöntemlerden bir tanesi odak noktanızı değiştirmektir. Dışarıya çıkmak, bir arkadaşla yürüyüş yapmak, bir proje veya hobiyle uğraşmak yada kitap okuyarak stresli yaşantınıza ara verebilirsiniz. Bu pozitif aktiviteleri hayata sokmak, stres ve endişeden uzak durmanın mükemmel bir yoludur.
Arkadaşlarla İrtbata Geçmek
Aşırı gergin olduğunda ve ruminasyona girildiğinde, arkadaşlarla birlikte olmanın eğlenceli olmadığını ve arkadaşlık ilişkilerine zarar verdiği fark edilmiş olunabilir. Aksine ilişkiye odaklanmak stresi ve ruminasyon eğilimini en aza indirebilir ve ilişkileri de güçlendirebilir. Arkadaşlarla irtibata geçmek bu yüzden stresle başa çıkmanın harika bir yoludur. Araştırmalarda, grup içi bağları kuvvetli veya sosyal bağlantıları olanların, stres ile başa çıkmak için daha az ruminasyon kullanma eğiliminde olduğunu ve gerçekte düşük depresyon, travma sonrası stres bozukluğu ve strese bağlı enflamatuar tepkilerin olduğunu göstermiştir.
Sorunları zihinde tekrar etmek yerine, empati yapan ve olumlu tavsiyelerde bulunan bir arkadaş seçilirse, bir arkadaşınızla konuşmak sadece sağlıklı bir dikkat dağıtıcı değil, oldukça etkili stresle başa çıkma stratejisi olabilir. Çoğu zaman arkadaşlarla iletişimde olmak ve bağları güçlendirmek için bir araya gelmek bile bir kazanç sağlar ve ruminasyondan uzaklaştırır. Bu stres ve endişe ile baş etmenin eğlenceli ve sağlıklı bir yoludur.

Kaynakça:
•Ysseldyk, R .; McQuaid, RJ; McInnis, OA; Anisman, H; Matheson, K. Baðlayan baðlar: Grup içi baðlar, azalan enflamatuar immün yanıtlarla ve daha az ruminasyonla daha az zihinsel sağlık semptomuyla bağlantılıdır. 2018, 23 Nis; Vol. 13 (4),
* thoughtco.com

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here