Mar 29

duduklu_tencere-wince.jpgTencere daha 14. y羹zy覺lda hemen hemen tamam覺yla bug羹nk羹 eklini ald覺. O zamanlar tencereler sadece yemek piirmek i癟in deil, su kaynatmak hatta i癟inde 癟ama覺r y覺kamak i癟in bile kullan覺l覺yordu. En eski tencereler d繹kme demirdendiler. Sonralar覺 toprak, bak覺r, al羹minyum, emaye ve camdan olanlar覺 da yap覺ld覺. Bak覺r tencerelerin, kullan覺 ve dayanma bak覺m覺ndan iyi olmalar覺na kar覺n s覺k s覺k kalaylanmalar覺 gerekir. Al羹minyum tencerelerin sak覺ncal覺 yanlan ise kesif soda ve alkali eriyiklerin al羹minyum 羹zerine olan etkileridir. S覺cak-souk fark覺ndan etkilenip 癟atlasalar da en sal覺kl覺 tencereler cam (payreks) olanlar覺d覺r. Piirme s覺ras覺nda i癟leri g繹r羹lebildiinden s覺k s覺k kapaklar覺n覺n a癟覺lmas覺 gerekmez, yiyecein vitamini ka癟maz. D羹d羹kl羹 tencerelerin yan y羹zleri bas覺nca dayal覺 malzemeden yap覺l覺r. Kapaklan ise ilgin癟tir. evrilince tencerenin az覺n覺 i癟ten s覺k覺 s覺k覺 kapat覺rlar ve buhar覺n ka癟mas覺na mani olurlar. D羹d羹kl羹 tencerenin kapa覺nda herhangi bir patlama tehlikesine kar覺, istenen bas覺nca, dolay覺s覺yla pime derecesine g繹re ayarlanabilen bir subap vard覺r. Bas覺n癟 ayarlanan覺n 羹st羹ne 癟覺k覺nca subap a癟覺l覺r, buhar buradan d覺ar覺 ka癟ar, h覺zla 癟覺kan buhar覺n 癟覺kard覺覺 d羹d羹k sesi de etraf覺 olaydan haberdar eder. D羹d羹kl羹 tencere ismini de bu nedenle alm覺t覺r. Yazının Devamı…

Etiketler: , , , , ,
Mar 29

periyodik-tablo-small.png
Resmin zerine T覺klayarak Detayl覺 B羹y羹k eklini G繹rebilirsiniz

Periyotlar
Periyodik sistemin bug羹n kullan覺lan uzun Periyotlu bi癟iminde, doal olarak bulunmu ya da yapay yolla elde edilmi olan 107 element artan atom numaralar覺na g繹re yedi yatay periyotta s覺ralan覺r ; lantandan (atom numaras覺 57) l羹tesyuma (71) kadar uzanan lantanitler dizisi ile aktinyumdan (89) lavrensiyuma (103) aktinitler dizisi bu periyotlar覺n alt覺nda ayr覺ca s覺ralan覺r. Periyotlar覺n uzunluklar覺 farkl覺d覺r. 襤lk periyot hidrojen periyodudur. Ve burada hidrojen (1) ile helyum (21) yer al覺r. Bunun ard覺ndan her birinde 8 element bulunan iki k覺sa periyot uzan覺r. Birinci k覺sa periyotta lityumdan (3) neona (10) kadar olan elementler, ikinci k覺sa periyotta ise sodyumdan (11) argona (18) kadar olan elementler yer al覺r. Bunlar覺, her birinde 18 elementin bulunduu iki uzun periyot izler. Birinci uzun periyotta potasyumdan (19) kriptona (36), ikinci uzun periyotta rubidyumdan (37) ksenona (54) kadar olan elementler bulunur. Sezyumdan (55) radona (86) kadar uzanan 32 elementlik 癟ok uzun alt覺nc覺 periyot, lantanitlerin ayr覺 tutulmas覺yla 18 s羹tunda toplanm覺t覺r ve 繹zellikleri birinci ve ikinci uzun periyottaki elementlerinkine 癟ok benzeyen elementler bu elementlerin alt覺nda yer al覺r. 32 elementlik en son uzun periyot tamamlanmam覺t覺r. Bu periyot ikinci en uzun periyottur ve atom numaras覺 118 olan elementlerle tamamlanacakt覺r.

Gruplar
Helyum, neon, argon, kripton, ksenon ve radondan oluan alt覺 soy gaz, t羹m羹yle dolu alt覺 periyodun sonunda yer al覺r ve bunlar periyodik sistemin 0 grubunu olutururlar. Lityumdan fl羹ora ve sodyumdan klora kadar uzanan ikinci ve 羹癟羹nc羹 periyottaki yedier element ise s覺ras覺yla I., II., III., IV., V., VI., VII. gruplar覺 olutururlar. D繹rd羹nc羹 periyotta yer alan, potasyumdan broma kadar s覺ralanan 17 elementin 繹zellikleri farkl覺d覺r. Bunlar覺n periyodik sistemde 17 alt grup oluturduklar覺 d羹羹n羹lebilir, ama bu elementler geleneksel olarak 15 alt grupta toplan覺rlar ve demir, kobalt, nikel ve bundan sonraki periyotta benzer 繹zellikte olan elementler tek bir grupta, VIII. Grupta yer al覺rlar. Potasyumdan (19) manganeze (25) kadar olan elementler s覺ras覺yla Ia, IIa, IIIa, IVa, Va, VIa, VIIa alt gruplar覺nda, bak覺rdan (29) broma (35) kadar olan elementler de Ib, IIb, IIIb, IVb, Vb, VIb, VIIb, alt gruplar覺nda toplan覺rlar.

I. grup alkali metaller grubudur; lityum ve sodyumun yan覺 s覺ra potasyumdan fransiyuma kadar inen metalleri kapsayan bu grup, farkl覺 繹zelliklere sahip Ib grubu metallerini i癟ermez. Ayn覺 bi癟imde, berilyumdan radyuma kadar inen elementleri kapsayan II. grup toprak alkali metallerdir ve IIb grubundaki elementleri kapsamaz. III. grubu oluturan bor grubu elementlerinin 繹zellikleri, IIIa grubunun mu yoksa IIIb grubunun mu, bu grupta yer alaca覺 sorusuna kesin bir yan覺t getirmez, ama 癟ounlukla IIIa grubu elementleri bor grubu olarak d羹羹n羹l羹r. IV. grubu karbon grubu elementleri oluturur ; bu grup silisyum, kalay, kurun, gibi elementleri kapsar. Azot grubu elementleri V. grupta toplanm覺lard覺r. VI. grup oksijen grubu elementlerinden, VII. grup ise halojenlerden oluur. Hidrojen elementi baz覺 tablolarda Ia grubunda g繹sterilmekle birlikte kimyasal 繹zellikleri alkali metallere ya da halojenlere 癟ok benzemez ve elementler aras覺nda benzersiz 繹zelliklere sahip tek elementtir. Bu nedenle hi癟 bir grubun kapsam覺nda deildir.

Uzun periyotlar覺n (4., 5. Ve 6. periyotlar) orta b繹l羹m羹nde yer alan IIIb, IVb, Vb, VIIb, Ib gruplar覺ndaki ve VIII. gruptaki 56 elemente ge癟i elementleri denir.

Bir Periyotta Soldan Saa Doru Gidildik癟e;

  • Atom no, k羹tle no, proton say覺s覺, atom k羹tlesi, n繹tron say覺s覺, elektron say覺s覺, deerlik elektron say覺s覺 artar.
  • Atom 癟ap覺 k羹癟羹l羹r.
  • 襤yonlama enerjisi artar.
  • Elektron ilgisi ve elektronegatiflii artar. (8A hari癟)
  • Elementlerin metal 繹zellii azal覺r, ametal 繹zellii artar. (8A hari癟)
  • Elementlerin oksitlerinin ve hidroksitlerinin baz 繹zellii azal覺r, asitlik 繹zellik artar. (8A hari癟)
  • Elementlerin indirgen 繹zellii azal覺r, y羹kseltgen 繹zellii artar. (8A hari癟)

Bir Grupta Yukar覺dan Aa覺ya Doru 襤nildik癟e;

  • Proton say覺s覺, n繹tron say覺s覺, elektron say覺s覺, 癟ekirdek y羹k羹, Atom no, K羹tle no artar.
  • Atom 癟ap覺 b羹y羹r.
  • Deerlik elektron say覺s覺 deimez.
  • 襤yonlama enerjisi, elektron ilgisi ve elektronegatiflik azal覺r.
  • Elementlerin metal 繹zellii artar, ametal 繹zellii azal覺r.
  • Elementlerin, oksitlerin ve hidroksitlerin baz 繹zellii artar, asit 繹zellii azal覺r.
  • Elementlerin indirgen 繹zellii artar, y羹kseltgen 繹zellii azal覺r.
Etiketler: , , , , , ,
Mar 29

electricity.jpgElektrik ve m覺knat覺s (magnet) s繹zc羹klerinin k繹keni eski Yunanca’dan gelmektedir. Elektrik s繹zc羹羹n羹n kayna覺 “kehribar” anlam覺na gelen Yunanca elektron s繹zc羹羹d羹r. M覺knat覺s s繹zc羹羹n羹n de, m覺knat覺s talar覺na olduk癟a s覺k rastlanan Bat覺 Anadolu’daki Magnesia (bug羹nk羹 Manisa) b繹lgesinden t羹redii san覺lmaktad覺r. inlilerin M.. 1100 y覺llar覺nda m覺knat覺s talar覺 ile m覺knat覺slad覺klar覺 maden簾 inelerden bir t羹r pusula yapt覺klar覺n覺 ve denize a癟覺ld覺klar覺nda bunlardan yararland覺klar覺n覺 bilinir. Ancak elektrik ve magnetizma ile ilgili elimizdeki ilk yaz覺l覺 belgeler eski Yunan filozof Tales’in
(M.. 625 - M.. 545) elektrie ve magnetizmaya ilikin 繹nemli g繹zlemlerde bulunduu, Aristoteles’in yaz覺lar覺ndan 繹reniyoruz. Bu g繹zlemlerinde Tales, kehribar覺n hafif cisimleri ve m覺knat覺s ta覺n覺n da demiri 癟ekebilme 繹zellii bulunduunu saptam覺t覺r. Hatta daha da ileri giderek bu iki t羹r olay aras覺nda iliki kurmaya 癟al覺m覺t覺r. Romal覺 air Lukrety羹s, De Nerum Natura adl覺 yap覺t覺nda m覺knat覺s ta覺n覺n demir halkalar覺 癟ekebildiinden s繹z etmektedir. Bilimsel 癟al覺malar覺n ve d羹羹nsel gelimelerin Bat覺 da 癟ok yavalad覺覺 Orta癟a d繹neminde en g繹ze 癟arpan yenilik, kehribar ve m覺knat覺s ta覺 羹zerine yapt覺覺 g繹zlemlerle R繹nesans bilimcilerine ilham veren 羹nl羹 襤ngiliz bilimcisi Roger Bacon’覺n 繹rencisi Peter Peregrinus’un 1269 y覺l覺nda, pusulan覺n ilkel bi癟imini tan覺mlamas覺 olmutur. Ancak pusulan覺n Peregrinus taraf覺nda icat edilmedii ve Avrupal覺lar覺n bu ayg覺t覺n varl覺覺n覺 ve 繹zelliklerini, M羹sl羹manlar arac覺l覺覺yla inlilerden 繹rendii tarih癟ilerin genel olarak kabul ettikleri bir g繹r羹t羹r. Pusulan覺n o d繹nemin en 繹nemli teknolojik buluu olmas覺 ve pratikte g繹r羹len b羹y羹k yararlar覺, magnetizma olgusu 羹zerine ilginin ve 癟al覺malar覺n artmas覺na yol a癟m覺t覺r. Yazının Devamı…

Etiketler: , , , , ,
Mar 29

KISA KISA 襤CADLAR: B繹l羹m 6

Kibrit: Kibrit 1809淄a icat edildi. U癟lar覺ndan biri i癟inde potasyum klorat bulunan bir kar覺覺ma bat覺r覺lm覺 k羹癟羹k bir k羹k羹rtl羹 tahta par癟as覺ndan ibaretti. Tututurmak i癟in youn s羹lf羹rik aside dald覺rmak gerekiyordu, yani olduk癟a zahmetli bir iti. Kullan覺m覺 daha basit olan ilk kibrit 1831 y覺l覺nda, gen癟 bir Frans覺z 繹rencisi olan Charles Sauria taraf覺ndan gelitirildi. Sauria bu kar覺覺ma, en basit s羹rt羹nmeyle alev al覺veren beyaz fosfor katmay覺 ak覺l etti.

Barut: Ateli silahlarla mermiyi atmak i癟in kullan覺lan, g羹her癟ile, k羹k羹rt ve k繹m羹r tozundan meydana gelmi patlay覺c覺 bir maddedir. ok eski bir tarihi vard覺r. M.. 1000 y覺llar覺nda, inliler, atei bir sava silah覺 olarak kullan覺rlard覺. Gerek Douda, gerekse Bat覺da, alev ve ateten savalarda da yararlan覺l覺yordu. zellikle in ordusunda, dehet sa癟an sava arabalar覺 vard覺 ki, bunlar覺n g繹revi 癟繹mlek ve g羹llelerin i癟indeki atei d羹man ordusuna atmakt覺.

Kurun Kalem: 1790烽arda birbirinden habersiz mucitler taraf覺ndan Fransada ve Avusturyada icat edildi. Kurun Kalem yap覺mc覺lar覺 癟ok ge癟meden, kurunun iki bileeni grafit ve kilin farkl覺 oranlarda kullan覺lmas覺yla farkl覺 sertlikte kalemler 羹retilebileceini buldular.

CD: Televizyonun mucidi ayn覺 zamanda ilk video kaydedicinin de mucididir: 1826淄a John Logie Baird gramafonla ayn覺 ilkeyi kullanarak 25 cm. 癟ap覺ndaki balmumu bir diskin 羹zerine g繹r羹nt羹 kaydedebilen bir ayg覺t覺n patentini ald覺. Philips Electronics firmas覺 Philips Lazervision ile diskin 羹zerine g繹r羹nt羹 kaydetme fikrini 46 y覺l sonra yeniden icat etti. 1972淄e tan覺t覺m覺n覺 yapt覺klar覺 bu ayg覺t ABDde 1980淄e, Avrupada 1982淄e piyasaya s羹r羹ld羹.

DVD: Bairdin diski ile Philipsin Lazervision覺 zamanlar覺n覺n 繹tesindeydi. Doru d羹羹n羹lm羹 icatlard覺 ama kullan覺lmalar覺 pek m羹mk羹n deildi. Bununla birlikte, disklerdeki ve lazer teknolojilerindeki ilerlemeler 1990烽arda Philips, Sony, Matsushita ve Toshiban覺n DVD’yi gelitirmesine 繹nc羹l羹k etti. CD ile ayn覺 boyuttaki DVD daha fazla bilgiyi depolayabiliyordu. Bir filmi kaliteli olarak g繹r羹nt羹leyebilecek kadar bilgiyi depolayabilmesi sayesinde g繹r羹nt羹 kayd覺nda video kasetlerin yerini ald覺.

Etiketler: , ,
Mar 29

KISA KISA 襤CADLAR: B繹l羹m 5

Parf羹m: Parf羹m olmadan 繹nce eski zamanlarda kokulu t羹ts羹 ve yalar b羹y羹c羹lerin, sihirbazlar覺n ve din adamlar覺n覺n g羹癟lerini simgelerdi. Fakat orta a hastal覺klar覺ndan korunmak i癟in insanlar temizliin 繹nemini anlay覺nca, sabun ve koku kullanmaya balad覺lar ve bu h覺zla yayg覺nlamaya balad覺. 1390淄a sedir aac覺, biberiye, terebentin ve alkolden 羹retilen 羹nl羹 “Macar kolonyas覺” dodu. R繹nesans d繹neminde ise koku kullan覺m覺 癟覺lg覺nl覺a d繹n羹t羹 ve zenginliin simgesi halini ald覺. Yelpazeler, peruklar, m羹cevherler. biblolar, elbiseler her ey parf羹mlenmeye balad覺. Ayn覺 d繹nemlerde Osmanl覺 襤mparatorluu da bu gelimelerden etkilendi. Haremdeki g繹zdeler de padiah覺n huzuruna 癟覺kmadan 繹nce v羹cutlar覺n覺 zencefil ve ho kokulu otlarla ovuyorlard覺. Eski M覺s覺rda da parf羹m kullan覺m覺 zenginliin bir simgesi haline gelmiti. Zenginlerin mumyalar覺na 繹teki yaam覺nda holuk olsun diye t羹rl羹 kokular kat覺ld覺. Eski Yunanda da sava kahramanlar覺n覺n adeleleri kafuru ile 覺s覺t覺l覺yordu. Kad覺nlar da v羹cutlar覺n覺 aromatik esanslarla ovuyorlard覺. Kokularla ha覺r neir olunan Roma 襤mparatorluu d繹neminde ise koku kullan覺m覺 olduk癟a yayg覺nd覺 ve “Per fumum” s繹zc羹羹 t羹m kokular覺 ifade ediyordu.

Sabun: Ge癟mii M.. alt覺 binlere kadar uzanan sabun kullan覺m覺, zamanla g羹nl羹k yaant覺m覺z覺n 繹nemli bir par癟as覺 haline geldi. Fenikeliler sabunu bulana kadar, k羹l ve kil geleneksel temizlik arac覺 olarak kullan覺yordu. M.. 600淄e bulunan ve kullan覺m覺 orta癟ada genileyen sabun, tarih i癟inde kimi zaman deerli bir dei toku arac覺 olarak kimi zamansa ila癟 olarak kullan覺ld覺. Ge癟mite Fenikeliler ile Galyal覺lar aras覺nda 繹nemli bir takas arac覺 olan sabun, Roma d繹neminde, kad覺nlar覺n en g繹zde temizlik arac覺 haline geldi.

Kol Saati: Fransada yaayan Brezilyal覺 pilot Alberto Santosun en b羹y羹k tutkusu u癟makt覺. Ancak saatle ilgili 繹nemli bir sorunu vard覺. O zamanlarda herkes k繹stekli saat kullan覺yordu ve bu y羹zden hem iki eliyle u癟a覺 kullan覺p hem de cebinden 癟覺karmas覺 gereken saatine bakam覺yordu. Havadayken de zaman覺 繹renebilmek i癟in arkada覺 Louis Cartierden yard覺m istedi. Cartier 1904 y覺l覺nda saat yap覺mc覺s覺 Edmond Jaegerin yard覺m覺yla ilk kol saatini haz覺rlad覺. 1906 y覺l覺nda Santos yeni bir rekor k覺rd覺覺ndan emin olmak i癟in u癟a覺ndan 癟覺karken saatine bak覺nca bunu g繹ren kalabal覺k bu garip saati beendi ve bir anda Cartierye yeni saat siparileri yad覺.

Termos: Vakumlu yani havas覺z ortam覺n izolasyon 繹zellii, 1643 y覺l覺ndan, Toricellinin bug羹nk羹 termometrelerin atas覺 olan cival覺 barometreyi icad覺ndan beri biliniyordu. Ne var ki yarat覺lan vakumu muhafaza edebilecek, ayn覺 zamanda da 覺s覺y覺 iletmeyecek lastik t羹r羹 malzemelerden o zamanlar kimsenin haberi yoktu. Termos balang覺癟ta kahve veya souk suyun s覺cakl覺覺n覺 muhafaza etmek i癟in deil, bir laboratuar aleti olarak s覺v覺 ve gazlar覺 muhafaza etmek amac覺 ile tasarland覺. 襤ngiliz fizik癟i Sir James Dewar, 1890烽覺 y覺llardaki bu buluunun patentini hi癟 bir zaman almad覺 ve bilimsel kurululara ba覺lad覺. Termosun 癟al覺ma prensibi 癟ok basittir; vakumlu bir ortamda hava molek羹lleri de olmad覺覺ndan 覺s覺 ilet ilemez. Cismin 覺s覺s覺 balang覺癟ta ne ise o halde kal覺r. 襤癟erden d覺ar覺ya, d覺ardan i癟eriye 覺s覺 ge癟ii olmaz. Termosun i癟ine kahve konulursa 覺s覺s覺 d覺ar覺 ka癟amayaca覺 i癟in kahve s覺cak kal覺r, souk su koyarsan覺z d覺ar覺dan i癟eriye 覺s覺 giremeyecei i癟in su 覺s覺nmaz, soukluunu muhafaza eder. Dewar覺n Alman asistan覺 Reinhold Burger bu cihazdaki ticari gelecei iyi g繹rd羹 ve 1903淄e Almanyada patentini ald覺. Hatta ismi i癟in 繹d羹ll羹 bir yar覺ma dahi a癟t覺. Kazanan isim Yunanca 覺s覺 anlam覺na gelen Thermos” oldu.

t羹: 襤nsanlar giysilerindeki k覺r覺覺kl覺klar覺 d羹zeltebilmek i癟in uzun uralar vermilerdir. Bu ura覺lar sonunda deiik y繹ntemler bulmulard覺r. Balarda odun, cam , mermer gibi aletlerle beraber talar覺n 覺s覺t覺l覺p giysilerin 羹zerinde gezdirilmesi ile 羹t羹n羹n temelleri at覺lmaya baland覺. Ocaklarda 覺s覺t覺larak kullan覺lan 羹t羹ler zamanla kor ve k繹m羹r ile 覺s覺t覺lan i癟i oyuk 羹t羹 eklini ald覺. 襤lk sap覺 olan bir demir par癟a ile 羹t羹leme ileminin yap覺lmas覺 17. y羹zy覺lda ger癟eklemitir. 19. y羹zy覺lda ise ocak ya da sobalar覺n 覺s覺t覺c覺 olarak kullan覺lmas覺 standart hale gelmitir. Henry W. Seely (ABD) ilk defa 羹t羹n羹n taban k覺sm覺n覺 覺s覺tmak i癟in elektrik kulland覺 ve 1882 de elektrikli 羹t羹y羹 icat etmi oldu. t羹 iki karbon tabaka aras覺nda oluan elektrik ark覺n覺n oluturduu y羹ksek diren癟 ve oluan enerji ile 覺s覺n覺yordu.

Etiketler: , , , , , , , ,
Mar 29

KISA KISA 襤CADLAR: B繹l羹m 4

Hesap Makinesi: 襤sko癟yal覺 John Napier 癟arpma, b繹lme, toplama ve 癟覺karma ilemleri aras覺nda balant覺lar kurdu. Kurduu bu balant覺larla mekanik hesap yapma makinas覺n覺n temellerini atm覺 oldu. Uzun y覺llar boyunca insanlar hesap makinas覺n覺 Blaise Pascal覺n icat ettiini d羹羹nd羹ler. Fakat asl覺nda ilk icad覺 onun yapmad覺覺, ondan 18 y覺l 繹nce hesap yapabilen bir saatin Wilhelm Schickard taraf覺ndan icad edildii ortaya 癟覺kt覺. Alman tarih癟i Franz Hammer taraf覺ndan bu konuda pek癟ok belge bulundu. Schickard覺n icad覺 daha 繹nce bulunmas覺na kar覺n Pascal覺n icad覺ndan daha gelimi 繹zelliklere sahipti. Toplama, 癟覺karma, 癟arpma ve b繹lme ilemlerini ayn覺 anda yapabiliyordu. 1957 y覺l覺nda belgeler ortaya 癟覺kar覺ld覺 ve hesap makinas覺n覺n ger癟ek mucidi olarak Schickard tarihe ad覺n覺 yazd覺rd覺.

Klima: Eski 癟alardan beri yapay havaland覺rma ve soutma sistemleri kullan覺l覺yordu. Eskiden insanlar kap覺 girilerine 覺slak has覺rlar asarak ya da konutlar覺n覺 serinlik salayacak ekilde tasarlayarak 癟繹z羹m ar覺yorlard覺. 19. y羹zy覺la gelindiinde, havay覺 serinletmek i癟in buzun 繹n羹ne vantilat繹rler yerletirilmeye balanm覺t覺. Willis H. Carrier, 1901淄e Cornell niversitesi elektrik m羹hendislii b繹l羹m羹nden mezun oldu. Ayn覺 y覺l Temmuz ay覺nda Buffalodaki Buffalo Forge Companyde 癟al覺maya balad覺. 襤lk projelerinden biri soutmaya y繹nelikti. Brooklynde Sackett-Wilhelms Lithographing and Publishing adl覺 matbaa irketi, 覺s覺 ve nem deiimleri y羹z羹nden ka覺d覺n genlemesi ve b羹z羹mesi sonucu bask覺 s羹recinde renklerin donuklamas覺 gibi bir sorun ya覺yordu. Willis H. Carrier; 17 Temmuz 1902淄e bu irket i癟in d羹nyan覺n ilk klimas覺n覺n tasar覺mlar覺n覺 tamamlad覺. Klima, matbaan覺n 覺s覺 ve nem oran覺n覺 hassasiyetle denetleyen 30 tonluk bir makinayd覺. Carrier, icad覺n覺 gelitirmeyi s羹rd羹rd羹 ve iki y覺l sonra 16 Eyl羹l 1904猓e p羹sk羹rtmeli ilk klima sistemi olan havay覺 ilemden ge癟iren ayg覺t i癟in patent bavurusu yapt覺. 1906 y覺l覺nda patenti alan Carrier, tarihte kliman覺n mucidi olarak bilinir.

Fotokopi Makinesi: Fotokopinin mucidi Chester Carlson 1906 y覺l覺nda Amerikada d羹nyaya geldi. K羹癟羹k yalardan itibaren 癟al覺maya balayan Chester Carlson, zor koullara ramen eitimini s羹rd羹rd羹 ve Kaliforniya Teknoloji Enstit羹s羹nde Fizik eitimi ald覺. Okuldan sonra bir tescil ofisinde asistan olarak 癟al覺maya balayan Chester Carlsonun ka覺t a覺rl覺kl覺 bir ii vard覺 ve s羹rekli olarak belge 癟oalt覺yordu. O zamanlar bir belgenin 癟oalt覺lmas覺 i癟in ya fotoraf覺n覺n 癟ekilmesi ya da elle yaz覺larak kopyalanmas覺 gerekiyordu. Bu iki y繹ntem de, 癟ok pahal覺 ve zaman al覺c覺yd覺. Bu ekilde belge kopyalaman覺n 癟ok zor olduunu g繹ren Carlson, kopyalaman覺n daha kolay bir yolunu bulmaya karar verdi. New York k羹t羹phanesinde aylarca fotoraf癟覺l覺k 羹zerine yaz覺lm覺 bilimsel arat覺rmalar覺 inceledi ve bu konuda deneysel arat覺rmalar yapmaya balad覺. Carlson, fotoiletken 繹zellikli materyaller 羹zerinde elektrostatik denemeler yapt覺 ve elektrik 覺覺覺na maruz kalan nesnelerin g繹r羹nt羹lerini yans覺tt覺klar覺n覺 kefetti. Carlson, 22 Ekim 1938 tarihinde ilk Xerografik g繹r羹nt羹y羹 kefettiinde 32 ya覺ndayd覺. Bu bulua daha sonra eski Yunanda kuru ve yazma anlamlar覺na gelen kelimelerin birleiminden Xerografi ad覺 verildi. Chester Carlsonun buluunun 繹nemini anlay覺p bu bulua yat覺r覺m karar覺 alan Haloid irketi, 1961 y覺l覺nda ismini Xerox Corporation olarak deitirdi ve bu bulu ile 癟ok b羹y羹k bir seviyeye y羹kseldi. Chester Carlsonun kefinin, kolay ve h覺zl覺ca siyah beyaz fotokopi 癟eken bir 羹r羹n haline gelme s羹reci y覺llar ald覺. 1949 y覺l覺nda kamuoyuna tan覺t覺lan ilk 羹r羹n denemesinden sonra, 1961 y覺l覺nda piyasaya s羹r羹len Xerox 914, basit癟e ve 癟abuk癟a siyah beyaz kopyalama yapan ilk otomatik fotokopi makinas覺yd覺.

Ekmek K覺zartma Makines覺: 襤lk elektrikli ekmek k覺zartma makinas覺 1909 y覺l覺nda General Electric taraf覺ndan 羹retildi. Bu d繹nemde 羹retilen k覺zartma makinas覺nda bir tel 繹rg羹n羹n 羹zerine konulan bir dilim ekmek tek tarafl覺 覺s覺 ald覺覺 i癟in dier taraf覺n覺n k覺zarmas覺 ekmein 癟evrilmesi ile m羹mk羹n oluyordu. 1927 y覺l覺nda ise Charles Strite ilk f覺rlatmal覺 ekmek k覺zartma makinas覺n覺 羹retti. Dier k覺zartma makinas覺na g繹re daha gelitirilmi bir modeldi. ift tarafl覺 k覺zartma yapabiliyordu. Ayarlanan s羹re dolduunda ekmein d覺ar覺 f覺rlamas覺n覺 salayan yay serbest kal覺yordu. B繹ylece daha pratik ekilde k覺zart覺lm覺 ekmek yap覺labiliyordu.

Etiketler: , ,
Mar 26

drvintoncerf.jpg23 Haziran 1943′te Newhaven’da doan Vinton Cerf, California’daki Stanford niversitesi’nde Matematik M羹hendisliinde okuyan bir 繹renciydi. 1966 y覺l覺nda 羹niversiteyi hen羹z bitiren Cerf, doutan iitme engelli olan Sigrid ile tan覺t覺 ve ona b羹y羹k bir tutkuyla balanarak evlendi. Eini 癟ok seven Cerf, onun d覺 d羹nya ile iletiim salayamamas覺na 癟ok 羹z羹l羹yor ve buna bir 癟繹z羹m bulmak istiyordu. Akl覺na gelen bir fikir ile arat覺rmalara balayan Cerf, bilgisayarlar aras覺ndaki veri transferi olay覺n覺 belirli temellere oturtmaya 癟al覺覺yordu.

O d繹nemlere denk gelen s羹re癟te Amerikan ordusu taraf覺ndan 1969′da Arpanet isimli internet benzeri geni bir yerel a kurulmutu. Bu sistem tamamen g羹venlik ama癟l覺 bir iletiim a覺 olduundan kendi s覺n覺rlar覺 i癟erisinde hapsolmu bir yap覺ya sahipti. Cerf arat覺rmalar覺nda bu sistemi ilham kayna覺 olarak kulland覺 ve einin dier insanlarla iletiim kurabilmesini salayabilmek i癟in sistemi yaymaya balad覺. Dier bilim adamlar覺 taraf覺ndan da ilgi g繹ren 癟al覺ma 1970 y覺l覺nda resmen kullan覺lmaya baland覺. 1973-1978 y覺llar覺 aras覺nda TCP/IP protokol羹n羹n gelitirilme s羹recinde yer ald覺. Bu protokol羹n resmen kullan覺lmas覺 ile d羹nyan覺n heryerinden internete balanmak m羹mk羹n oldu. Bu noktada Cerf iin fikir adam覺yd覺 yani k覺v覺lc覺m覺 癟akan kiiydi. Daha sonra mail, web, html vs. gibi bir癟ok yenilik ve teknoloji dier bilim adamlar覺 taraf覺ndan bulunup gelitirildi.

Sadece einin uzaktaki kiilerle iletiim kurabilmesini salamak amac覺yla internetin tohumlar覺n覺 eken Cerf, u an milyonlarca kullan覺c覺s覺 olan dev bir a覺n mucidi olarak an覺lmakta. Dr. Cerf ald覺覺 say覺s覺z 繹d羹lle beraber 1992 y覺l覺nda bu zamana kadar internet 羹zerine yapt覺覺 癟al覺malar覺n kar覺l覺覺 olarak, “襤nternet D羹nyas覺n覺n Bakan覺” 繹d羹l羹n羹 ald覺.

Etiketler: , , ,
Sayfa 3 (5)«12345»