GeleceÄŸin enerji depolama aracı olarak görülen yakıt pili teknolojisi gün geçtikçe geliÅŸtiriliyor. Son olarak Sony tarafından ele sığdırılabilecek boyutlara indirildiler. 50×30mm boyutlarına sahip olan yakıt pili, özellikle mobil cihazlar için geliÅŸtirildi. Methanol ile çalışan bu yakıt pili, methanolun içindeki kimyasalların elektrik enerjisine dönüştürülerek kullanılmasını saÄŸlıyor. Sony yeni prototip yakıt pilinin sadece 10ml’lik methanol ile 14 saat kesintisiz güçverebiliyor.

Kapasiyesi düşük olan sistem 3 watt gücü mikro pompalar ve kontrol devresi aracılığıyla elektrik enerjisine çevirip lityum polimer pil üzerinden sisteme aktarıyor. Yakın gelecekte cep telefonlarımızı yakıt pilleri kullanarak, aylarca hiç ÅŸarj etmeden kullanabileceÄŸiz. Hatta bir laptopta yapılan denemeye göre, yakıt pili bataryasıyla bir laptop tam 30 gün boyunca sürekli çalışmayı baÅŸarabiliyor. Tabi laptop bataryasının büyüklüğünü düşündüğümüzde bu çok doÄŸal, fakat cep telefonu için üretilen bataryalar Sony’nin yeni teknolojisinde olduÄŸu gibi çok daha kompakt yapıda olacaktır.

80g’dan hafif ve oldukça kompakt bir yapısı olan bu ufak panel baÄŸlı olduÄŸu cep telefonunu ÅŸarja gerek duymadan iki kata kadar daha uzun çalıştırabiliyor. Ãœzerinde 1800mAh’lik batarya bulunan cihaz USB ÅŸarj kablosu veya 5V’luk bir AC adaptör ile baÄŸlanıp ÅŸarj edilebiliyor. Nokia, Sony Ericsson, Motorola ve Samsung cep telefonlarıyla tam uyumlu olan ürünü Sony PSP, dijital kamera ve ipod için de kullanabiliyorsunuz. GüneÅŸ altında olduÄŸu sürece güneÅŸi depolamaya baÅŸlayan ve üzerindeki 1800mAh’lik bataryayı ÅŸarj eden cihaz ihtiyaç halinde istenilen cihazda kullanılabiliyor.

Ürünün teknik özellikleri şöyle;

• GüneÅŸ panelinin maksimum verimi: %15
• GüneÅŸ panelinin kapasitesi: 5.5V / 80mA
• Batarya kapasitesi: 1800mAh
• Çıkış gerilimi: 5.0 – 6.0V
• Çıkış akımı: 350 – 800mA
• Åžarj süresi: güneÅŸte yaklaşık 12 saat, USB veya adaptör ile 4 saat
• Boyutlar: 95×43x10mm

Daha önce elektrikle çalışan OHM’un Hibrit Bisikletini tanıtmıştık. Åžimdi de Electric Motion Systems‘in E+ bisikletiyle karşı karşıyayız. Bu alanda ciddi bir potensiyel olduÄŸunu gören firma, deÄŸiÅŸik fikirlerini uygulamaya koymuÅŸ.

Standart olarak arka tekerleÄŸe baÄŸlı 750W’lık motor ile gelen bisiklet, 1000W’lık motora upgrade edilebiliyor. Hiç pedal çevirmeden yaklaşık 40 kilometre mesafe alabilen bisikletin, ön tarafa monte edilmiÅŸ 36 voltluk nikel-metal bataryası bulunuyor. Oldukça hafif alüminyum alaşımdan üretilmiÅŸ gövdeye sahip olan E+’nın ön çatalında SR Suntour marka orjinal amortisör standart olarak yer alıyor. Oldukça rahat bir sürüş garantisi veren bisiklette gidonun sol kolu üzerindeki kontrol paneli ile motorun ne zaman ve ne kadar devreye gireceÄŸini belirleyebiliyorsunuz. Burada yer alan LCD ekran üzerinden bataryanın durumunu da kontrol edebiliyorsunuz. E+’nın OHM’un elektrikli bisikletinden üstün yanı ise, bir motorsiklet gibi hiç güç vermeden yani pedal kullanmadan da gidebiliyor olması. Ä°lk bakışta motorun tekerleÄŸin tam ortasına yerleÅŸtirilip ağırlığa en az etki etmesinin saÄŸlanmaya çalışıldığı da gözden kaçmıyor. Gerçekten dahiyane bir tasarım. E+ bisikletlerin fiyatı ise, 3495$’dan baÅŸlıyor.

Brando firmasının ürettiÄŸi yeni enerji çözümü ile artık cep telefonu, mp3 player, pda gibi küçük taşınabilir aletlerinizi elektrik olmayan yerlerde bile ÅŸarj edebileceksiniz. Ãœrerinde 1350mAh bataryası bulunan cihaz, gündüzleri kullanılmadığı her an güneÅŸ enerjisini depolayarak bataryasını ÅŸarj ediyor. Oldukça verimli çalışan cihazın fiyatı da kendisi gibi küçük. 25$’a fiyat etiketiyle satışa sunulan cihaz, bedava ÅŸarj etme cihazı olarak oldukça popüler olacak gibi gözüküyor. Yakında bizzat cep telefonlarımız da üzerlerine yerleÅŸtirilecek güneÅŸ panelleriyle kendi bataryalarını ÅŸarj edebilen ÅŸekle gelebilir.

Lityum-İyon bazlı pillerin patladığını birçok kez duymuşuzdur. Cep telefonu ve laptoplarda kullanılan bu batarya türü, sıcaklığın etkisiyle reaksiyona girip patlayabiliyor. Bu patlamaların birkaç yıllık Lityum-İyon bataryalarda sıklıkla görülmeye başlanması üzerine, bu ay Hannover Messe Konferansında toplanılacak. Ortaya sürülecek olan çözüm, bataryaların yapısındaki sıvı elektrolitlerin yerine ateş almayan ve patlamayan polimer elektrolit kullanılması olarak açıklandı. Katı yapıların batarya içerisinde artması iletkenliği dolayısıyla verimi azaltıyor fakat güvenlik için bunun gerekli olduğunun altı çizilmekte. Ben şu ana kadar patlayan bir notebook bataryasına şahit olmadım fakat mutlaka olanlar vardır. Özellikle sıcak ortamlarda veya doğrudan güneş altında kalan laptoplarda böyle bir risk bulunabiliyor. Cep telefonlarının aksine çok daha fazla tahrip gücü olan laptop bataryalarının bir an önce tamamen güvenli bir yapıya kavuşturulması gerekiyor.

Hibrid arabaları ülkemizde ilk kez Toyota Prius Hybrid ile tanıdık. Ä°lk Prius modeli 4 silindirli 16 valf 1.4 litre tipik Otto motoru(benzin motoru) kullanıyordu. Buna ilave olarak üzerinde Ni-MH(Nickel-Metal Hydride) batarya bulunuyor ve ancak 20HP güç üretebiliyordu. Toyota bunu geliÅŸtirdi ve Pirius’08 ile elektrik motoruna verilen gücü yine Ni-MH batarya kullanarak 28HP’ye çıkarmayı baÅŸardı.

Peki Mercedes ne yaptı? Cep telefonlarında görmeye alıştığımız yüksek kapasiteli Li-ion bataryaları geliÅŸtirerek yeni S400 modelinde hybrid olarak kullanmaya baÅŸladı. Lityum iyon batartaların en büyük özelliÄŸi ise, yüksek verimli ve sabit amperde akım verebilmesi bunu yaparken de çok az ısınmasıdır. Araç açık ÅŸehir içi koÅŸullarında 1 galon benzin ile yaklaşık 50km yol katedebiliyor. Araç Li-ion bataryasını fren esnasında disklerdeki dinamo, camlardaki güneÅŸ enerjisi emicileri ve benzin motorunun çalıştığı anlarda krank miline baÄŸlı dinamo ile ÅŸarj etmekte. Ayrıca araç 40km hızın üstüne çıkmadıkça ve zorda kalmadıkça sadece elektrik motorunu kullanarak hareket ediyor. Bu kadar çevreci olmasındandır ki araca “S400 BlueHybrid” ismi verilmiÅŸ.  Böyle bir ekonomiyi Mercedes gibi lüks bir araçta görmek, hem çevre dostu hem de bilinçli kullanıcılar için bir cazibe faktörü olacaktır.

Ãœlkemizde nükleer santral kurulsun mu kurulmasın mı diye yoÄŸun tartışmalar yaÅŸana dursun Japon’yada nükleer enerji konusunda enteresan geliÅŸmeler yaÅŸanıyor. Küçük ama akıllı dostlarımız gelecekte yaÅŸanması muhtemel enerji savaÅŸlarının bile önüne geçebilecek basit ve etkili bir enerji kaynağı geliÅŸtirme yolunda emin adımlarla ilerliyorlar.

Bir çoğunuzun aklına hemen hayalleri süsleyen soğuk füzyon gerçek mi oldu acaba şeklinde bir soru gelmiş olabilir fakat olay bu kadar çevreci değil. Ülkemizde daha çok dizüstü bilgisayarları ve LCD TV leriyle tanıdığımız Japon üretici Toshiba, 40 yıl boyunca küçük bir yerleşim birimine enerji sağlayabilecek güçte nükleer pil geliştirmiş durumda.

Önümüzdeki sene ilk denemelerine Japonya’da baÅŸlanması planlanan 200kw/saat güç üretme kapasitesine sahip mini nükleer reaktör, eÄŸer Amerikan Nükleer Enerji kurumundan da gerekli onayları alırsa 2009′da baÅŸta Amerika olmak üzere genel kullanıma sunulacak. Böylece enerji götürmenin zor olduÄŸu adalar, engebeli araziye kurulu kasabalar gibi yerleÅŸim birimlerine KW/saati 0.05$’dan enerji sunulabilecek.

Pilin çalışabilmesi için gerekli tesis her ne kadar karmaşık duruyor olsa da tesisin büyük kısmı nükleer pilin korunması ve üretilen enerjinin kontrol altına alınıp dağıtılmasıyla görevli cihazlardan oluÅŸuyor. 6 metre uzunluÄŸa ve 1.8 metre geniÅŸliÄŸe sahip olan pilin içerisinde tepkimeyi kontrol etmek için sıvı lityum-6 elementi bulunuyor. Enerjinin üretildiÄŸi asıl kısımda herhangi bir mekanik parça bulunmuyor ve enerji üretimi esnasında çekirdeÄŸe müdehale gerekmiyor. Tehlike anında ise otomatik olarak kapanma özelliÄŸine sahip. (Tabi bu Çernobil’deki reaktör için de geçerliydi. Kendini ne kadar hızlı kapatabildiÄŸini ve teklikeyi nasıl etkisiz hale getirdiÄŸini tüm dünya gördü (!))

Nükleer pilin bir kaç versiyonu bulunuyor; teknik detaylarını verdiğimiz versiyon, standart bir nükleer enerji santralinden 100 kat daha küçük yer kaplıyor ve 200kw/saat elektirik üretiyor. Pilin gelişmiş versiyonları 1100kw/saate kadar enerji üretebiliyorlar. Fakat üretilen enerji miktarı arttıkça pilin dayanma süresi de düşüyor zira 25.000 hanelik bir yerleşim birimine yetecek versiyon için 3 ile 5 yıl arası bir ömür belirlenmiş. Bu süre sonunda pilin değiştirilmesi gerekiyor.

Bu sistem sayesinde uzak bir gelecekte her sitenin veya uydu kentin kendi enerji santrali olabilecek. Satılık daire ilanlarında havuz, otopark ve oyun alanı yanında müstakil nükleer santral ibaresini de görebileceğiz (Tabi bu gelecekte nükleer pilleri bombaya dönüştürerek insanlara zarar vermeyi planlayacak teröristlerin olmayacağını varsayıyoruz.)

Daha ayrıntılı bilgi için aÅŸağıdaki adresleri ziyaret edebilirsiniz; bu enteresan haberi benle paylaÅŸan Murat KARAMANOÄžLU’na da tekrar teÅŸekkür ederim.

* http://www.bloomberg.com/
* http://www.utnl.jp/
* http://www.dvorak.org/

Alıntıdır