Alkolün Kısa ve Uzun Vadedeki Etkileri ve Alkol Tedavisi

Dünya genelinde 2 milyar kişi alkol kullanmaktadır, bunların yaklaşık 76 milyonu alkole bağımlıdır. Her yıl 1.800.000 kişi alkol nedeniyle yaşamını kaybetmektedir. ABD’de, 2017 yılında yapılan Ulusal Uyuşturucu Kullanımı ve Sağlığı Anketi’ne (NSDUH) göre, 12 yaş ve üstü tahmini 14,4 milyon Amerikalıda son bir yılda alkol kullanım bozukluğu görülmüştür. Bununla birlikte sadece tahminen, yaşları 12 ve üstü olan 1,1 milyon Amerikalı son bir yıl içinde alkol kullanım bozukluğu tanısı almış ve madde kullanım tedavisi görmüştür. 2011 tarihinde, bir kamuoyu anket ya da araştırma şirketi olan KONDA’nın yaptığı araştırmaya göre Türkiye’de alkol kullanım oranı % 23’tür. 2018 yılında EGM (Emniyet Genel Müdürlüğü) tarafından yaptırılan bir ankete göre de Türkiye’deki alkol kullanım oranının yaklaşık % 22’dir. Ülkemizde de alkolün ilk kullanıldığı yaş ne yazık ki 11’e inmiştir. Alkole ilk başlama yaşı düştükçe daha ileri yaşlarda alkol bağımlılığı riski yükselmektedir. Kişinin sosyal bir içici olarak kabul edilmesine veya alkol kullanım bozukluğu tanısı koyulmasına bakılmaksızın alkolizm de dâhil olmak üzere aşırı alkol tüketiminin hem kısa hem de uzun vadeli fiziksel ve psikolojik sonuçları vardır.

Alkolün Kısa Vadeli Etkileri

Bir kişi düzenli olarak fazla alkol kullanmasa da, zihin ve beden üzerindeki kısa vadeli etkilerini yaşayabilir. Karaciğer, saat başına yaklaşık bir standart alkollü içeceği metabolize edebilir. Bu, bireyin yaşı, kilosu, karaciğer fonksiyonu ve cinsiyeti dahil olmak üzere bir dizi faktöre bağlı olarak değişebilir. Tipik olarak, saatte birden fazla alkollü içecek tüketmek sarhoş olmaya neden olabilir ve her bir kadehle bireyin kan alkol içeriği yükselir. Alkolün etkileri cilt kızarması gibi hafif olabileceği gibi kusma, kendinden geçip sızma gibi daha şiddetli de olabilir. Alkolün diğer kısa vadeli etkileri şunlardır:
*Azalan çekingenlik, zayıflamış sosyal yargı
*Odaklanmada zorluk
*Koordinasyon kaybı
*Eleştirel yargı kaybı
*Özellikle görüş gücünde ve diğer algılarda kötüleşme
*Ruh halinde dalgalanma
*Vücut ısısında düşme
*Kan basıncında yükselme
*Bayılma
*Kusma

Alkolün Uzun Vadeli Etkileri

Zaman içinde çok fazla içmek, kronik fiziksel ve zihinsel sağlık sorunlarına neden olabilir. Aşırı içme karaciğer hasarına, kardiyovasküler hastalığa ve birçok kanser türüne neden olabilir veya katkıda bulunabilir. Aşırı içmenin uzun vadeli etkileri şunlardır:
*Beyindeki azalmış gri madde ve ak madde
*Hafıza kaybı
*Dikkat süresinin kaybı
*Öğrenme zorluğu
*Alkolik hepatit
*Karaciğer fibrozu
*Steatoz (yağlı karaciğer).
*Boğaz, ağız, gırtlak, meme, karaciğer, kolorektal veya özofagus kanseri.
*Yüksek tansiyon
*Kardiyomiyopati
*İnme
*Düzensiz kalp atışı

Alkol Zehirlenmesi

Aşırı içme, fiziksel hasara neden olabilecek tehlikeli bir uygulamadır. ABD’de, Aşırı Alkol kullanımı ve Alkolizm Enstitüsü (NIAAA) aşırı içmeyi, 0.08 g/dL ve üzeri bir kan alkol konsantrasyonu seviyesine yol açan bir içme modeli olarak sınıflandırır. Bu, yetişkin kadınlar için genellikle birkaç saat içinde 4 içki (yetişkin erkekler için 5 içki) civarındadır. Çok fazla içmek alkol zehirlenmesine neden olabilir. Alkol zehirlenmesi belirtileri şunlardır:
*Konfüzyon (zihin karışıklığı ya da sersemleme)
*Mide bulantısı ve kusma
*Yavaş veya düzensiz solunum
*Siyanoz veya dudak, tırnak ve parmak uçlarının morarması
*Soluk cilt
*Düşük vücut ısısı veya hipotermi
*Bilinç kaybı
*Nöbet
Bir kişinin alkol zehirlenmesi yaşadığını düşünülüyorsa 112’yi aramak son derece önemlidir. Alkol zehirlenmesi kalıcı beyin hasarına ve hatta ölüme neden olabilir. Bir kişinin kanındaki alkol seviyesi içmeyi bıraktıktan sonra ve hatta kendinden geçip sızdıktan sonra bile yükselmeye devam edebilir.

Alkolün Vücut Üzerindeki Etkileri

Kronik ağır içme, birçok ciddi sağlık problemiyle ilişkilidir. Alkolün vücudu etkileme şekillerinden bazıları şunlardır:
Karaciğer: Kronik alkol bağımlılığının olası ciddi tıbbi sonuçlarından biri karaciğer hastalığıdır. Zamanla, sürekli alkol kullanımı ile karaciğerde iltihaplanma ve/veya skarlaşma olabilir. Yağlı karaciğer, alkolik hepatit, fibroz ve siroz gibi durumlar gelişebilir. Kişide ayrıca karaciğer kanseri gelişebilir.
Sindirim sistemi: Alkol, mide astarını aşındırabilir ve ülsere katkıda bulunabilecek mide asidi üretimini artırabilir. Alkol ayrıca besin parçalanmasını, emilimini, taşınmasını, depolanmasını ve atılımını değiştirerek besin eksikliklerine ve / veya besinlerin tamamen kullanılma güçlüğüne sebep olur. Örneğin, tiamin eksikliği sık görülür ve ciddi nörolojik sorunlara yol açabilir. Alkol kan şekeri kontrolünü de bozabilir.
Pankreas: Alkol, pankreasta pankreatite neden olabilecek zararlı maddelerin üretimine yol açar. Pankreatit, sindirimi bozan pankreasın iltihabıdır.
Merkezi sinir sistemi: Kronik ağır içicilik ile ilişkili olan tiamin veya B1 vitamini eksikliği Wernicke-Korsakoff sendromuna neden olabilir. Bu nöropsikiyatrik bozukluğun belirtileri arasında kafa karışıklığı, bozulmuş koordinasyon, öğrenme problemleri ve hafıza sorunları sayılabilir. Karaciğer hastalığı da beyne zarar verebilir; uyku değişiklikleri, duygudurum değişiklikler, kişilik değişiklikleri, depresyon, anksiyete, bozulmuş konsantrasyon ve koordinasyon gibi semptomlara neden olabilir. Çok fazla alkol yeni beyin hücresi gelişimini de engelleyebilir.
Kardiyovasküler sağlık: Alkol almak kalp damar sağlığı üzerinde karmaşık etkiler yaratır. 2016 yılında, alkolle ilişkili kardiyovasküler hastalıklar dünya genelinde yaklaşık 593.000 ölüme neden olmuştur. Çok fazla alkol tüketmek, yüksek tansiyon, düzensiz kalp atışı, vücuda kan pompalama zorluğu, kan pıhtıları, felç, kardiyomiyopati (kalp kasındaki bozukluklar) veya kalp krizi ile bağlantılıdır. Aşırı alkol kullanımı hem doğrudan hem de yetersiz beslenme yoluyla anemiye de yol açabilir.
Üreme sağlığı: Çok fazla alkol tüketmek, erektil disfonksiyon ve düzensiz adet kanaması da dâhil olmak üzere üreme sorunlarına yol açabilir, hem erkek hem de kadınlarda uzun dönemde doğurganlığı azaltabilir. Hamileyken içki içen kadınlarda düşük yapma, ölü doğum veya fetal alkol spektrum bozukluğu olan bir çocuk sahibi olma riski artmaktadır.
Kemikler: Alkol kullanımı vücutta sağlıklı kemikleri korumak için önemli bir besin ögesi olan kalsiyum dengesizliğine neden olabilir. Çok fazla alkol tüketimi, kalsiyum emilimi için gerekli olan D vitamini üretiminin aksamasına da neden olabilir. Kalsiyum eksikliği osteoporoz riskini arttırır. Osteoporoz, ciddi ağrı ve sakatlığa neden olabilecek kemik kırıkları riskini artırır.

Alkol Kullanımının Zihin Üzerindeki Etkileri

Beyin söz konusu olduğunda alkol merkezi sinir sistemini baskılayıcı olarak davranır ancak, tutarsız etkileri olabilir, bazı koşullar altında kullanıcıları heyecanlandırabilir ve diğer koşullarda yatıştırabilir. Tipik olarak düşük dozlarda heyecan, beynin inhibe edici kısımlarını baskılayan alkole bağlı olabilir. Solunum, konuşma, düşünce, hafıza ve hareket gibi işlevler alkol tüketiminden etkilenebilir. Zihinsel etkiler arasında duygudurum değişiklikleri, azalmış inhibisyonlar, gevşeme, bozulmuş yargılama, yavaş tepki süreleri, hatırlama zorluğu, kafa karışıklığı ve bilinç kaybı olabilir. Alkolün kronik kullanımı, önceki bölümlerde açıklandığı gibi beyinde değişikliklere neden olabilir.
Aşırı alkol kullanımı, kronik olmasa bile, alkol kaynaklı depresif bozukluk, alkole bağlı bipolar bozukluk, alkole bağlı uyku bozukluğu, alkole bağlı psikotik bozukluk ve daha fazlası gibi alkol kaynaklı psikiyatrik sendromlara yol açabilir. Bu bozukluklar geçicidir ve önemli bir sarhoşluk ve/veya alkolden vazgeçme sonrasında ortaya çıkabilir. Alkol kullanımı bozukluğu ayrıca, hastalıktan ayrı olarak gelişebilecek ve hatta majör depresyon, bazı kaygı bozuklukları, şizofreni, bipolar bozukluk ve diğerleri gibi daha önce ortaya çıkabilecek çeşitli zihinsel hastalıklarla da bağlantılıdır. Bu bozukluklar muhtemelen kısmen alkolü kendi kendine tedavi edici bir madde olarak kullanmaktan kaynaklanan alkolle ilgili problemleri artırabilir. Ayrıca hem madde kullanım bozuklukları hem de zihinsel hastalıkların olasılığını artıran, altta yatan ortak risk faktörleri de olabilir.

Alkol Kullanım Bozuklukları ve Alkolizmin Tedavi Edilmesi

Alkol kullanım bozuklukları veya alkolizm geniş bir yelpazeye sahiptir ve her kişide farklıdır. En uygun tedavi türü muhtemelen alkol geçmişinden, diğer madde kullanım öyküsünden, önceki tedavi girişimlerinden, alkolizme eşlik eden herhangi bir tıbbi ve / veya zihinsel sağlık sorunundan ve mevcut durumdan etkilenir.
Alkol kullanımıyla ilgili bozuklukların tedavisi profesyonel yardımla sağlanır. Alkol bağımlılığı sorununda kişiler hastaneye yatarak ya da yatmadan tedavi edilebilir. Bazı programlarda tedavinin ön aşaması hastaneye yatmayı, sonraki aşaması yatmadan tedaviyi kapsayabilir. Alkol bağımlılarının çoğunda hastaneye yatış yapılmadan, ayaktan sürdürülen tedaviler başarılı olmaktadır. Tedavide ilk basamak alkolün kesilmesidir. Bu aşamada ortaya çıkması muhtemelen yoksunluk belirtileri bazı ilaçlarla giderilmeye çalışılır. Yoksunluktan kurtulma sonrasında rehabilitasyon başlar. Kişi normal yaşamına dönebilme, alkol almadan yaşamına uyum sağlayabilme konularında terapötik girişimlerle bilgilendirilir ve beceriler kazandırılmaya çalışılır. Bu arada relapsın, alkolü arama isteğinin önlenmesi de gereklidir. Alkol zehirlenmelerinde de ortaya çıkan belirti ve bulguların giderilmesine yönelik müdahaleler yapılır. Tiamin (B1 vitamini) takviyesi de yapılmalıdır. Hastalarda saldırganlık, çevreye zarar vermek, aşırı taşkınlık ve öfke gibi haller mevcutsa nöroleptik ilaçlar verilir. Çok daha ciddi durumlarda hastaların yoğun bakımda takibi de gerekebilir.

Kaynakça:

https://www.alcohol.org
https://www.e-psikiyatri.com

Yazar: Müşerref Özdaş

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :