CDP Kolin (Sitikolin) Nedir, Yararları ve Yan Etkileri Nelerdir?

Siticoline fosfatidilkolin gibi fosfolipidlerin üretimi için çok önemli bir moleküldür. Bu moleküller vücutta hücre zarları ve koruyucu sinir kaplamaları oluştururlar. Sitikolin normal kolinden (veya alfa-GPC’den bile) daha karmaşık bir moleküldür ve beynin doğal olarak ürettiği ile aynıdır. Bu moleküllerden bahsedilirken karışıklığı önlemek için, bilim adamları bir tedavi olarak verildiğinde sitikolin olarak adlandırırken vücutta üretildiğinde CDP-kolin olarak adlandırmaktadırlar.
Vücud sitikolinin nasıl geri dönüştürüleceğini bilir ve ek olarak alındığında, sitidin ve kolin olarak iki bileşik salgılar. Kan-beyin bariyerini geçtikten sonra, beyindeki nöronlar onları tekrar sitikolin yapmak için kullanırlar ve bazı yararlar sağlamaktadır. Kolin, asetilkolin ve sinir sisteminin düzgün ve verimli bir şekilde çalışmasını sağlayan diğer nörotransmiterleri güçlendirir. Ayrıca vücut sitikolini başka birçok yararlı bileşiğe dönüştürür. Bu nedenle sitiklin, normal kolinlerden daha güçlü yararlara ve daha iyi bir yan etki profiline sahiptir.

Görevi

Sitikolin, nörotransmiterlerin ve hücresel yapı taşlarının üretimini arttırır. Asetilkolinin yanı sıra beyindeki norepinefrin ve dopamini de arttırır. Beyin kan akışını artırabilir ve daha fazla enerji üretmek için mitokondriyi uyarabilir. Yeterli CDP-kolin seviyeleri, miyelin adı verilen koruyucu sinir tabakasını oluşturan fosfatidilkolin ve sfingomyelini korur. Sitikolin ayrıca enflamatuar enzim fosfolipaz A2’yi de inhibe eder ve master antioksidan glutatiyonu arttırır.

Diyet Kaynakları

Vücut sitikolini sitidin ve kolinden üretir. Sitikoline seviyeleri yiyeceklerle artırmanın en iyi yolu, her ikisini de sağlayan yeterli miktarda besin kaynağını tüketmektir. Kolin bakımından zengin besinler şunlardır:
• Sakatat (karaciğer)
• Yumurta
• Tavuk
• Balık
• Kepekli tahıllar
• Fasulyeler
Sitidin, bir RNA olan nükleosit, et en yoğun olduğu Kolostrumda da bulunur. Sitikoline takviyeleri saf kolin, alfa-GPC ve fosfatidilkolin (lesitin) ile birlikte önemli bir ek kolin kaynağıdır.

CDP, Kolin ve Alfa-GPC

CDP kolin ve alfa-GPC, kolin sağlamasına ve birçok sağlık yararını paylaşmasına rağmen, vücutta bozulup bunlar farklı şekilde kullanır. CDP-kolin, kolin, sitidin ve diğer metabolitleri serbest bırakır. Ayrıca, beynin asetilkolin yapmak veya hücre zarları oluşturmak için kullandığı fosfatidilkolin’e dönüştürülebilir. Alfa-GPC daha doğrudan asetilkolin üretimi için kolin sağlar. Buna karşılık, CDP-kolin daha geniş bir sağlık yararı yelpazesine sahiptir, ancak alfa-GPC fiziksel ve zihinsel performansı artırmada bir avantaj sağlayabilir.

Sitikolin Sağlık Faydaları

Sitikolinin bilimsel araştırmalarla kanıtlanmış birçok yararı bulunmaktadır. Bu yararlarından bazılrı şu şekildedir:
Hafıza gücünü artırır: Birçok kişi hafızayı keskinleştirmek, geliştirmek ve bilişsel düşüşü önlemek için sitikolin kullanmaktadır. 135 sağlıklı erişkin üzerinde yapılan iki klinik çalışmada sitikolin (250-500 mg) odak ve zihinsel berraklığı arttırmıştır. Kafein ve CDP-kolin içeren bir içecek (250 mg) , 60 gönüllüde yapılan çalışma sonucunda bilişsel verimliliği arttırmış ve reaksiyon süresini kısaltmıştır. 24 sağlıklı yetişkinde, daha yüksek sitikolin dozları (500 veya 1000 mg) işlem hızı, çalışma ve sözel bellek, yürütme işlevi gibi çeşitli bilişsel belirteçleri geliştirmiştir.
Ayrıca bu çalışmada, takviye işleminin orta performansı etkilemediği görülmüştür. Yüksek performans gösteren kişilerin hafızalarında bile zamanla hafifçe bozulmalar yaşanmaktadır. Olağanüstü bilişsel yetenekleri olan insanlar zaten yeterli CDP-kolinine sahip olabilir ve daha fazlasını eklemenin faydalı olabilir. Ağır, kronik marihuana ilacı kullanımı bilişi bozmaktadır ve 19 kronik esrar içicisiyle yapılan bir çalışmada, sitikolin 8 hafta boyunca günde 2000 mg alındığında dürtüsel reaksiyonları, gelişmiş bilişi ve beyin aktivitesi düzenini değiştirmiştir. Tüm katılımcılar bu esrarlı sigarayı bırakmak istemişler ve araştırmacılar sitikoline’ın etkisinin onları bunu yapmalarına yardımcı olabileceği tespit edilmiştir.
Yaşa bağlı bilişsel düşüş konusunda ise; beyin kan akışının azalması veya diğer nedenlerden dolayı biliş, yaşlanma ile düşme eğilimindedir. 14 klinik araştırmanın gözden geçirilmesi, CDP-kolinin, beyin dolaşımını zayıf olanlar da dahil olmak üzere, hafif-orta derecede bilişsel bozukluğu olan kişilerde belleği ve davranışı geliştirebileceği sonucuna varılmıştır. 2800’den fazla yaşlı hastanın verilerine göre, hafıza problemleri % 21 oranında kaybolur ve sitikolin alan olguların % 45’inde iyileştirmiştir. Sitikoline (9 ay boyunca 1.000 mg) , hafif bilişsel bozukluğu olan 350 yaşlı hasta üzerinde olduğu gibi yararlı etkilere sahiptir. Bu etkiler şunlardır:
• Sinir zarlarının güçlendirilmesi
• Noradrenalin ve dopamin seviyelerini arttırması
• Önlenmiş oksidatif hasar
Hafıza kaybı olan 120 hasta üzerinde yapılan çalışmalarda, CDP-kolin belleği ve reaksiyon hızını arttırmıştır. Daha yüksek sitikolin dozu (2.000 mg) daha iyi sonuçlar vermiştir. Sitikoline, 237 yaşlı hasta ile ilgili başka bir çalışmada bilişsel düşüşü tersine çevirmiştir, ancak bu plasebo kontrolünden yoksun bir durumdur.
Beyni korur: Oksidatif stres, otoimmün tepki ve çevresel toksinler ciddi beyin hücre hasarı verebilir. Sitikolin, hücrelerin miyelin zarını koruyarak ve hayati nörotransmiterleri artırarak beyni ve omuriliği bu stresörlere karşı koruyabilir.
Alzheimer hastalığı: 3 klinik çalışmada sitikolin (1-3 ay boyunca günlük 1.000 mg) Alzheimer hastalığının semptomlarını hafifletmiştir. Hafiflettiği semptomlar şunlardır:
• Zihinsel performansı arttırmak
• Beyindeki kan akışını uyarmak
• Enflamatuar molekül seviyelerinin kesilmesi
Alzheimer hastalığı için genetik yatkınlığı olan hastalar daha büyük faydalar elde etmişlerdir. Küçük bir deneme olmasına rağmen (30 kişi), bu son derece önemli bir bulgudur. APOE-e4 taşıyıcıları çeşitli müdahalelere farklı (genellikle daha kötü) cevap vermektedir. Sitikoline, Alzheimer hastalığı ilaç tedavisinin etkilerini artırarak, 2 gözlem çalışmasında (600’den fazla hasta) ilerlemeyi yavaşlatmıştır. Deneme asetilkolin parçalanmasını önleyen asetilkolinesteraz inhibitörleri kullanmışlardır. Birçok doğal nootropik madde benzer bir etki mekanizmasına sahiptir ve sitikolin onlarla sinerjize olabilir. Alzheimer hastalığına sahip olan farelerde sitikolin, sinirleri protein mutasyonlarına ve kan akışını azaltmaya karşı korumuştur. Sonuç olarak, farelerde daha az bilişsel bozulma yaşanmış ve hafızaları düzelmiştir.
Parkinson hastalığı: Parkinson hastalığında dopamin nöronlarının imhası kas sertliğine, titremeye ve diğer semptomlara neden olmaktadır. Parkinson hastalığına sahip farelerde sitikolin, beyindeki dopamin seviyesini yükselterek kas sertliğini hafifletmiştir. Ayrıca standart tedavinin etkilerini arttırmıştır. Uzun süreli antipsikotik tedavi görenlerde antipsikotik ilaçların yan etkileri Parkinson hastalığına benzeyen bir hareket bozukluğuna neden olabilir. Antipsikotikler dopamini bloke edebilir, diğer nörotransmiterleri dengesiz hale getirebilir ve kolin eksikliğine neden olabilir. Bu, sitikolinin neden yardımcı olabileceğini açıklamaktadır. Günde 500 – 1.200 mg, 1 ay CDP-kolin bu bozukluğu 10 hasta ile 80’li yılların bir çalışmasında iyileştirmiştir. Ancak aynı bozukluğu olan 5 hasta üzerinde etkisi olmamıştır.
Çoklu skleroz: Dış sinir tabakasının enflamatuar imhası, miyelin, ciddi fiziksel ve bilişsel bozuklukları olan multipl sklerozu tetikleyebilir. Multipl sklerozlu hayvanlarda sitikolin, miyelin iyileşmesini ve hareket koordinasyonunu arttırmıştır.
Zihinsel bozukluklara ve uyuşturucu bağımlılığına neden olabilir: Depresyonda bir antidepresan ilaca sitikolin eklenmesi, 50 hasta ile yapılan bir çalışmada depresyon semptomlarını ve iyileşmesini iyileştirmiştir. Farelerde, CDP-kolin, noradrenalin, dopamin ve serotonin düzeylerini yükselterek, hafıza, duygular ve hareket için beyin merkezinde etkili olmuştur. Bu nörotransmiterlerin optimal seviyeleri depresyon ve diğer zihinsel bozuklukları uzak tutabilir. Met ve kokain bağımlılığı olanlarda sitikoline, 60 metamfetamin (met) bağımlığında depresyonu hafifletmiştir, ancak ilaç kullanımını etkilememiştir. 31 metrik bağımlı üzerinde yapılan başka bir çalışmada sitikolin beyni korumuş ve ilaç kullanımını azaltmıştır. Bipolar bozukluğu olan 130 kişi kokain bağımlısı üzerinde sitikolin 3 ay boyunca 500 – 2.000 mg ilaç kullanımını azaltmıştır. Bununla birlikte, sitikolin, 20 ağır kokain kullanıcısı ile yapılan bir denemede hiçbir etki yaratmamıştır.
Sitikoline, şizofreni tanılı 66 hastada standart tedavinin etkilerini artırmıştır. İletişim bozukluğu, sosyal ve bilişsel sorunlar gibi sözde negatif belirtileri geliştirilmiş böyle körelmiştir. Bunları geleneksel ilaçlarla tedavi etmek özellikle zordur. 24 sağlıklı erişkinde, CDP-kolin, şizofrenide sıklıkla etkili olmayan bazı (nikotinik) asetilkolin reseptörlerini uyararak bilişi güçlendirmiştir.
İnme tedavisinde yardımcı olabilir: Belirli bir beyin bölgesine kan beslemesini kesmek nöronları öldürebilir ve ağır beyin hasarı verebilir. Sitikolin, sinir zarlarını güçlendirerek ve serbest radikal üretimini bloke ederek inmeyi önleyebilir veya iyileşmeyi artırabilir. 4 klinik denemenin meta analizine göre, inmeden sonraki ilk 24 saat içinde 2.000 mg sitikolin, % 38 oranında tam iyileşme şansını arttırmıştır. 4K’dan fazla inme sonrası sağ kalanlardan elde edilen veriler sitikolinin sonuçları iyileştirdiğini ve toparlanmaya yardımcı olurken, daha yüksek dozlar daha etkili olmuşlardır. Bu çalışmada plasebo kontrolünün olmayışı kesin sonuçlara izin vermemektedir.
Bununla birlikte, 3K’nın üzerinde hasta üzerinde yapılan 2 çalışmada CDP-kolinin akut inme için önemli bir yararı bulunamamıştır. Kan pıhtılarını çözen ilaçlar akut inme için ilk seçenek olmaya devam etmektedir. İki kapsamlı derleme, sitikolinin ek yararlar sağlayabileceği veya ilk tercih edilen tedaviyi alamayan hastalara yardımcı olabileceği sonucuna varmıştır. Sitikoline ayrıca kronik kan arzı eksikliği veya zayıf kan dolaşımı kaynaklı beyin hasarını da tersine çevirebilir. Bu sorunu yaşayan 2800’den fazla yaşlı hastada baş dönmesi, yorgunluk, uykusuzluk ve uyku sorunlarını sitikolin iyileştirmiştir.
Görme gücünü geliştirir: Tıpkı beyin ve omurilikteki sinirleri koruduğu gibi sitikolin de optik sinir üzerinde aynı faydalı etkilere sahiptir. Retinadaki nöronların zararlarını tersine çevirebilir ve göz bozukluklarına yardımcı olabilir:
Glakom: Artmış göz basıncı ve diğer faktörler optik sinire zarar verebilir ve bazen tamamen körlüğe neden olan glokoma neden olabilir. 80 glokom hastası ile yapılan 2 klinik çalışmada sitikolin ile uzun süreli tedavi sinir hasarını onardı, görme yeteneğini düzeltmiş ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmıştır. Sitikolinli göz damlaları başka bir 2 klinik çalışmada da (68 hasta) aynı sonuçları göstermiştir.
Ambliyopi: Ambliyopi veya göz tembelliği, göz ve beyin iyi iletişim kurmadığında meydana gelir. Tek gözde bulanık görme ile sonuçlanır. Sitikolin, 190 çocukla yapılan 3 klinik çalışmada standart göz teması tedavisini (göz yaması) iyileştirmiştir. CDP-kolin (günde 1.000 mg) ile yapılan enjeksiyonlar, ambliyopi ile 10 erişkinde optik siniri iyileştirmiş ve görüşü arttırmıştır. Bu çalışma küçük bir örneğe sahiptir ve plasebo kontrolünden yoksundur. Bunun yanında elde edilen sitikolin sonuçları sorgulanabilir hale getirmiştir.
Optik nöropati: Optik nöropati, görme duyunuzu engelleyebilecek başka bir optik sinir hasarı şeklidir. Optik nöropatisi olan 26 hastada sitikolin (2 ay süre ile 1.600 mg/gün) sinir hasarını düzelterek görmeyi keskinleştirmiştir.
Miyop: Miyop, dünyanın en çok yaşanan görme kaybı nedenidir. Uzaktaki nesneler bulanık gözüküyorsa genellikle sebebi miyoptur. Gine domuzlarında sitikolin, retinadaki dopamin seviyesini artırarak miyopiyi tersine çevirmiştir.
Diyabetik retinopati: Şeker hastalığında yüksek glukoz ve oksidatif stres retina sinirlerine ve kan damarlarına zarar verebilir ve görme kaybına neden olabilir. Bu problem olan farelerde, sitikolin; B ve TNF-a gibi iki enflamatuar problemi azaltmıştır: Sonuç olarak, retina sinirlerinin ölümünü önledi ve görme yeteneğini geliştirmiştir. Sitikolin ve homotaurinin bir kombinasyonu, retinayı test tüplerinde toksik glutamat ve şeker seviyelerine karşı korumuştur.
İştahı azaltabilir: Daha yüksek dozlarda CDP-kolin 16 sağlıklı gönüllüde yüksek kalorili yiyecekler için istek duymayı ve iştahı azaltmıştır. İştah ve kilo kontrolü için sitikolinin güvenli ve etkili olduğunu düşünmek için bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Yan Etkiler ve Güvenlik

Sitikolin ile yapılan birçok klinik çalışma güvenliğinin mükemmel olduğunu doğrular yapıdadır. Nadir durumlarda, hafif sindirim ve sinir sorunlarına neden olabilir. Fareler üzerinde yapılan bir güvenlik çalışmasında sitikolin, normalden çok daha yüksek dozlarda bile önemli yan etkilere neden olmamıştır. Uzun süreli yüksek doz kullanımı, muhtemelen fosfor içeriğinden dolayı kreatinin düzeylerini ve böbrek mineralizasyonunu yükseltir. Fareler üzerinde yapılan bir başka çalışmada, sitikolin ACTH’nin kan seviyelerini arttırmıştır, bu da stres hormonu kortizol üretimini uyarmaktadır. Bununla birlikte araştırmacılar sitikolini doğrudan beyin sıvısına enjekte etmişlerdir ve oral tüketimin bu etkiye sahip olup olmayacağı açık değildir. Çocuklar, hamile kadınlar ve emziren kadınlar, bu hassas gruplardaki güvenliği hakkında daha fazla bilgi edinene kadar sitikolinden kaçınmalıdır. Herhangi bir kolin içeren takviye alerjik reaksiyon fark edilirse, sitikolinden kaçınmak gerekir.

Dozaj ve Takviyeler

Aşağıdaki sitikolin dozu, klinik çalışmalarda faydalı etkiler yaratmıştır:
• Biliş ve hafızayı artırmak: 250 – 1.000 mg/gün
• Yaşa bağlı bilişsel gerileme: 1.000 – 2.000 mg/gün, 4+ hafta
• Alzheimer hastalığı: 1,000 mg/gün, 1-3 ay, 6+ hafta boyunca günlük 2.000-2.500 mg yüksek dozlar etkilidir.
• Depresyon, uyuşturucu bağımlılığı, şizofreni, inme önleme, iştah azalması, 6 hafta boyunca 2.000 mg/gün doz
• Göz hastalıklarının çoğu 800-1.600 mg sitikoline yanıt vermiş ve tedaviler 2-4 ay sürmüştür. Glokom için, 4 ay boyunca günde 3 göz damlası da etkili olmuştur
Piyasadaki çoğu ürün 250 – 500 mg sitikolin (CDP-kolin) içeren haplar içermektedir. Potansiyelleri kritik faktör olabilir, çünkü birçok koşul günlük 2,000 mg veya daha fazla günlük sitikolin dozu gerektirir. Vegan dostu sitikoline takviyeleri de mevcuttur.
Sitikolin (CDP-choline), membranlarını güçlendirerek ve hayati nörotransmiterlerin seviyesini yükselterek sinirleri korur. Güçlü bir biliş, odaklanma ve hafıza güçlendiricidir. Sitikolin ayrıca zihinsel bozukluklarla ve glokom gibi göz hastalıklarıyla da savaşabilir. Yapı taşları kolin olan yiyeceklerden, özellikle daha fazla sakatat yiyerek alınabilir. Bununla birlikte, klinik denemelerde (1000-2000 mg/gün) kullanılan dozlara ulaşmak için takviye alma düşünülebilir. Sitikolin güvenlidir, iyi tolere edilir. Sindirim sorunları ve baş ağrıları gibi hafif yan etkiler mümkündür. Çocuklar, hamile kadınlar ve kolin içeren takviyelere alerjisi olan kişiler sitikolinden uzak durmalıdır.

Kaynakça:
ncbi.nlm.nih.gov
vitaministe.com
drugs.com
neurohacker.com

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :