Max Lüscher (9 Eylül 1923 – 2 Şubat 2017), bireyin psikolojik durumunu renk tercihlerine göre ölçmek amacıyla kullanılan bir test olan “Lüscher Renk Testi”ni hazırlayan İsviçreli bir psikoterapisttir. Max Lüscher, İsviçre’nin Basel kentinde doğdu. Lüscher, doktora tezini “Psikolojik tanılamada renklerin kullanılması” konusunda tamamladı. Bu projesi profesörleri tarafından “summa cum laude” (en yüksek onurla) kabul edildi. Çalışmalarını bir psikoterapi alanında sürdüren Lüscher, 1947 yılında ilk renk testini yayınladı. Bu test, test katılımcılarının mevcut duygusal durumunu belirlemek için renk kartlarını kullanmaktaydı. 1961’den 1965’e kadar kariyerine Berlin’de psikoterapist ve eğitimci olarak devam eden Lüscher daha sonra Lucerne’deki Tıpsal Psiko-Tanı Enstitüsü’nün başkanlığına getirildi. “Lüscher Renk Testi” bugün dünyanın çok sayıda üniversite ve kliniklerinde kullanılmaktadır.

Lüscher’in Renkler Kuramı

Max Lüscher’e göre, renklerle ilgili duyusal algı, nesnel ve evrenseldir. Ancak, renk tercihleri özneldir. Dolayısıyla, öznel durumlar, kişinin renk seçimlerine bakılarak nesnel olarak ölçülebilir. Lüscher, renk seçimlerinin, kişileri, kendilerini algıladıkları ya da algılanmak istedikleri gibi değil, gerçekte oldukları gibi ortaya koyduğunu ileri sürer. Dolayısıyla, kişilik özellikleri kişinin renk seçimine göre tanımlanabilir. Ayrıca, aynı renk kombinasyonlarını seçen kişilerin benzer kişilikleri olacağı da açıktır.

Lüscher Testindeki Renklerin Anlamları

Testte, deneklere 8 farklı renk kartı gösterilmekte ve bunları bir tercih sırasına koymaları istenmektedir. Renkler “temel renkler” (mavi, sarı, kırmızı, yeşil) ve “yardımcı renkler” (mor, kahverengi, gri ve siyah) olarak iki gruba ayrılmıştır. Teste katılan kişi önce en sevdiği renkteki kartı seçer. Sonra, kalan kartları daha çok beğendiğinden en az beğendiğine doğru sıralar. Her kartın arka yüzünde bulunan sayılar tüm sayı kombinasyonlarını ve anlamlarını içeren el kitabına bakılarak değerlendirilir. Kişinin renk seçimi, psikolojik, psikosomatik ve duygusal durumunu gösterir.

Değerlendirmeler, psikolojik sorunların ve ortaya çıkan fiziksel semptomların nasıl önlenebileceğine ilişkin özel, profesyonel önerileri de içermekte, ayrıca sözlü ve homeopatik terapi için ek bilgi sunmaktadır. Testte kullanılan renk kartları aşağıda kısmen özetlenen anlamlara işaret etmektedir:
– Mavi: “Duygu Derinliği” (pasif, eşmerkezli -konsantrik-, sakin, hassas).
– Yeşil: “İradenin Esnekliği” (pasif, eşmerkezli, defansif, sebatlı, iddialı, gururlu, kontrollu).
– Kırmızı: “İrade Gücü” (ayrıksı, aktif, saldırgan, rekabetçi, arzulu, heyecanlı, ateşli).
– Sarı: “Spontanlık” (ayrıksı, aktif, projektif, istekli, beklentili, neşeli).
– Mor: “Özdeşim” (gerçekdışı, arzulu, cazibeli, büyüleyici).
– Kahverengi: “Bedensel duyum” (kendini dinleme, hazcı).
– Siyah: “Hiçlik” (boşlukta olma, vazgeçme, teslim olma).
– Gri: “İlgisizlik” (bağlanmama, gizleme).

Ayrıca, Lüscher testindeki “temel renkler” kişinin yaşamıyla ilgili dört temel soruyla da ilişkilidir:
– Mavi: Hoşnutluk ve aidiyet. Örneğin: “Bana yakın olan kişiye karşı neler hissediyorum?”.
– Yeşil: Öz saygı ve irade gücü. Örneğin: “Kim olmak istiyorum?”.
– Kırmızı: Öz güven. Örneğin: “Güçlüklere nasıl tepki gösteriyorum?”.
– Sarı: Gelişim ve beklentiler. Örneğin: “Gelecekten neler bekliyorum?”.

Max Lüscher’in testinin geçerliliği konusunda yapılan tartışmalarda yöneltilen bazı eleştiriler, “Barnum Etkisi”ne (diğer adıyla Forer Etkisi) örnek oluşturduğunu ileri sürmektedir. Barnum Etkisi, insanların, görünürde kendileri için özel olarak hazırlanmış gibi duran, aslında herkese uyabilecek genel ve belirsiz betimlemelere inanma eğilimlerine işaret eder. “Lüscher Renk Testi” ve “Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri”nin 1984 yılında yapılan bir karşılaştırmasında ise, iki test arasında kesin bir üstünlük görülememiştir. Bugün, MMPI daha yaygın olarak kullanılıyor olsa da, sözel olmayan ve yalnızca sekiz adet renk kartı kullanan Lüscher Renk Testi, özellikle çocuklar üzerindeki uygulamalarda çok hızlı ve doğruluk payı çok yüksek sonuçlar sağlaması nedeniyle tercih edilmektedir.

Kaynakça:
– Claude M. J. Braun, James L. Bonta, “Cross-Cultural Validity, Reliability, and Stimulus Characteristics of the Luscher Color Test”, Journal of Personality Assessment.
– Max Lüscher, “The Lüscher Colour Test: Remarkable Test That Reveals Your Personality Through Color”, Pan Books.
– Max Lüscher, “The 4 Color Person”, Pocketbooks, Simon Schuster.

Yazar: Oben Güney Saraçoğlu

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here