Romatoid Artrit Vücudun Hangi Bölgelerini Nasıl Etkiler?

Romatoid artrit (RA), vücudun bağışıklık sisteminin normalde bakteri ve virüs gibi yabancı maddelere saldırarak sağlığını koruyan bağışıklık sisteminin yanlışlıkla eklemlere saldırdığı otoimmün bir hastalıktır. Bu, eklemlerin içini (synovium) kaplayan dokunun kalınlaşmasına neden olarak, eklemlerin içinde ve çevresinde şişlik ve ağrı ile sonuçlanan iltihap yaratır. Synovium, eklemleri yağlayan ve sorunsuz hareket etmelerine yardımcı olan bir sıvı oluşturur.
Enflamasyon kontrol edilmezse kemiğe, eklemdeki kemiklerin uçlarını örten elastik dokuya ve ayrıca kemiklerin kendisine zarar verebilir. Zamanla kıkırdak kaybı olur ve kemikler arasındaki eklem boşluğu daha küçük olabilir. Eklemler gevşeyebilir, dengesiz, ağrılı olabilir ve hareketliliklerini kaybedebilir. Eklem deformitesi de ortaya çıkabilir. Eklem hasarı tersine çevrilemez ve erken gelebildiğinden doktorlar RA’yı kontrol etmek için erken tanı ve agresif tedavi önermektedir.
Romatoid artrit en sık el, ayak, el bileği, dirsek, diz ve ayak bileklerinin eklemlerini etkiler. Eklem etkisi genellikle simetriktir. Bunun anlamı, eğer bir diz veya el etkilenirse, genellikle diğeri de öyledir. RA ayrıca kardiyovasküler veya solunum sistemleri gibi vücut sistemlerini de etkileyebildiği için buna sistemik hastalık denir ve sistemik tüm vücut anlamına gelmektedir. Romatoid artrit kronik, otoimmün bir hastalıktır. Eklemleri etkileyen enflamatuar bir artrit türüdür. Hastalığın ayrıca vücudun diğer organlarını etkileyen sistemik etkileri olabilir. Romatoid artritin semptomları eklem ağrısı, eklem sertliği, eklem iltihabı ve eklem deformitesini içerir. Ateş, halsizlik, şiddetli yorgunluk ve bir saatten fazla süren sabah sertliği de romatoid artrit ile ilişkili yaygın semptomlardır.
Romatoid artrit hastalarının yaklaşık yüzde 80’i romatoid faktör açısından pozitif test sonuçlarıu verir (bir kan testi ile tespit edilir). Romatoid artrit hastalarının yaklaşık yüzde 20’si seronegatif romatoid artrit olarak sınıflandırılır, çünkü romatoid faktörü yoktur. Romatoid artrit olan eklemlerin şekli simetriktir. Örneğin, bir hastanın her iki dizinde genellikle bir diz etkilenir.

Diz Eklemi

Romatoid artrit ile sinovyal astarın iltihabı, şişkinlik, ağrı, kızarıklık, sıcaklık ve etkilenen eklemin sertliğine yol açar. Sinovyum kalınlaşmasına başlar ve iltihaplı hücrelerin kemiği ve kıkırdağı parçalayabilen enzimleri salgılar. Eklem hasarı ve eklem deformitesi sınırlı hareket açıklığına ve eklem fonksiyonunun azalmasına neden olabilir.

Kalça Eklemi

Herhangi bir eklem romatoid artritten etkilenebilir. Agresif hastalık birçok eklemde hareket açıklığını azaltabilir. Kalça, diz ve ayak bilekleri gibi ağırlık kaldırma eklemleri etkilendiğinde, hareketlilik büyük ölçüde etkilenebilir. Röntgende görülebilen eklem erozyonu şiddetli ve sınırlayıcı olabilir. Eklem aşındığında ve kıkırdak hasar gördüğünde, kemik üzerindeki kemik ağrılı sonuç olabilir. Kıkırdak, tendonlar, bağlar ve kemiğe ciddi hasar eklemlerin dengesiz hale gelmesine ve romatoid artrit ilerledikçe deforme olmasına neden olabilir.

Eller

Romatoid artrit en sık parmakların, ellerin ve bileklerin daha küçük eklemlerinde başlar. Romatoid artrit, el deformitesi, eklem problemleri ve parmakların, başparmak, el ve el bileğinin zarar görmesine neden olabilir:
• Romatoid nodüller
• Eklem şişmesi
• Eklem sertliği
• Ulnar sürüklenme/ulnar sapma
• Kontraktürleri
• Bilek subluksasyonu

Sistemik Hastalık

Romatoid artrit, sadece eklemleri etkilemez. Romatoid artrit, cilt, akciğerler, kalp, sinirler ve nadiren böbrekler dahil vücudun diğer organlarını da etkileyebilen sistemik bir hastalıktır. Romatoid artrit, kadınlarda erkeklerden daha sık görülür. İlginçtir ki, romatoid faktörü pozitif olan, subkutan nodülleri olan ve uzun bir hastalık seyri olan erkeklerde romatoid akciğer hastalığı daha sık görülür. Romatoid artrit hastaları ayrıca genel popülasyondaki insanlardan daha yüksek koroner kalp hastalığı riskine sahiptir.

Diz Protezi

Eklem hasarı ve deformitesi, ağrıyı azaltan ve fonksiyonunu geri getirebilen diz protezi ameliyatı ile tamir edilebilir. Femur, tibia ve dizkapağının hasarlı eklem kısımları traşlanır ve yeniden yüzeylenir. İki parçalı bir protez (genellikle metal) implante edilir.

Kalça Protezi

Kalça protezi ameliyatı ağrıyı azaltabilir, fonksiyonu geri kazandırabilir ve eklem hasarını ve deformitesini düzeltebilir. Kalça bir top (femur başı) ve soket (asetabulum) eklemidir. Total bir kalça protezi, kalçanın hasarlı parçalarının yerini almak için cerrahi olarak implante edilen bir asetabular bileşen ve femur şaftından oluşur.
Omuz, el bileği ve ayak bileği gibi başka eklemlerde de eklem replasmanları vardır. Diz ve kalça protezi en sık yapılır. Ulusal Artrit ve Kas İskelet ve Deri Hastalıkları Enstitüsüne göre, her yıl yaklaşık 435.000 Amerikalı kalça veya diz değiştiriyor.

Kaynakça:
ncbi.nlm.nih.gov
iofbonehealth
orgamericanbonehealth.org

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :