Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Tedavi Edilmeyen Romatoid Artrit’in Riskleri

0 37

Romatoid artritten etkilenen bireylerde bağışıklık sistemi kendisine ait eklem dokularına saldırır, kronik eklem iltihabına yol açar. Bu yönüyle RA otoimmün bir sorundur. Öncelikli olarak eklemleri etkileyen RA akciğerleri, gözleri, cildi ve kalp gibi diğer organların da iltihaplanmasına neden olabilir. RA’li kişiler belirtilerde günler veya haftalar süren artış (alevlenme) yaşayabilir. Ayrıca semptomların az olduğu veya hiç olmadığı gerileme dönemleri de görülebilir. Birçok hasta tedavi edilmez çünkü hastalıklarını bilmezler veya tedavi olmazlar. Tedavi edilmediğinde sonuçlar ciddi olabilir, bir dizi sağlık sorunu ortaya çıkabilir. Uygun tedavi olunmazsa zamanla eklemler deforme olabilir ve işlevlerinin bir kısmını kaybedebilir. Bu nedenle işe yarayan bir tedavi planı bulmak ve bunlara bağlı kalmak önemlidir. Hatalık erken fark edilirse mevcut tedavi seçenekleriyle semptomlar iyi kontrol edilebilir, olası komplikasyonlardan kaçınılabilir. Bu yüzden düzenli olarak doktor kontrolünde olunmalı ve hastalık izlenmelidir.

Romatoid Artrit Risk Faktörleri

RA’,in kesin nedeni bilinmese de bazı risk faktörlerinin varlığı tanımlanmıştır. Kadınlara daha sık RA teşhisi konur ve östrojenin rol oynayabileceğinden şüphelenilir. Kadınlarda erkeklerden iki ila üç kat daha sık gelişir ve kadınlarda semptomlar 30 ve 60 yaşları arasında ortaya çıkarken erkeklerde belirtiler daha geç ortaya çıkar. Birçok çalışma RA gelişmesinin genetik bir sebebi olduğunu göstermiştir. Sigara içmenin hastalığa yakalanma riskini arttırdığı görülmektedir. Silika, ahşap veya asbest gibi bazı tozlara mesleki olarak maruz kalınması da hastalığın gelişmesi riskini artırabilir. Periodontitis de bir risk faktörüdür. RA’nın viral veya bakteriyel bir enfeksiyöz nedeni olabileceği de düşünülmektedir ancak bu konu hala araştırılmaktadır.

RA’in Kısa ve Uzun Vadedeki Komplikasyonları

Tedavi edilmediği takdirde RA özellikle eklem ağrısı gibi kısa vadeli bazı komplikasyonlara neden olabilir. RA tüm vücudu etkilediği için tedavi edilmezse genel halsizlik, ateş ve yorgunluk yaşanabilir. Tedavi edilmeyen RA enfeksiyon riskini de artırabilir. RA ne kadar şiddetli olursa enfeksiyon riski o kadar yüksek olur.
Eklem yıkımı ve deformitesi: Romatoid artrit hastalığında bağışıklık sistemi öncelikle eklem zarına (sinoviyum) saldırır, kemik ve kıkırdak hasarına yol açar. Tedavi edilmediği takdirde kronikleşmiş eklem iltihabı nedeniyle eklemlerde kalıcı hasar ve deformite oluşabilir. Eller, parmaklar, ayaklar ve ayak parmaklarında deformitenin önlenebilmesi erken teşhise ve tedaviye bağlıdır. Romatoid artriti olanların yaklaşık yüzde 85’inde eklem hasarı görülür ve bu hasarın çoğu ilk iki yıl içinde ortaya çıkar. Bugün, birçok uzman savunmasız eklemleri korumak için erken ve yoğun bir tedavi önermektedir.
Fonksiyon kaybı ve sakatlık: Romatoid eklem iltihabından dolayı eklemlerdeki bağlar, tendonlar ve kaslar etkilenir. Etkilenen eklemler zayıflar ve fonksiyonunu kaybeder, bu durum sakatlığa neden olabilir.
Koroner arter hastalığı: Kontrolsüz RA kalp hastalığı riskini de artırabilir (risk genel popülasyondan iki kat daha fazladır) çünkü RA ile ilişkili inflamasyon sadece eklemleri değil aynı zamanda kalbi de etkiler. Araştırmacılar, romatoid artritle ilişkili inflamasyonun arterlerde plak birikimini tetiklediğinden şüphelenmektedir. Sadece RA değil, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, sigara içilmesi, diyabet ve sedanter yaşam gibi kalp hastalığı risk faktörleri de yönetilmelidir. RA ne kadar ilerlemiş olursa kalp hasarı riski o kadar artar. RA’in ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olan düzenli bir tedavi planını takip etmek eklemleri, kalbini, genel sağlığı, refahı ve yaşamı korumaya yardımcı olabilir.
Osteoporoz: Tedavi edilmeyen RA sadece eklemleri ve kalbini etkilemez, cilt sorunları, kemik incelmesi, göz komplikasyonları gibi çeşitli komplikasyonlara yol açar. Romatoid artriti olan insanlar kemikleri zayıflatan osteoporoz bakımından yüksek risk altındadır. Eklem hasarı ve sakatlığı hareketsizliğe neden olur, bu da osteoporoz riskini artırabilir. Romatoid inflamasyonun tedavisinde kullanılan kortikosteroidlerin de kemik kaybınına neden olduğu bilinmektedir.
Anemi: Vücuttaki dokularına oksijen sağlayanlar kırmızı kan hücreleridir. Romatoid artriti olan birçok insan, yeterli sayıda kırmızı kan hücresinin olmaması nedeniyle ortaya çıkan anemiye de sahip olabilir. Romatoid artrit nedeniyle oluşan kronik iltihaplanma, kırmızı kan hücrelerinin üretimini azaltır ve anemi ortaya çıkar. Anemi yorgunluğa ve başka semptomlara sebep olur.
Erken ölüm: RA tedavi edilmezse, uzun vadede sadece yaşam kalitesini değil, süresini de etkileyebilir. Kalıcı iltihaplanma ömrü kısaltabilir. Tedavi edilmeyen romatoid artrite sahip kişilerin ölüm olasılığı hastalığı olmayan yaştakilere kıyasla iki kat daha yüksektir. RA’li insanların % 25 kadarı kardiyovasküler hastalıklardan ve % 25 kadarı da enfeksiyonlar nedeniyle ölmektedir.
Depresyon ve sinir sistemi: RA’li insanlarda genellikle depresyon gelişir. Davranış değişiklikleri, bilişsel işlev bozukluğu, omurilik sıkışması, periferik sinirlerle ilgili sorunlar da görülebilir. RA’in inflamatuar sinirleri ve beyni etkiler, bu da nöropsikiyatrik semptomlara yol açar.

RA Nasıl Önlenebilir?

Romatoid artritin nedeni kesin olarak bilinmediğinden, hastalığın ne şekilde önlenebileceği tam olarak bilinmemektedir. Sigara, obezite, bağırsak mikrobiyomundaki değişiklikler, periodontal hastalıklar ve başka faktörlerin olası katkısını incelemeye devam eden çalışmalar vasıtasıyla gelecekte RA’i önleme stratejilerinin bulunması sağlanabilir.

Erken Tedavi Görmenin Önemi

Romatoid artrit oldukça ciddi bir sorundur fakat yönetilebilir. Başarılı bir sonuç almak ve şansı artırmak için tedaviye erken başlanmalıdır. Romatoid artritin kesin bir tedavisi yoktur ancak ilaçlar hastalığın ilerlemesini durdurabilir ve semptomları hafifletebilir. Tek başına veya kombinasyon halinde kullanılabilen yeni tedaviler sayesinde gerileme giderek artmaktadır. Doktorlar bireysel ihtiyaçları karşılayan bir tedavi planı geliştirmek için hastayla birlikte çalışacaktır. RA tedavi planı non-steroid anti-enflamatuar(NSAID’ler) ilaçları, kortikosteroidleri ve hastalığı modifiye edici anti-romatizmal ilaçları (DMARD’lar), en yeni onaylanmış RA tedavisi seçeneği olan janus kinaz (JAK) inhibitörleri gibi geniş bir bağışıklık baskılayıcı ilaçlar kategorisini içerir. Bunlara ek olarak, egzersizin düzenli yapılması, sağlıklı vücut ağırlığının korunması, Akdeniz diyeti ve benzeri bir anti-inflamatuar diyetin takip edilmesi gibi sağlıklı yaşam seçimleri hastaların daha iyi hissetmesine ve eklemlerin saha sağlıklı olmasına yardımcı olabilir. Bir araştırma sonucuna göre, aşırı kilolu olan RA’li insanlarda hastalığın gerilemesi, teşhisi takip eden ilk üç yılda aynı tedaviyi görmesine rağmen sağlıklı ağırlığa sahip olan kişilerden yüzde 25 daha az olmuştur.

RA Tedavisi Uzun Vadelidir

Romatologla ya da konuyla ilgili uzman doktorla yakın bir şekilde çalışmak, romatoid artritin ve yaşamın kontrol altına alınabilmesi için yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçların en etkili kombinasyonunun bulunmasına yardımcı olabilir. Doğru tedaviyi bulmak biraz zaman alsa bile, buna bağlı kalmak önemlidir. Semptomların hafifletilmesi sağlayan tedavi oldukça hızlı bir şekilde bulunabilse de uzun süreli bakım için doğru ilacı bulmak zaman alabilir. RA tedavisi uzun vadelidir, bu yüzden rahat hissedilen bir romatolog bulunmalı ve belirli bir ilacın işe yaramadığı durumlarda cesaret kırılmamalıdır. Bir tedavinin işe yarayıp yaramadığı ve bir şey denemenin zamanı gelip gelmediğinin anlaşılması genellikle birkaç ay sürebilir.

Kaynakça:

https://www.everydayhealth.com
https://www.onhealth.com

Yazar: Müşerref Özdaş

Bunları da beğenebilirsin

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.