Yaban Arısı, Akrep ve Pire Sokmalarında Ne Yapılmalıdır?

Arı Sokmaları

Zehir, bedenin arka bölümündeki bir bezden salgılanır ve bir iğneyle aşılanır. Bal arılarında, bu iğne genellikle çengellidir ve bir kez insan derisine girdi mi geri çekilemez, kırılır. Bazen bu kırılma sırasında, zehir bezini de birlikte sürükleyerek, sokan böceğin ölümüne yol açar.Yaban arılarında ve eşek arılarında iğne daha az pürtüklüdür ve sokan hayvan tarafından çekilebilir. Genel kural olarak akıtılan zehir miktarı 0,5 mgr’dan azdır.

Sonuçlar

Eşek arısı sokmasından sonra ağrı çoksa da, genel çizgileri bakımından sonuçlar, her iki böcek için de aynıdır. Ciddilik, çeşitli öğelere bağlıdır; sokmaların sayıdı, sokmanın yeri ve kişinin sokulmalara karşı duyarlılığı.

Yerel olarak batan iğnenin çevresinde ağrılı ve beyaz bir şişkinlik olur. Sonra çevresinde kırmızı bir ödem oluşur ve birkaç gün içinde her şey normale döner. Sokma gırtlaktan olursa, bu organın ödemine (şişmesine) bağlı olarak, havasızlıktan boğulma sonucu ölümle sonuçlanabilecek durumlar doğabilir.

Tek bir sokma olduğunda genel tepkiler çoğunlukla sınırlıdır ve zehirlenme belirtisi yoktur. Bu tepkiler bir yandan sokma sayısına ve zehir miktarına, öte yandan da bazı kişilerdeki özel duyarlılığa (alerjiler) bağlıdır.

Bu aşırı duyarlılık daha önce genellikle iyi katlanılmış sokmalardan sonra belirir. Zehirin özel bir zehirliliği söz konusu değildir. Bir tek sokmadan sonra da yerleşebilir; o zaman aşırı duyarlığı olan kişilerde bazı ilaçların kullanımı sırasında ortaya çıkan tepkiye benzeten ve anafilaksi kökenli diye nitelenen tepki oluşur. Sokulan kişi zayıf ve sıkıntılıdır; solunumu hızlanmış ve nabzı zayıftır; atardamar basıncında düşme vardır. Genel bir ödem, bir kurdeşen, bazen bir bilinç yitimi gözlenebilir. Sokmaların bazı kişilerde neden olduğu bu özel ciddilik, özgün duyarsızlaştırma tedavisinin yaralarını (sözgelimi çocuklarda ya da süregen hastalıklarda) açıklar. Arıcılıkla uğraşan kişilerdeyse ters mekanizma yani bir tür bağışıklık bulunabilir.Zehir doğrudan doğruya toplardamara verilmişse, ciddi genel tepkiler görülebilir.

Arı Sokmaları Karşısında Ne Yapmak Gerekir?

Arı sokmalarında, iğne yavaşça bir kıskaç, pens ya da cımbız türevi bir alet ile çıkarılır; gerekirse aleve tutulmuş bir iğneyle yara hafifçe önceden genişletilir. Sonra mikrop kırıcı bir ilaç hatta eczanelerde satılan özel yatıştırıcı maddeler uygulanır ( bunlar yoksa bir kaç damla alkol, amonyak ya da sirke kullanılabilir).

Genellikle bu tedavi yeterlidir. Ama hastada genel tepkiler belirirse hemen yatırılmalı ve bir hekime haber verilmelidir. Hekim genellikle histamin karşıtı ilaçlara, kortizon türevlerine ve kalsiyuma dayanan bir tedavi öngörür. Bu süre boyunca hasta gözlem altında tutulmalıdır.

Daha sonra bir duyarsızlaştırma tedavisi uygulanabilir.

Ağızdan sokma durumunda hemen hekim çağırmak bu arada hastayı göz altında tutmak ve ağızdan ağıza yapay solunum uygulamaya hazır olmak gerekir.

Akrep Sokması

Akrepler, özellikle sıcak bölgelerde yaşayan hayvan türleridir. Avrupa’ da akreplere yalnızca Akdeniz bölgesinde rastlanır. ( buthus occitanicus türü)

Zehir, akrep vücudunun iğne ile biten uç bölümünde (kuyrukta) depolanır. Özellikle sinir sistemini etkiler. Büyük bir acı yaratır. Atardamar basıncını düşürür. Kasları (daha çok göğüs kaslarını) etkiler. Böylece bazen genel bir tepki ile birlikte (titremeler, ateş) havasızlıktan boğulmaya yol açar.

Dünyanın bazı bölgelerinde (söz gelimi Afrika’ da) akrepler son derece tehlikelidir ve bunlara karşı iğneyle verilen bir serum hazırlanmıştır. Bazı örümceğimsiler (yalancı akrepler) akrebe benzerler ama zararsızdırlar.

Pire Sokması

Pireler çok küçük, çift kanatlıdırlar. Bazıları insan bedeninde bazıları hayvan bedeninde asalak yaşayan pek çok türleri vardır.Köpek ya da kedi piresi (pulex canis) insanda çok ender yerleşir. İnsanda yerleşen asıl tür, kahverengi gövdeli adi piredir (pulex irritans). Boyu 4 mm kadardır. İki eklemli ağız arasında kapalı üç parçalık bir amici sayesinde insan kanı ile beslenir.Pire sokması, kenarlı hafifçe kabarık, küçük bir pembe leke yapar.Kaşıntıları azaltmak için, kaşıntı önleyici ve mikroptan arındırıcı bir çözelti ya da krem uygulanır.Yalnızca temizlik kurallarına titizlikle uymak, pirelerden kurtulmayı sağlar. Tozlu köşeler döşeme delikleri, pire kurtçuklarının gelişmesine elverişli yerlerdir.

Yazar:Enes Eker

 

 

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :