Benekli Farekuşları Nasıl Canlılardır?

Yaygın Adı: Benekli farekuşu

Bilimsel Adı: Colius striatus

Familya: Coliidae

Takım: Coliiformes

Boyutları: Uzunluk: 30-36 cm; kanat açıklığı: 25,4-28 cm; ağırlık: 51-54 g Fiziksel Özellikleri: Uzun, parçalı kuyruk, narin vücut; kısa kanatlar; güçlü bacak ve ayaklar; güdük gaga; püskül benzeri sorguç; tüyler esas olarak açık kahverengi, sorguç ve yanakta daha krem rengi; çene ve göz siyah tonlu.

Alışkanlıkları: Dallar arasında fareye benzer bir şekilde sinerek ilerlerken dengesini sağlamak için uzun kuyruğunu kullanır, oldukça sosyaldir, küçük gruplar halinde yaşar.

Yaşam Çizgisi: Yuva, ağaçlarda ya da çalılıkta yeşillikten bir hazne şeklindedir, genellikle kolonicidir, kuluçkaya birkaç yardımcı katılır; 2-3 yumurta, kuluçka süresi 10-11 gün; yılda 4-8 kuluçka Sesi: Sürüler “çiuv-çiuv sesiyle bir araya toplanır.

Beslenme Tarzı: Meyve ve yaprak Yaşam Alanı: Orman kenarı, açık ağaçlık, çalı.

Yeryüzünde Dağılımı: Doğu, Orta ve Güney Afrika.

Türün Durumu: Tehdit altında değil.

Benekli bir farekuşunda benek bulmak zordur. Gerdan kısmındaki kimi gümüşi noktalarla yanlar ve başın arka kısmındaki belli belirsiz harelenme dışında esas olarak düz kahverengi olduğu için ismi çok da uygun değildir. Yine de bir farekuşunun bütün tipik özelliklerini taşır küçük boy, püskül benzeri sorguç, burun benzeri bir gaga, dikkat çekici uzunlukta ve giderek incelen bir kuyruk, alışılmamış güçte becerikli bir çift ayak
Benekli farekuşu, familyasının en yaygın ve hem doğu hem de Güney Afrika’da görülen tek üyesidir. Her bölgede tüy yapısında küçük farklılıklar gösteren farklı bir ırk vardır. Habitat bakımından geniş bir çeşitlilik gösterir. Ağaçlık ve ormanlık alan kenarlarından, bodur çalılıklar, park ve bahçelere kadar geniş bir yaşama alanına sahiptir.
Sıkı Vejetaryen
Benekli farekuşu sıkı bir vejetaryendir ve
yerel koşullarda bolluğuna bağlı olara her türlü bitkisel materyali yer. Başlıca besim meyve olsa da değişik zamanlarda
filizler, sürgünler, çiçekler, nektar ve ağaç kabukları da tüketir. Akşam öğünü dıkklıkla yapraklardan oluşan bir “yemektir.” Farekuşları bütün diğer kuşlar için ciddi derecede toksik olan bitkileri yeme yeteneğine sahiptir. Bunlardan biri Güney Afrikalı Bushmenlerin zehirli oklarının özerine sürmek için kullandıkları ölümcül Acokarithera spectabilis’tir. Farekuşları, göründüğü kadarıyla bu bitkiyi herhangi bir zararlı etkiye maruz katmaksızın yiyebilmektedir. Bu kadar çok bitki yedikleri için genellikle su içme ihtiyacından uzak dururlar. Yine de böyle bir ihtiyaç hasıl olduğunda göl kıyılarına ve su birikintilerine giderler: çoğu kuşun aksine gagalarına depolayıp daha sonra kafalarını yukarıya kaldırarak içmek yerine, suyu yerçekimine rağmen emebilme yeteneğine sahiptirler.

Sosyal Bağlılık
Benekli farekuşları herşeyi yavrularıyla birlikte akraba erkekler ve partnerlerinden oluşan sürüler halinde yapar. Ortalama sürü birlikte uçan, birlikte beslenen, birlikte toz banyosu yapan, birlikte dinlenen ve birlikte uyuyan sekiz kuştan oluşur. Gecelerken kümeler halinde toplanıp, yakın fiziksel temas halinde uyurlar. Kuşlar uzun süreler boyunca birbirlerinin tüylerine çekidüzen verir ve zaman zaman birbirlerine yiyecek sunarlar Az sayıda kuş türü böylesine iç içe bir hayat yaşar.
Böylesine üst düzey bir sosyal bağlılık iyi iletişim gerektirir Bu nedenle farekuşlarının incelikli anlamlarla yüklü, bir çok farklı ses çıkarıyor olması şaşırtıcı değildir. Mavi enseli farekuşunu (Urocolius macrourus) inceleyen araştırmacılar her biri farklı işleve sahip 21 farklı ötüş tanımlamıştır.
Gizli Yuva
Benekli farekuşu çiftlerinin beraberlikleri göründüğü kadarıyla uzun süre, muhtemelen de ömür boyu devam eder. Yuvayı her iki cins de kurar. Kuşlar yuvanın dışına genellikle kamuflaj örtüsü sağlayacak yaprak ve çalı saplan ekler. Yuva bazen dikenli sık bir çalılığın içinde, bir çalının dip bölümüne yakın ve yerden sadece 50-60 cm yükseklikte gizlenir. Bir çok çift, yuvalarını bilinçli olarak yırtıcılara karşı mükemmel bir caydırıcı olan yaban anlarının yuvalarına yakın yerlerde kurar.
Benekli farekuşu ve diğer farekuşlarının yumurtaları alışılmadık ölçüde küçüktür; ağırlıkları bir dişinin vücut ağırlığının sadece yüzde 5’i kadardır. Bu oran çoğu kuşta yüzde 15-50 arasındadır. Ebeveynler ve yuvanın yardımcıları her biri 45’er dakika suren devriye nöbetleriyle kuluçkaya yatar. Bazen aynı anda birden fazla kuşun kuluçkaya yatması farekuşunun tipik davranışlarından biridir.
Evde Yardım
Ebeveyn bakımı sadece ebeveynlerin sorumluluğunda değildir. Genellikle önceki kuluçka girişimlerinden doğan erkek yavru ve başka yerlerden gelen, akraba olmayan dişilerin oluşturduğu yuva yardımcıları da bakıma destek olur. Bu dişi yardımcılar yardım ettikleri yuvaya sıklıkla yumurta bırakır. Bütün yetişkin kuşlar yavruların beslenmesine katkıda bulunur, civcivler her ihtiyaçlarına koşan evebeynler ve yardımcılardan oluşan yedi-sekiz bireylik grup sayesinde olağanüstü bir hızla büyür.
Yavrulara verilen yiyecekler, yalnızca geri çıkartılan bitki materyalini değil yetişkinin dışkısını içermesi bakımından da alışılmışın oldukça dışındadır. Civcivler yediklerini çıkarırken, ebeveynler de onların dışkılarını tüketir. Bu tuhaf alışveriş muhtemelen mevcut besin kaynaklarının en optimum kullanımını oluşturur; fakat farekuşunun olağandışı sosyalliği göz önüne alınsa bile bu durumun paylaşma kavramını biraz fazla abarttığı söylenebilir!

Uykucu Kuşlar
Farekuşları uykuculuklarıyla ünlüdür. Afrika çalılıklarının diğer kuşlarından daha erken gecelemeye başlar ve daha geç uyanırlar. Gün içinde dahi uzun sürelerle dinlenmeye çekilirler. Geceleri bazen öyle derin uyurlar ki, torpor durumuna geçerler. Bilim insanları bazı tek kuşlarda vücut sıcaklığının 38C’den 24Cye düştüğünü tespit etmiştir. Kuşlar böyle bir durumda çabuk uyanamadıkları ve tehlike durumunda hızla hareket edemedikleri için yırtıcılara karşı hassastır. Minik kolibrigiller (Sinekkuşugiller familyası) gibi kendilerini soğuk gecelerde sıcak tutan enerjiyi çok fazla harcamamak için vücut sıcaklıklarını düşüren kimi kuşların varlığına rağmen ılıman bir iklim kuşağında yaşayan kuşların inaktif haline geçmesi alışılmamış bir durumdur. Farekuşları gece için uygun vücut sıcaklığını üretebilecek yeterlilikte gıda almadıklarında inaktif duruma geçmektedir Bu kuşların uykulu hallerinin bir diğer sebebi de, tükettikleri düşük enerjili yiyecekler olabilir.

Kaynakça:
BBC

Yazar: Tuncay Bayraktar

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :