Dünya Tarihindeki En Büyük 5 Ekonomik Kriz

Günümüzde birçok kişi 2008’deki Mortgage krizini ve bu krizin dünyaya nasıl yayıldığını hatırlıyor. Finansal krizler, ne yazık ki dünya tarihinde sıkça görülen olaylardır ve diğer ülkeleri de etkileyecek ekonomik tsunamiler oluşturur. Bu yazıda geçmişte yaşanmış en büyük 5 finansal kriz anlatılıyor.

1772 Kredi Krizi

Bu kriz Londra’da başladı ve Avrupa’nın her tarafına hızlıca yayıldı. 1760’ların ortasında İngiliz İmparatorluğu, sömürgeleri ve ticaret ilişkileri nedeniyle yüksek miktarda bir servete sahipti. Bu durum aşırı bir iyimserlik yarattı ve İngiliz bankalarının kredi hacimlerinin aşırı miktarda artmasına neden oldu. Bu aldatmaca 8 Haziran 1772’de Alexander Fordyce’ın borçlarını ödeyemeyip Fransa’ya kaçmasıyla bir son buldu. Bu haber hızlıca yayıldı ve İngiliz bankacılık sektöründe ciddi bir paniğe sebep oldu. Bu panikten dolayı yüzlerce yatırımcı parasını geri almaya kalkıştı. Bu kriz, çok kısa sürede İskoçya ve Hollanda gibi diğer Avrupa ülkelerine ve İngiliz kolonilerine de sıçradı. Tarihçiler bu krizi, Boston Çay Hareketi’nin ve Amerikan Devrimi’nin en önemli nedenlerinden biri olarak göstermektedir.

Büyük Buhran

Bu kriz, 20. Yüzyılın en büyük ekonomik ve finansal felaketidir. Birçok kişi Büyük Buhran’ı öncelikle ABD borsası Wall Street’in 1929 yılındaki çökmesiyle ve daha sonrasında ise Amerikan Hükümeti’nin zayıf politika tercihleri ile ilişkilendirir. Bu kriz yaklaşık 10 yıl kadar sürmüştür. Bu krizin özellikle gelişmiş ülkelerde ticari işletmelerin gelirlerinde önemli kayıplara, işsizlik oranlarının rekor kırmasına ve çıktı oranlarında büyük azalmalara neden olduğu görülmektedir.

1973 Petrol Krizi

Petrol krizi, genellikle Arap ülkelerinden oluşan OPEC’in dördüncü Arap-İsrail savaşı sırasında İsrail’e silah sağlayan ABD’ye karşı misilleme yapması sonucu oluşmuştur. Bu durum, petrol kıtlığına ve petrol fiyatlarının çok yüksek seviyeleri görmesine neden olmuş daha sonrasında başta ABD olmak üzere birçok gelişmiş ekonomide ekonomik krize neden olmuştur. Bu krizde görülen en önemli durum ise enflasyonun ve ekonomik durgunluğun kol kola gitmesidir. Daha sonraları ekonomistler bu duruma stagflasyon adını vermişlerdir. Üretimin ve enflasyonun eski seviyelere dönmesi uzun zaman almıştır.

1997 Asya Krizi

1997’de Tayland’da başlayan kriz çok kısa sürede Doğu Asya’nın kalanına ve Tayland’ın ticari partnerlerine sıçradı. Spekülatif sermaye akımları, Asya Kaplanları olarak da bilinen Malezya, Singapur, Güney Kore ve Hong Kong gibi ülkelerde kredilerin aşırı büyümesine ve borç stokunun artmasına neden oldu. Temmuz 1997’de Tayland hükümeti Amerikan Dolarına endeksli olarak uyguladığı sabit kur rejimini bırakma kararı aldı. Bu durum Asya finansal piyasalarında paniğe neden oldu ve milyarlarca dolarlık yatırımın geri çekilmesini sağladı. Doğu Asya’da görülen banka iflasları ve diğer olumsuz gelişmeler üzerine yatırımcılar, bu krizin küresel bir kriz haline geleceğinden korktular. Doğu Asya ekonomilerinin normal şartlara dönmesi epey zaman aldı. Asya krizi sırasında IMF, ekonomik açıdan kötü durumda olan ülkeler için kurtarma paketleri oluşturdu.

Mortgage Krizi

Bu kriz dünya tarihinde Büyük Buhran’dan sonra bilinen en büyük ekonomik krizdir. Mortgage krizi, tüm finansal piyasalarda büyük tahribata yol açtı. Mortgage krizi, oluşan konut balonu sayesinde tetiklendi ve Lehman Brothers başta olmak üzere birçok finansal kurum ve kuruluşun iflas etmesine neden oldu. ABD’de iflasın eşiğine gelen birçok finansal kurum Amerikan Hükümeti tarafından satın alındı. Her şeyin normale dönmesi yaklaşık on yıl sürdü ve bu kriz milyarlarca dolarlık kayba yol açarak milyonlarca insanı işinden etti.

Kaynakça:
https://www.britannica.com/list/5-of-the-worlds-most-devastating-financial-crises

Yazar: Sercan Arman Kandemir

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :