Altın Standardı Nedir?

Altın standardı sistemi, bir ülkenin para biriminin değerinin altına endekslendiği parasal bir sistemdir. Altın standardı ile birlikte, ülkeler paralarını sabit miktarda altına eşitlemektedir. Altın standardı sistemini kullanan ülke, altının fiyatını sabitler ve bu fiyat üzerinden altın alım satımı gerçekleştirir. Eğer altın fiyatını ABD 500 dolar olarak belirleyebilseydi, doların değeri altının 500’de biri olurdu.

Altın standardı, şu an hiçbir ülke tarafından kullanılmaktadır. İngiltere altın standardını kullanmayı 1931’de bıraktı ve ABD de bu duruma uyarak 1933 yılında altın standardını bırakma kararı aldı fakat kararın uygulanması 1971 yılında gerçekleşti. Şu anda altın standardının yerini tamamen kaydi para almıştır. Kaydi para hükümetin kullanılmasını zorunlu kıldığı para demektir. Örneğin ABD için kaydi para dolarken, Türkiye için Türk lirasıdır.

Altın standardının belki de en önemli özelliği para basmayı insanların kontrolüne bırakmamasıdır. Altının miktarı sınırlı olduğundan dolayı, bu sistemde toplum enflasyon ile mücadele etmek için basit bir yol izleyebilir. Para politikasının amacı sadece enflasyonu önlemek değildir aynı zamanda deflasyonu da önleyip finansal istikrarın sağlanmasıdır.

Altın Standardı ve Kaydi Para Sistemi

Adından da anlaşılabileceği gibi altın standardında ülkenin para birimi altının değerine endekslenir. Kaydi para sisteminde ise para birimi hiçbir hammaddenin değerine göre endekslenmez. Bunun yerine serbest piyasada değerinin diğer para birimlerine göre değer kazanıp kaybetmesine izin verilir.

Birinci Dünya Savaşı öncesinde ticaret sistemi altın standardına dayanıyordu. Bu sistemde ülkeler arası alışverişler altın ile sağlanıyordu. Ticaret fazlası olan ülkeler ellerindeki altını ithal ettikleri malların bedellerini ödemek için kullanabiliyordu. Bunun tam tersi olarak ticaret açığı olan ülkelerde altın rezervlerinin düştüğü gözlemleniyordu.

Altın Standardının Hakkında

Altın insan ırkının ilgisini 5000 yıldır çekse de her zaman parasal sistemin bel kemiği olmadı. Gerçek anlamda altın standardının varlığı 50 yıldan daha az sürdü. Dünyada barışın ve bolluğun olduğu bu dönem aynı zamanda altın fiyatlarının aşırı bir biçimde yükselmesine neden oldu. Altın standardı, bolluğun ve barışın bir göstergesiydi. Altın standardı asla bolluğun ve barışın bir sonucu olmadı.

Altın standardı varlığını 1971’e kadar zar zor da olsa sürdürmeyi başarsa da altın standardının ölmeye başlaması ülkelerin kağıt para kullanmaya başlamasından çok önceydi. Günümüzde altının fiyatı altın talebi ile belirleniyor fakat bu durum bir standart değil altın fiyatının belirlenmesinde önemli bir faktördür. Altın hala ülkeler ve merkez bankaları için önemli bir finansal araçtır. Altın ayrıca ülke ekonomisinin durumunu gösteren önemli bir faktördür.

Serbest piyasa sisteminde altın da tıpkı euro, dolar ve sterlin gibi bir para birimi olarak görülmelidir. Altının dolar ile uzun süredir bir ilişkisi vardır ve uzun dönemde genellikle altın fiyatları ile dolar arasında ters yönlü bir ilişki söz konusudur. Piyasada bozulmalar görüldüğünde yeni bir altın standardından sıkça söz edilir fakat iniş ve çıkışları olmayan hiçbir piyasa yoktur. Altını bir para birimi olarak görmek ve altın ile işlemler yapmak ekonomi ve para birimiyle alakalı riskleri azaltabilir fakat kişiler altının ileriye dönük bir yatırım olduğunu ve kriz dönemi gelince altına yatırım yapmanın çok da mantıklı olmayacağını bilmelidirler.

Kaynakça:
https://www.investopedia.com/ask/answers/09/gold-standard.asp

Yazar: Sercan Arman Kandemir

Leave a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :