Bruner ve Gelişim Anlayışı

New York doğumlu Bruner 1915 tarihinde dünyaya gelmiştir. Amerikan ordusunda sosyal psikolog olarak görev alan Bruner ihtiyaçlar ve güdüler üzerine yoğun akademik araştırmalar yapmıştır. Bruner aynı zamanda eğitimde buluş yoluyla öğrenme modelini de geliştirerek öğrencilerin eğitimde daha etkin olması gereğine de vurgu yapmıştır.

Bruner ve Bilişsel Gelişim Kuramı

Bilişsel gelişim denince akla gelen isimlerden biri olan Piaget 4 evrede ele almıştır. Bruner gelişimi 3 temel döneme ayırmıştır. Bruner’e göre;
• Bilgiyi depolama ve bilginin işlenmesi gelişime bağlıdır.
• Öğrenmede öğreticinin de bulunması gerekir. Bilgiyi aktaran ve bilginin oluşumuna, anlaşılmasına destek veren öğretici,
• Son olarak dil en temel unsurlardandır. Dil aracılığıyla bilgi aktarılarak, iletişim sağlanır.

Bruner’de Bilişsel Gelişim Dönemleri:

a. Eylemsel Dönem: Bebeğin doğumundan başlayarak ilk 36 ay boyunca geçen süreci kapsar. Bilişsel gelişimin başlangıç aşaması olarak kabul edilir. Yaşayarak öğrenmenin kullanıldığı, bireyin çevresini kendi eylemleriyle anlar. Bebek tüm duyu organlarını kullanır. Bebeğin psikolomotor olarak adlandırılan kas ve beden koordinasyonu ve düşünme temelli öğrenmesinde eylemsel öğrenme söz konusudur.Karnının acıktığını söylemek için bebeğin göbeğine vurması, bir yemek kabını eline verdiğinizde yemek koymaz fakat alıp fırlatır gibi.

b. İmgesel Dönem (4-6 yaş): Çocukların görsel yetilerinin daha gelişmiş olduğu evredir. Çevreyi imgelerle hatırlarlar. Çocuklar bir eşya ya da kişiyi nasıl görmüş ise o şekilde hafızalarında kodlarlar. Örneğin masa denildiğinde evdeki yemek masasının akla gelmesi gibi.

c. Sembolik Dönem (7 yaş ve üzeri): Zihinsel gelişimin son aşamasıdır. Çocuğun dil gelişimi ön plandadır. Çocuğun sembolleri kullanmaya başladığı ve sembollerle farklı alanlar arasında bağ kurabilirler. Atasözleri ve deyimlerde kullanılan mecaz anlamları da anlarlar. Aynı zamanda nesnelerin ne işe yaradığını da bilirler.

Bu üç evre düzgün bir şekilde tamamlanırsa bilişsel gelişimin sağlıklı olarak tamamlandığı görülür.

Bruner’e göre, bilişsel gelişimde çocuğun yaş aralığına uygun davranışlar göstermesi çocuğun sağlıklı olduğuna işaret etmektedir. Bruner’e göre, dil gelişimi en önemli evredir. Çünkü dil gelişimiyle beraber uyarıcıları anlar ve tepki verebilir. Aynı zamanda dil gelişimi sayesinde dil kullanarak tartışabilme, kendini ifade edebilme ve düşüncelerini aktarabilmesi mümkün hale gelir.

Ayrıca Bruner bu dönemlerin çocuğun yaşına göre sıralanmış olarak ilerlemesi de bazı durumlarda karşılıklı ilişki olabileceğini belirtmiştir. Örneğin çocuk 7 yaşından sonra sembolik dönemde olmasına rağmen imgesel dönemin gelişiminden izler taşıyabilir.

7 yaşından sonra sembolleştirmelerin eğitim öğretim de de sıkça yeri vardır. Örneğin geometri dersinde üçgen, kare gibi şekillerin materyallerle gösterilmesi, sayıların çubuklarla öğretilmesi de birer sembolleştirme örneğidir.

Yazar: Soner İnce

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here