Chaga mantarları yüz yıllar boyunca Sibirya’da ve Asya’nın diğer bölgelerinde, bağışıklığı artırmak ve genel sağlığı iyileştirmek için bir ilaç olarak kullanılmıştır. Çirkin görünmesine rağmen chaga mantarı, potansiyel sağlık yararlarından dolayı Batı dünyasında popülerlik kazanmaktadır. Dahası, chaga’dan yapılan bir bardak çay antioksidanlarla doludur. Ancak bu özel mantarın tüketilmesiyle bazı risklerde ortaya çıkabilir.

Chaga Mantarları Nedir?

Chaga mantarının bilimsel adı Inonotus obliquus’dur. Bu mantar çeşidi Kuzey Avrupa, Kore, Sibirya, Kuzey Kanada, Rusya ve Alaska gibi soğuk iklimlerde huş ağaçlarının kabuğu üzerinde yetişmektedir. Chaga mantarının ayrıca kara kütle, klinker polipor, huş teneke kutu poliporu, kül konk ve steril konk gövdesi çürüğü (huş ağacı) gibi diğer isimlerle de bilinmektedir. Chaga, yaklaşık 10–15 inç (25–38 santimetre) büyüklüğünde, yakılmış odun kömürü yığınına benzeyen odunsu bir büyüme ya da konk üretir.

Bununla birlikte iç kısmı turuncu rengiyle yumuşak bir çekirdek ortaya çıkarmaktadır.
Yüzyıllar boyunca chaga, özellikle bağışıklık ve genel sağlığı artırmak için Rusya ve diğer Kuzey Avrupa ülkelerinde geleneksel bir ilaç olarak kullanılmıştır. Aynı zamanda diyabet, bazı kanser ve kalp hastalıkları tedavisinde de kullanılmıştır. Geleneksel olarak chaga ince bir toz haline getirilerek bir bitki çayı olarak demlenerek kullanılmıştır. Günümüzde sadece çay olarak değil, aynı zamanda bir toz veya kapsül takviyesi olarak da temin edilebilir. Chaga tek başına çay olarak içilebilir veya cordyceps gibi diğer mantarlarla birlikte kullanılabilir. Chaga’yı ılık veya soğuk suyla almanın tıbbi özelliklerini serbest bıraktığına inanılır. Besin içeriği hakkındaki güvenilir bilgilerin son derece sınırlı olduğu unutmamalıdır. Bununla birlikte, kalorileri düşük, lifleri çok yüksek ve antioksidanlarla doludurlar.

Potansiyel Sağlık Faydaları

Bazı bilimsel çalışmalar chaga özütünün bazı sağlık yararları sağlayabileceğini göstermektedir. Bu sağlık yararlarını şu şekilde sıralayabiliriz:

Bağışıklık Sisteminizi Artırır ve Enflamasyonla Mücadele Eder

Enflamasyon, bağışıklık sisteminizin hastalığa karşı koruyabilecek doğal bir tepkisidir. Bununla birlikte kalp hastalığı, uzun dönemli inflamasyon, ve romatoid artrit gibi durumlarla bağlantılıdır. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda, chaga özütünün, uzun süreli iltihaplanmayı azaltarak, zararlı bakteri ve virüslerle savaşarak bağışıklığı olumlu yönde etkileyebileceğini göstermektedir. Bağışıklık sistemini düzenleyen özel yararlı proteinlerolan sitokinlerin oluşumunu teşvik ederek chaga, zararlı bakteri veya virüslerle savaşmak için gerekli olan beyaz kan hücrelerini uyarır. Sonuç olarak bu mantar, küçük soğuk algınlığından ciddi hastalıklara kadar enfeksiyonlarla savaşmaya yardımcı olabilir.
Ek olarak, hayvanlar üzerinde yapılan başka çalışmalarda, chaga’nın iltihaplanmayı tetikleyen ve hastalıkla ilişkili zararlı sitokinlerin üretimini önleyebileceğini göstermektedir. Örneğin, farelerdeki bir çalışmada, chaga özü, enflamatuar sitokinleri inhibe ederek enflamasyonu ve bağırsak hasarını azalttığı gözlemlenmiştir.

Kanseri Önler ve Savaşır

Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda, chaga’nın kanser büyümesini önleyebileceğini ve yavaşladığını göstermektedir. Kanserli farelerde yapılan bir çalışmada, chaga takviyeleri, tümör boyutunda % 60’lık bir düşüşe yol açtığı bulunmuştur. Bir test tüpü çalışmasında, chaga özü, insan karaciğer hücrelerinde kanserin büyümesini önlemiş ve akciğer, meme, prostat ve kolon kanser hücrelerinde de benzer sonuçlar gözlenmiştir.
Chaga’nın antikanser etkisinin, kısmen hücreleri serbest radikallerin zarar görmesinden koruyan yüksek antioksidan içeriği nedeniyle olduğu düşünülmektedir. Özellikle, chaga antioksidan triterpen içerir. Tüp çalışmaları, çok konsantre triterpen ekstresinin kanser hücrelerini öldürmeye yardımcı olabileceğini ortaya koymaktadır. Chaga’nın antikanser potansiyeli hakkında güçlü sonuçlar çıkarmak için insanlar üzerinde çalışmalar yapılmasına ihtiyaç olduğu unutulmamalıdır.

Kan Şekerini Düşürür

Hayvanlar üzerine yapılan bir çalışmada, chaga kan şekeri seviyesini düşürdüğü ve bu nedenle diyabetin tedavisine yardımcı olabildiği gözlemlenmiştir. Obez ve diyabetik farelerde yapılan son bir çalışma, chaga özütünün, bir şey almayan diyabetik farelere kıyasla kan şekeri seviyelerini ve insülin direncini azalttığını gözlemlemiştir. Diyabetik farelerde yapılan bir başka çalışmada, chaga takviyeleri, üç hafta boyunca kan şekeri seviyelerinde% 31 düşüşe yol açmıştır. Diğer çalışmalarda da benzer sonuçlar görülmüştür. Ancak, insan araştırması yapılamadığı için, chaga’nın insanlarda diyabetin yönetilmesine yardımcı olup olamayacağı açık değildir.

Kolesterolü Düşürür

Chaga özü aynı zamanda kolesterol seviyelerine de fayda sağlayabilir ve kalp hastalığı riskini azaltır. Kolesterolü yüksek olanlar da yapılan sekiz haftalık bir çalışmada, chaga özü kötü LDL kolesterolü, toplam kolesterolü ve trigliseritleri düşürürken, antioksidan seviyelerini arttırmıştır. Benzer çalışmalar da aynı sonuçları vermiştir ve kötü LDL kolesterolünü azaltmaya ek olarak chaga iyi HDL kolesterolü artırmaktadır.
Araştırmacılar, chagada bulunan antioksidanların, kolesterolde olumlu etkiler yarattığına inanmaktadır. Yine de, chaga’nın kolesterol etkisini açıkça anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Özet olarak hayvan ve test tüpü çalışmaları, chaga özütünün bağışıklığı artırabildiğini, kronik enflamasyonu önlediğini, kanserle mücadele ettiğini, kan şekeri seviyesini düşürdüğünü ve kolesterolü azalttığını bulmuştur. Ancak, daha fazla insan çalışmasına ihtiyaç vardır.

Güvenlik ve Yan Etkiler

Chaga genellikle iyi tolere edilir. Bununla birlikte, güvenliğini veya uygun dozajını belirlemek için hiçbir insan üzerinde çalışma yapılmamıştır. Aslında, chaga bazı çok kullanılan ilaçlarla etkileşime girerek potansiyel olarak zararlı sonuçlara neden olabilir. Örneğin, chaga kan şekeri üzerindeki etkisi nedeniyle insülin veya diyabet hastaları için risk oluşturabilir. Ayrıca kanın pıhtılaşmasını önleyebilen bir protein içerir. Ve bu nedenle, kan inceltici ilaçlar kullanılıyorsa, bir kanama bozukluğu varsa veya ameliyat için hazırlanılıyorsa, chaga almadan önce uzman bir doktora danışılmalıdır.
Bazı araştırmalar, chaga’nın iltihaplanmayı azaltmaya yardımcıolabileceğini gösterse de, bağışıklık sisteminin daha aktif hale gelmesine neden olabilir. Bu nedenle, otoimmün hastalıkları olan kişiler, chaga almadan önce tıbbi yardım almalıdır. Hamile veya emziren kadınlar için chaga güvenliği konusunda herhangi bir araştırma yoktur. Bu nedenle, en güvenli seçenek kullanmaktan kaçınmaktır.
Özet olarak hiçbir çalışma, chaga’nın güvenliğini veya uygun dozunu analiz etmemiştir. Kanama bozukluğu veya otoimmün hastalığı varsa, kan inceltici kullanılıyorsa, hamile veya emzirenlerde, istenmeyen yan etkiler ortaya çıkabilir.
Yüz yıllar boyunca insanlar chaga mantarlarını tıbbi amaçlar için kullanmışlardır. Paketlenmiş, chaga mantarı çay veya ek formda mevcuttur. Ekstresi kanserle savaşabilir ve bağışıklık, kronik enflamasyon, kan şekeri ve kolesterol seviyelerini artırabilir. Yine de, bu faydaları doğrulamak ve güvenliğini, yan etkilerini ve optimal dozajını belirlemek için insan çalışmalarına ihtiyaç vardır.

Kaynakça:
chagahg.com

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here