Kuru Öksürük Nedir, Sebepleri ve Tedavi Yolları Nelerdir?

Öksürük, boğazın ve akciğerlerin tahriş edici maddelerden temizlenmesi için doğal bir reflekstir. Arada bir kuru öksürük nadiren endişe nedeni olsa da, sürekli öksürük altta yatmakta olabilecek daha ciddi tıbbi durumların varlığını gösterebilir. Kuru bir öksürük veya bazen gıdıklayan bir öksürük, balgam veya mukus içermeyen bir öksürüktür. Kuru öksürükler gıdıklama hissine neden olabilir ve genellikle boğazdaki tahrişe bağlıdır. Doktorlar genellikle kuru öksürükleri üretken olmayan öksürükler olarak adlandırır. Buna karşılık, ıslak veya üretken bir öksürük, tahriş olmuş solunum yollarının balgamdan temizlenmesini sağlar. Doktorlar ayrıca öksürükleri akut veya kronik olarak sınıflandırırlar. Öksürük, uzun (8 haftadan daha fazla)sürerse kroniktir.
Bu yazı, kuru öksürüğün olası sebeplerinden bazılarını ve tedavi seçeneklerini içermektedir. Ayrıca tanıyı, genel tedavileri, korunma ipuçlarını ve ne zaman doktora görünülmesi gerektiğini de açıklamaktadır.

Astım

Astım, akciğerlerdeki solunum yollarının iltihaplanmasına ve daralmasına neden olan ve uzun süre devam edebilen bir akciğer rahatsızlığıdır. Astımın en sık görülen belirtilerinden biri, bir kişinin ilk uyandığında sabahları veya sabahları daha kötü olan öksürüktür.
Öksürük genellikle üretkendir, yani balgam çıkarır. Bununla birlikte, öksürük varyantı astımı denilen bir tür astımda, yaşanan temel belirti kuru öksürüktür. Diğer astım belirtileri şunlar olabilir:
*Hırıltılı
*Nefes darlığı
*Göğüs sıkışması veya ağrısı

Tedavi

Şu anda astımın tedavisi yoktur, bu nedenle tedavi belirtileri hafifletmeye ve gelecekteki atakları önlemeye odaklanır. Genel olarak, doktorlar astımı olan insanlar için aşağıdaki tedavileri reçete eder:
*Belirtiler alevlendiğinde tedavi etmek için kısa etkili bir beta-2-agonist gibi, çabuk etki eden bir soluma cihazı (inhaler)
*İnflamasyonu azaltmak ve gelecekteki atakları önlemek için düşük doz kortikosteroid inhaler gibi uzun süreli ilaçlar

İdiyopatik Pulmoner Fibroz

İdiyopatik pulmoner fibroz (İPF), bir kişinin akciğerlerinde skar dokusunun geliştiği bir durumdur. Skar dokusu kalınlaştıkça hava solumayı zorlaştırır. İdiyopatik terimi, doktorların duruma neyin neden olduğunu tam olarak bilmediği anlamına gelir. İPF’nin en sık görülen belirtilerinden biri kalıcı, kuru bir öksürüktür. Diğer belirtiler aşağıdadır:
*Nefes darlığı
*İştahsızlık ve kademeli kilo kaybı
*Yorgunluk
*Tırnakların şeklini de etkileyen, el veya ayak parmaklarının uçlarının şişmesi veya genişlemesi ve yuvarlanması (çomak parmak)

Tedavi

Halen İPF için bir tedavi yoktur, bu nedenle tedavinin amacı bir kişide görülen belirtileri ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaktır. İPF için tedavi seçenekleri şunlardır:
*Pirfenidon ve nintedanib gibi ilaçlar
*Oksijen terapisi
*Uzun süreli akciğer rahatsızlığı olan kişiler için egzersiz programı, eğitim ve destek programı olan pulmoner rehabilitasyon
*Akciğer nakli

Gastroözofageal Reflü Hastalığı

Gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH), mideden asitin özofagusa veya yemek borusuna geri sızması durumudur. 2015 tarihli bir araştırmaya göre, GÖRH rahatsızlığı olan kişilerin yüzde 40’ında kronik ve kuru bir öksürük bulunmaktadır. GÖRH tipik olarak aşağıdakileri içerebilen bir dizi gastrointestinal belirtilere neden olur:
*Mide ekşimesi
*Mide bulantısı
*Kusma
*Yutma sırasında ağrı veya zorluk
*Ağız kokusu
Bununla birlikte, araştırmalar, GÖRH ile ilişkili öksürüğü olan kişilerin yüzde 75’inin bu gastrointestinal belirtileri yaşamayabileceğini göstermektedir. Bu, doktorların sadece kronik, kuru öksürüğü olan insanlarda GÖRH’nı teşhis etmesini zorlaştırabilir.

Tedavi

Birçok kişi, aşağıdaki gibi yaşam tarzı değişiklikleri ile GÖRH belirtilerini yönetebilir:
*Her gün üç büyük öğün yerine birden fazla küçük, ara öğün
*Yağlı veya baharatlı yiyecekler gibi belirtileri tetikleyen veya kötüleştiren yiyecekleri sınırlandırmak veya bunlardan kaçınmak
*Sağlıklı bir kiloyu korumak
*Sigarayı bırakmak
*Alkol alımını azaltmak veya kaçınmak
Antasitler, H2 reseptörü blokerleri ve proton pompası inhibitörleri gibi reçetesiz ve reçeteli satılan ilaçlar da belirtileri hafifletebilir veya önleyebilir.

Geniz Akıntısı

Geniz akıntısı burun ve sinüslerden gelen mukusun boğazın arkasından akmasıdır. Mukus boğaza girdiğinde öksürüğü tetikleyebilir. Bu öksürük sıklıkla üretken (balgam veya mukus üreten) olmasına rağmen, bazen de kuru olabilir. Postnazal veya geniz akıntısı sıklıkla sinüs enfeksiyonu ile veya saman nezlesi gibi burun alerjisi nedeniyle oluşur. Diğer geniz akıntısı belirtileri aşağıdadır:
*Burun akıntısı
*Boğazın arkasında bir şey var hissi (gıcık)
*Boğaz ağrısı
*Sık yutkunma

Tedavi

Geniz akıntısı için tedavi seçenekleri dekonjestanlar, nazal spreyleri kullanılması ve tuzlu su çekilmesidir.

Üst Solunum Yollarındaki Enfeksiyonlar

Soğuk algınlığı ve grip gibi üst solunum yolu enfeksiyonları akut öksürüğe neden olabilir. Öksürük genellikle üretken başlar, ancak bir kişi enfeksiyonlardan kurtulduğunda kuru hale gelebilir. Üst solunum yolu enfeksiyonlarının diğer belirtileri aşağıda belirtilmiştir:
*Ateş
*Kas ağrıları
*Burun akıntısı
*Boğaz ağrısı

Tedavi

Bir kişi genellikle viral üst solunum yolu enfeksiyonlarını evde bol miktarda dinlenerek, vücuda düzgün bir şekilde sıvı alarak yani hidratlı kalarak, ağrıları ve ateşi azaltmak için reçetesiz ilaçlar alarak tedavi edebilir. Bir doktor gribi olan kişiler için antiviral bir ilaç reçete edebilir.

Akciğer Kanseri

Kronik, kuru bir öksürük, bazen akciğer kanserinin bir belirtisi olabilir ancak kuru öksürüğün diğer nedenleri çok daha yaygındır. Aşağıda akciğer kanserinin belirtileri verilmiştir:
*Öksürükte kan ya da kanlı balgam görülmesi
*Nefes alma veya öksürük ile daha da kötüleşebilen göğüs ağrısı
*Kilo kaybı
*Nefes darlığı
*Yorgunluk
*Halsiz hissetmek

Tedavi

Tedavi, akciğer kanserinin tipine ve evresine bağlıdır. Erken tanı ve tedavi bir kişinin durumunu önemli ölçüde iyileştirebilir. Tedavi seçenekleri cerrahi, kemoterapi ve radyasyon tedavisi olabilir.

Diğer Nedenler

Kuru bir öksürüğün diğer nedenleri arasında şunlar olabilir:
*Sigara içilmesi
*Kirlilik, toz ve tahriş edici kimyasallara uzun süre maruz kalma
*Alerjiler
*Yüksek tansiyon için kullanılan ACE inhibitörü ilaçları gibi bazı ilaçlar

Kuru Öksürüğün Nedeninin Anlaşılması

Kuru öksürüğün nedenini teşhis etmek için, doktor genellikle bir kişinin belirtilerini ve tıbbi geçmişini sormaya başlar. Daha sonra fizik muayene yapar. Bir doktor ayrıca, tanı konmasına yardımcı olmak için aşağıdaki bazı testleri istemek zorunda kalabilir:
Görüntüleme testleri: Bir röntgen veya BT taraması, doktorların sorunları kontrol etmelerini sağlayan göğsün iç kısmının görüntüsünü oluşturur.
Spirometri: Bu, bir kişinin akciğerinin çalışmasını kontrol etmek için derin nefes aldıktan sonra nefesini özel bir ağızlıkla plastik bir cihaza vermeyi ve sonrasında tekrar derin bir nefes almayı içerir. Doktorlar, astım veya IPF (idiyopatik pulmoner fibroz ) gibi durumların teşhisine yardımcı olması için spirometri kullanır.
Endoskopi: Endoskop, kameralı ve ucunda ışık olan uzun, ince bir tüptür. Üst gastrointestinal endoskopide doktorlar tüpü, mideyi ve ince bağırsağın başlangıcındaki sorunları kontrol etmek için kişinin ağzından ve boğazından geçirebilir. Bronkoskopi için tüp ağızdan içeri sokulur, ancak doktorlar soluk borusuna ve hava yollarına bakar.

Genel Tedavi

Altta yatan nedenin tedavisi genellikle kuru öksürüğün şiddetini ve sıklığını azaltmanın en iyi yoludur. Bir kişinin belirtilerini iyileştirebilecek genel tedaviler şunlardır:
Boğaz pastilleri emmek: Boğaz pastilleri, bal, mentol ve okaliptüs gibi tahrişi hafifleten ve öksürüğü azaltabilen bileşenler içerir.
Öksürük kesici ilaçlar almak: Genellikle dekstrometorfan içeren reçetesiz öksürük önleyiciler, bir kişinin öksürük refleksini azaltabilir.
Yatağı yükseltmek: Baş tarafı 15–20 cm yükseltilmiş bir yatakta uyumak üst gövdeyi yüksekte tutar, geniz akıntısı ve GÖRH (Gastroözofageal Reflü Hastalığı) ile ilgili belirtilerinin azalmasını sağlar. Yatağın yükseltilecek tarafının ayaklarının altına bloklar veya takozlar yerleştirilerek yatak yükseltebilir.
Sıcak bir duş almak: Duş sırasında sıcak su ve buhar boğazın kurumasını ve tahrişini hafifletebilir.

Kuru Öksürüğü Önleme İpuçları

Kuru bir öksürüğü önlemek her zaman mümkün değildir ancak, yardımcı olabilecek ipuçları vardır:
*Tütün dumanından kaçınmak
*Bol su içmek
*Havayı nemlendirmek için bir nemlendirici kullanmak
*Tahriş edicileri azaltmak için yatak odasında alerjisi önleyiciler kullanmak

Kuru Öksürük İhmal Edilmemeli

Aşağıdaki belirtilerden herhangi biriyle birlikte kuru bir öksürük meydana gelirse mutlaka bir doktora gidilmesi önerilir:
*Hırıltılı
*Boğazına sıkışmış bir şey varmış hissi
*Nefes darlığı veya nefes almada zorluk
*Yutma sıkıntısı
Balgam veya mukus üretmeyen kuru öksürükler genellikle geçicidir ve nadiren endişe nedenidir. Kronikleşmiş kuru bir öksürük, astım veya GÖRH gibi bir sorundan kaynaklanıyor olabilir. Asıl sorunlar tedavi edilirse kronik öksürüklerin şiddeti ve sıklığı azalacaktır. Reçetesiz ilaçlar yararlı olabilse de iyileşmeyen, daha da kötüye giden, uzun süren veya ağızdan kan geldiği görülen kuru öksürükler için bir hastaneye, konuyla ilgili doktora gidilmelidir.

Kaynakça:

https://www.acibadem.com.tr
https://www.medicalnewstoday.com

Yazar: Müşerref Özdaş

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar