Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Uyurken Ağızdan Neden Salya Akar, Salya Nasıl Durdurulabilir?

0 98

Vücut normalde günde 1 litreden fazla tükürük üretir. Tükürük denilen sıvı, tükürük bezleri tarafından salgılanır ve genellikle yutulur, kan dolaşımı yoluyla devridaim eder. Tükürük, ağzı nemli tutmak, çiğnemeye, tat almaya ve yutmaya yardımcı olmak, ağızdaki mikroplarla mücadele etmek ve ağız kokusunu önlemek gibi birçok önemli role sahiptir. Tükürük Uyurken Ağızdan Neden Salya Akar, Salya Nasıl Durdurulabilir?üretimi genellikle uyanıkken en yüksek seviyededir ve uyurken belirgin bir şekilde düşer, bu nedenle uyurken düzenli olarak salya akması aslında hipersalivasyondan muzdarip olunduğu anlamına gelebilir. Ara sıra ıslak bir yastıkla uyanmak normal olsa da bu durumun düzenli ve aşırı derecede ortaya çıkması gelişmekte olan bir hastalığın veya vücutta bir miktar bozukluğun işareti olabilir.

Uyurken Salya Akıntısının Sık Karşılaşılan Nedenleri

Hipersalivasyon veya aşırı salgılama, siyalore adı verilen tıbbi bir durumdur, nörolojik bir hastalığın belirtisi veya burun tıkanıklığının bir sonucu olabilir. Ayrıca, inme gibi sağlıkla ilgili sorunları olan insanlarda daha sık ve daha fazla salya akma eğilimindedir. Hipersalivasyon nedeniyle geceleri uyku sırasında ağızdan dışarı salya akmasının temel nedenleri aşağıda ayrı ayrı açıklanmıştır:

Ağzın Açık Kalması

Uyurken yüz kasları ve yutma refleksleri tamamen rahatlar, özellikle REM uykusu sırasında kaslar gevşer ve ağzın bu anda açık olması nedeniyle salyanın akması mümkündür. Bir kişi uyurken tükürük ağızda biriktiğinden, yavaşça damlamaya başlar çünkü gevşemiş yüz kasları ağzın hafifçe açık kalmasına yol açar. Bazı uzmanlar uyku pozisyonunun da önemli olabileceğini, yana yatarak uyumanın tükürüğün dışarı sızma olasılığını artırabileceğini öne sürmektedir.

Uyku Pozisyonu

Yan tarafa dönerek ve karın üzerine yatarak (yüzüstü) uyumak en popüler iki uyku pozisyonu olsa da aynı zamanda uyurken salya akmasının en olası nedenleridir. Aşırı tükürük üretiminden muzdarip olunmasa bile her iki uyku pozisyonunda da salyanın ağızda toplanma şansı daha yüksektir. Uyurken ağızdan nefes alma alışkanlığı varsa veya dar burun pasajları söz konusu ise ağız yoluyla nefes alırken tükürüğün dışarı kaçma şansı artar.

Burun TıkanıklığıUyurken Ağızdan Neden Salya Akar, Salya Nasıl Durdurulabilir?

Geceleri ağzın açılmasının en büyük nedenlerinden biri burundan iyi nefes alınamamasıdır. Burundan nefes alınmalıdır ancak tıkanıklık varsa ağızdan nefes alınır. Bu uykuda meydana gelirse, tükürük yastığa salya olarak akabilir. Burun tıkanıklığı, soğuk algınlığı veya saman nezlesi gibi alerjilerde ikincil olarak ortaya çıkabilir. Ek olarak, nazal septumun (burun bölmesinin) eğriliği burnu tıkayabilir ve ağızdan solumaya katkısı bulunabilir.
Bu tıkanıklığın bir sonucu olarak, hem horlama hem de uyku apnesi salya akması ile ilişkili olabilir.

Tükürüğün Aşırı Salgılanması

İlaçların kullanımı veya diğer tıbbi durumlar nedeniyle aşırı miktarda tükürük salgılama (siyalore) ortaya çıkabilir. Beyin hasarı, felç (inme) ve hatta Parkinson hastalığına bağlı olarak ortaya çıkan yutma güçlüğü ile ilişkili olabilir. Bu genellikle gündüz de görülür. Geceleri gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) veya mide ekşimesi ile de ilişkili olabilir.

Gastroözofagial Reflü Bozukluğu

Mide ekşimesi ve asit reflü, gastroözofagial ya da gastrointestinal reflü hastalığının (GÖRH) en sık görülen iki semptomudur. GÖRH, yiyeceklerin yemek borusuna geri dönmesine ve ağızda ekşi veya acı bir tat hissedileceği için yutmanın zorlaşmasına neden olabilir. Vücut ayrıca yemek borusundaki tahrişi gidermeye çalışmak için tükürük üretimini arttırır, böylece uyurken salya akma olasılığı artar.

Uyku Apnesi

Uyurken 1-2 saniye gibi kısa süren, nefes almanın durduğu uyku bozukluğuna uyku apnesi denir. Uyku apnesinin üç farklı türü vardır:
-Obstrüktif uyku apnesi: Tıkayıcı uyku apnesi de denilen bu tür hava yolu kısmen ya da daha fazla tıkandığında gerçekleşir. Uyku apnesinin çok yaygın bir türüdür. Boğazdaki yumuşak damak, küçük dil, dile ve yutağa ait kasların gevşemesi nedeniyle havanın geçtiği alanlar kapanır ya daralır. Büyümüş bir bademcik ya da geniz eti de tıkanmaya neden olabilir. Hava yolundaki daralma ve solunumun durması nedeniyle kandaki oksijen seviyesi düşer. Beynin bunu algılamasıyla uykunun derinliği azalır, kişiyi uykudan uyandırır, böylece hava yolları yeniden açılmış olur.
-Merkezi uyku apnesi: Nadir görülen bir uyku apnesi türüdür. Beynin solunumla ilgili kaslara (diyafram ve göğüs kaslarına) çalışmaları için sinyal göndermede başarısız olduğu, solunum kontrolünün bozulduğu durumlarda görülür. Kandaki karbondioksit miktarı artar, oksijen azalır, sonunda kişiler uyanır. Bu hastalar uyandıkları dönemi obstrüktif uyku apnesi yaşayanlara göre daha çok hatırlar.
-Karışık ya da Karma uyku apnesi: Mixed ya da karmaşık uyku apnesi obstrüktif ve merkezi uyku apnesinin bir kombinasyonudur.Her iki uyku Uyurken Ağızdan Neden Salya Akar, Salya Nasıl Durdurulabilir?apnesine ait sorunlar bulunur.Önce görülen belirtiler tıkayıcı uyku apnesine, bunun tedavisinden sonraki belirtiler merkezi uyku apnesine aittir.
Her üç tip uyku apnesinin neden olduğu düzensiz solunum, aşırı tükürük üretimini ve ağız solunumunu teşvik etme eğilimindedir ve bu da açık kalan bir ağızdan kolayca salya akmasına neden olabilir. Uyku apnesinin diğer belirtileri arasında horlama, gün boyunca uykulu hissetme ve sabahları boğaz ağrısı veya ağız kuruluğu bulunur.

Alerjiler ve Enfeksiyonlar

Alerjik reaksiyonlar, sinüs enfeksiyonları, küf, polen veya soğuk algınlığının neden olduğu sinüs problemleri genellikle burun tıkanıklığına neden olur ve bu da solunum güçlüğü yaratır, ayrıca toksinleri temizlemek için tükürük üretiminde bir artış görülür. Kişi farenjit veya bademcik iltihabından muzdarip ise muhtemelen yutma güçlüğü çeker, bu da tükürüğün uyurken ağızdan kaçma olasılığının artması anlamına gelir.

Yutma Bozuklukları

Parkinson hastalığı ve inme gibi nörolojik bozukluklar, serebral palsi, Bell felci (yüz felci de denir) gibi tıbbi durumlar disfaji olarak da adlandırılan yutma bozukluklarına neden olabilir. Tüm bu sağlık sorunları genellikle yüz veya ağız kaslarında kontrol kaybına ve yutma problemlerine neden olabilir.

İlaç Yan Etkileri

Psikiyatrik bozuklukların, Alzheimer hastalığının tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar ve bazı antibiyotikler salya akmasına neden olabilir.

Uyurken Salya Akıntısından Kaynaklanan Komplikasyonlar

Sık salya akmasından kaynaklanan fiziksel ve psikolojik komplikasyonlar vardır. Bu komplikasyonlar şunlardır:
-Susuzluk (Dehidratasyon)
-Kötü koku
-Azalan benlik saygısı
-Ağız çevresindeki cildin çatlaması, tahrişi ve bozulması
-Pnömoni (Zatürre): Boğazın arkasında biriken aşırı tükürüğün solunu yoluna kaçmasından kaynaklanır.

Uyurken Salya Akışı Nasıl Azaltılır veya Durdurulur

Genel olarak, uykuda salya akmasını tek başına tedavi etmek gerekli değildir. Nadiren ortaya çıkıyorsa, can sıkıcı olabilir fakat tedavi Uyurken Ağızdan Neden Salya Akar, Salya Nasıl Durdurulabilir?gerektirmez. Susuz kalmaya (dehidratasyona), enfeksiyona veya diğer sorunlara yol açmaz. Yastığa akan salya konusunda endişeleri olanlar daha fazla değerlendirme ve tedaviye ihtiyaçları olup olmadığını öğrenmek için doktoruyla konuşmalıdır. Salya akmasını durdurmak veya önlemek, daha iyi uyumaya yardımcı olmak için aşağıda açıklanan bir dizi tedavi seçeneği vardır:

Sinüsler Temizlenmelidir

Salya akıtmanın ana nedenlerinden biri, bir kişinin ağzından nefes almasını sağlayan ve salya akmasına neden olabilecek tıkalı bir burundur. Nazal sinüslerin temizlenmesi ve blokajın kaldırılması, her gece yastığın ıslanmasını engellemenin iyi bir yolu olabilir. İşte sinüslerin temizlenmesine yardımcı olabilecek bazı yollar:
-Sıcak bir duş burnu temizler ve geceleri normal nefes almaya izin verir.
-Uçucu yağlar, özellikle okaliptüs içerenler, daha özgürce nefes almaya ve daha iyi uyumaya yardımcı olur.
-Vicks VapoRub adıyla tanınan mentollü kremler gibi sinüsleri temizlemeye yardımcı olan ürünlerin kullanılması burun tıkanıklığını giderir ve daha iyi hava akışı sağlar.
Herhangi bir burun enfeksiyonu görüldüğünde tedavi edilmelidir.

Uyku Poziyonu Değiştirilmelidir

Uyurken salya aktığı fark edilirse denenebilecek ilk şey uyku pozisyonu değiştirmektir. Sırt üstü uyumak, vücudun ürettiği tüm tükürüğün ağzınızda kaldığı ve dışarı akmadığı bir pozisyondur. Yana yatarak veya yüzüstü uyurken biriken tükürük muhtemelen ağızdan yastığa damlayacaktır.

Uyku Apnesi Kontrol Edilmelidir

Uyku apnesi, bir kişinin nefes almasının olması gerektiği gibi devam edemediği önemli bir bozukluktur. Buna karşılık, sürekli olarak kesintiye uğrayan bir uykuya, gece boyunca uyanmaya, sabahları yorgunluk hissine ve gün boyunca uyuşukluk hissine yol açar. Salya akması ve horlama, uyku apnesinin ana göstergeleridir. Bu rahatsızlığa sahip olabileceğinden şüphelenenler olası nedenleri görüşmek için bir doktora başvurmalıdır. Sigara içmek gibi faktörler bu bozukluğa yakalanma riskini ve genel olarak solunum problemlerini artırmaktadır.

Fazla Kilolar Verilmelidir

Aşırı kilo, uyku sürecinde çok önemli bir rol oynar. Uyku apnesinden muzdarip kişilerin yarısından fazlası aşırı kiloludur.

Uyurken Ağızdan Neden Salya Akar, Salya Nasıl Durdurulabilir?Özel Ağız Cihazları Kullanılmalıdır

Bir doktora danışmak, salya akmasını azaltmaya yardımcı olacak doğru cihazın alınmasına yardımcı olabilir. Bunlar, ağzın daha iyi kapanması sağlayan, bu nedenle daha iyi uyumaya yardımcı olan farklı diş aletleri olabilir. Sürekli pozitif hava yolu basıncı (CPAP) makinesi veya mandibular ilerletme cihazı gibi ağız cihazları, uyku apnesine yardımcı olmak için yaygın olarak kullanılır. Bir CPAP makinesi, boğaza sürekli sabit basınçlı hava üfleyerek uyurken hava yolunu açık tutmaya yardımcı olur, uyurken salya oluşumunu potansiyel olarak azaltır. Mandibular (alt çene) ilerletme cihazı bir ağızlık (damaklık veya dişlik) gibi görünür, uykuyu iyileştirmek, salya akmasını ve horlamayı azaltmak için tasarlanmıştır. Dilin konumunu ayarlar ve ağzı kapanmaya teşvik eder.

Doğru İlacın Alındığından Emin Olunmalıdır

Herhangi bir ilaç kullanılıyorsa, aşırı tükürük üretimine neden olmadığından emin olunmalıdır. Örneğin bazı antibiyotikler hipersalivasyona (aşırı salya üretimine) ve salya akmasının bir neden olabilir. Sinüs alerjileri ve reaksiyonlarından muzdarip olan kişilerin semptomları hafifletmek için uygun ilaçları alması daha iyi nefes almalarına yardımcı olabilir, bu nedenle uyurken salya akma olasılığını azaltabilir. Skopolamin gibi antikolinerjik ilaçlar da salyayı azaltmaya yardımcı olmak için kullanılabilir.

Baş Dik Tutulmalıdır

Uyurken kafayı daha yüksekte tutacak bir yastıkta yatmak salya akışını azaltabilir. Bu yüzden yatmadan önce yastık kabartılmalı ya da üzerinde rahat edilebilecek, uygun yükseklikte bir yastık kullanılmalıdır.

Ameliyat Olmak Düşünülmelidir

Bazen doktorlar hastanın ameliyat olmasını ve bezlerin çıkarılmasını önerebilir. Bu, genellikle hipersalivasyonun arkasına saklanan ciddi nörolojik sorunlar olduğunda gerekir. Tükürük bezlerini cerrahi olarak çıkarmak son çaredir çünkü daha önce de belirtildiği gibi, tükürük bezleri kişileri sağlıklı tutmada önemli bir rol oynarlar fakat diğer tedavilerin çoğu işe yaramadıysa ve hala aşırı salya akıyorsa, ameliyat hipersalivasyonu azaltmaya yardımcı olabilir.

Konuyla İlgili Sağlık Hizmeti Sağlayanlar

Uykuda neden salya aktığına dair cevaplar çeşitlidir, bu nedenle altta yatan bir tıbbi durum olup olmadığını belirlemek önemlidir. Yapılan değişiklikler veya denenen tedavi seçenekleri işe yaramazsa, alternatif çözümler Uyurken Ağızdan Neden Salya Akar, Salya Nasıl Durdurulabilir?hakkında doktorla konuşulmalıdır. Kişilerde ciddi bir salya veya yutma problemi varsa veya nörolojik bir rahatsızlıktan şikayet ediliyorsa aşağıdakiler de dahil olmak üzere yardımcı olabilecek sağlık hizmeti sağlayıcılarından yardım istenmelidir.
-Ağzın tamamen kapatılmasına yardımcı olmak için çene stabilitesini, dil gücünü ve hareketliliğini geliştirmeye yardımcı olacak konuşma terapisi sunabilen konuşma patologları.
-Yutma yeteneğini geliştirmek için postürel değişiklikler önerebilen mesleki terapistler.
-Alzheimer hastalığı varsa ve aşırı salya akmasına neden olan ilaç alınıyorsa alternatif ilaçlar önerebilen nörologlar.

Kaynakça:
brightside.me/inspiration-health/wh…
www.ilgincbilgiler.com/uyurken-saly…
www.verywellhealth.com/why-we-drool…

Yazar: Müşerref Özdaş

Bunları da beğenebilirsin

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku