Sedef, cilt hücrelerinin hızla birikmesine neden olan kronik bir bağışıklık sistemi hastalığıdır. Bu hücrelerin birikmesi derinin yüzeyinde pul pullaşmaya neden olmaktadır. Ölçeklerin etrafındaki iltihaplanma ve kızarıklık oldukça yaygındır. Beyaz, gümüş renginde olmaktadır. Kalın, kırmızı lekelerde gelişmektedir. Bazen bu yara şeklinde çatlamış ve kanamış olabilmektedir.

Sedef hastalığı hızlanan bir cilt üretim sürecinin sonucudur. Cilt hücreleri deride derinleşir ve yüzey yavaşça kabarmaktadır. Cilt hücresinin tipik yaşam döngüsü bir ay süreci kapsamaktadır. Cilt pulları 1 ay içerisinde düşer ve tekrar yenilenir. Sedef hastalığı olan insanlarda, bu cilt yenileme süreci sadece birkaç gün içinde gerçekleşmektedir. Bu nedenle deri hücrelerinin düşme zamanı kalmamaktadır. Bu hızlı aşırı üretim, cilt hücrelerinin birikmesine yol açmaktadır. Hastalık genel olarak eller, dirsekler, dizler ve eklemler üzerinde gelişir. Ayaklar, boyun, kafa derisi ve yüz gibi vücudun herhangi bir yerinde de gelişebilirler.

Sedef hastalığının 5 tipi ve en yaygın semptomları şunlardır;

Plak sedef hastalığı: Bu sedef hastalığının en yaygın türüdür. İnsanların yaklaşık yüzde 80’inde plak sedef hastalığı görülmektedir. Derinin bölgelerini kaplayan kırmızı, iltihaplı yaralara neden olmaktadır. Bu yaralar çoğunlukla beyaz, gümüş pullar veya plaklarla kaplıdır. Bu plaklar genellikle dirsekler, dizler ve kafa derisinde bulunur.

Guttat sedef hastalığı: Guttat sedef hastalığı çocukluk çağında sık görülmektedir. Bu tür sedef küçük pembe lekelere neden olmaktadır. Guttat sedef hastalığının en sık görülen yerleri gövde, kollar ve bacaklardan oluşmaktadır.

Sert Evre: Erişkinlerde daha sık görülmektedir. Beyaz, irin dolu kabarcıklara ve kırmızı, iltihaplanmış cildin geniş alanlara yayılmasına neden olmaktadır. Genellikle vücudun eller veya ayaklar gibi daha küçük alanlarına nüfus etmektedir, ancak yaygın olabilmektedir.

Ters sedef hastalığı: Ters sedef hastalığı, kırmızı, parlak, iltihaplanmış cildin parlak alanlarına neden olur. Ters sedef hastalığının yaraları, koltuk altlarında veya göğüslerde, kasıkta veya genital bölgede deri kıvrımlarında oluşmaktadır.

Büyük alan sedef hastalığı: Bu tür sedef genellikle vücudun büyük bölümlerini bir kerede kaplar ve çok nadir görülmektedir. Cilt neredeyse güneş yanığı gibi görünmektedir. Ölçekler genellikle büyük bölümlerde kaybolur. Sedef hastalığına yakalanmış olan birisinin sık ateşlenmesi veya çok hastalanması söz konusu olabilmektedir.

Semptomlar neler?
Sedef hastalığı belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterir ve sedef hastalığının türüne bağlıdır. Sedef bölgeleri, kafa derisi veya dirseğindeki birkaç pul kadar küçük olabilir veya vücudun çoğunluğunu kaplayabilir.

Plak sedef hastalığının en yaygın semptomları şunları içerir. Kırmızı, kaldırılmış, iltihaplanmış cilt lekeleri, kırmızı lekelerin üzerindeki gümüş, beyaz pullar veya plaklar, çatlamış ve kanamış olabilecek kuru ciltler, yaraların etrafında acı, yaralar çevresinde kaşıntı ve yanma hissi, çukurlar, ağrılı, şişmiş eklemler gibi.
Her insan bu belirtilerin hepsini yaşayamaz. Bazı insanlar sedef hastalığının daha az yaygın bir tipine sahip olduklarında tamamen farklı belirtilerle karşılaşacaklardır.

Sedef hastalığı olan çoğu kişi semptomların “döngüleri” ni atlatırlar. Durum, birkaç gün ya da haftalarca ciddi semptomlara neden olabilmekte ve daha sonra semptomlar kaybolup neredeyse fark edilmeyebilir. Durumun aktif belirtileri olmadığında, “remisyon” aşamasında olduğu görülmektedir. Bu, sedef hastalığının geri gelmeyeceği anlamına gelmemelidir. Sedef hastalığı bulaşıcı değildir. Bir insandan diğerine cilt teması halinde geçiş olmamaktadır.

Sedef hastalığına ne sebep olur?
Bilim adamları, sedef hastalığına neyin sebep olduğu konusunda belirsiz kalmışlardır. Bununla birlikte, yıllardır süren araştırmalar sayesinde, genetik ve bağışıklık sistemi olmak üzere iki ana faktör hakkında genel bir fikir edinmişlerdir.

Bağışıklık sistemi
Sedef hastalığı bağışıklık sistemini ilgilendiren bir durumdur. Vücudun kendisine saldırmasının bir sonucu oluşmaktadır. Sedef hastalığı yaşanırken T hücreleri olarak bilinen beyaz kan hücreleri yanlışlıkla cilt hücrelerine saldırmaktadırlar. Vücutta, beyaz kan hücreleri istilacı bakterilere saldırmak ve yok etmek ve enfeksiyonlarla mücadele etmek için konuşlandırılmıştır. Yanlışlıkla yapılan saldırı cilt hücresi üretim sürecinin aşırı yüklenmesine neden olmaktadır. Hızlanan cilt hücresi üretimi, yeni cilt hücrelerinin hızla gelişmesine neden olur ve onlar da yığılmış cildin yüzeyine itilmektedir.

Bu, sedef hastalığına en sık eşlik eden plaklarla sonuçlanır. Cilt hücrelerine yapılan saldırılar, kırmızı, kızarıklık alanlarının oluşmasına neden olmaktadır.

Genetik
Bazı insanlar sedef hastalığına yakalanma olasılığı yüksek genleri almaktadırlar. Sedef hastalığı ve genetik yatkınlığı olan insanların yüzdesi genelde az olmaktadır. Gen yoku ile geçme oranı %2’dir. Sedef hastalığını teşhis etmek için iki adet test veya muayene gerekebilir.

Fiziksel Muayene
Çoğu doktor basit bir muayene ile teşhis yapabilir. Sedef semptomları tipik olarak belirgindir ve benzer semptomlara neden olabilecek diğer durumlardan ayırt edilmesi kolaydır.

Bu test sırasında, doktora tüm hastalıklı bölgenin gösterildiğinden emin olunmalıdır. Buna ek olarak, herhangi bir aile üyesinin sedef hastalığına yakalanıp yakalanmadığı bildirilmelidir.

Biyopsi
Belirtiler belirsizse veya doktor şüphelenilen teşhisi doğrulamak istiyorsa, küçük bir cilt örneği alabilmektedir. Bu biyopsi olarak bilinmektedir.

Sedef hastalığının en yaygın tetikleyicileri şunlardır:

Stres: Alışılmadık derecede yüksek stres tetikleyebilir. Stresinizi azaltmayı ve yönetmeyi öğrenirseniz, hastalığı azaltabilir ve önleyebilirsiniz.

Alkol: Alkol tüketimi sedef hastalığına sebep olabilmektedir. Aşırı içki içiyorsanız sedef hastalığı salgınları daha sık olabilmektedir.

Yaralanma: Kaza geçirmeniz, kendinizi kesmeniz veya cildinizi kazıyorsanız, bir sedef hastalığı salgını tetikleyebilir.

İlaçlar: Bazı ilaçlar sedef hastalığı tetikleyicileri olarak kabul edilir. Bu ilaçlar lityum, yüksek tansiyon ilaçları içerir.

Sedef hastalığının tedavisi yoktur. Tedaviler iltihabı ve hastalıklı alanı azaltmayı, deri hücrelerinin büyümesini yavaşlatmayı ve pulları kaldırmayı hedeflemektedir. Doğrudan cilde uygulanan kremler ve merhemler, hafif ila orta sedef hastalığının azaltılmasında yardımcı olabilmektedir. Doğal rahatlatıcı yöntemler şunlardır;

Kilo verin: Kilo vermek, hastalığın ciddiyetini azaltmaya yardımcı olur.

Kalp sağlıklı yiyecekler tüketin: Et ve süt ürünleri gibi hayvansal ürünlerde bulunan doymuş yağ alımını azaltmanız gerekmektedir. Bunu yerine Somon, sardalya ve karides gibi omega-3 yağ asitleri içeren yağsız protein alımını arttırmalısınız.

Tetikleyici gıdalardan kaçının: Sedef hastalığı iltihaba neden olur. Bazı gıdalar da iltihaba neden olur. Bu gıdalardan kaçınma belirtileri iyileştirebilir. Bu gıdalar arasında kırmızı et, rafine şeker, işlenmiş gıdalar ve süt ürünleri bulunur.

Vitamin almayı düşünün: Vücudun eksik vitaminlerini tamamlamak hastalığı rahatlatmaktadır.

Sedef hastalığı her yaştan başlayabilir, ancak çoğu teşhis yetişkinlik döneminde gerçekleştiğini göstermektedir. Ortalama başlangıç yaşının 33 yaş olduğu söylenmektedir. Erkekler ve kadınlar hastalıktan eşit derecede etkilenir ancak Kafkasya bölgesinde bu hastalık çok yüksek orandadır.

Bitkisel çözüm önerileri:
Aloe Vera yağı, elma sirkesi, kapsaisin, çay ağacı yağı, zerdeçal, zeytinyağı, deve dikeni, hindistan cevizi yağı, lavanta çayı, çörek otu, enginar, çam terebenti, siyah üzüm çekirdeğinin yağı.

Yazar: Osman Uçar

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here