Çocuklarda tuvalet eğitimi bir çok anne babanın korkulu rüyası gibidir. Evet hem alıştırılması gereken çocuk açısından hem de anne ya da baba açısından biraz zorlu bir süreçtir. Fakat tuvalet eğitimi doğru zaman ve doğru prensiplerle verildiği zaman hiçte sanıldığı gibi zor ve korkulu değildir. Elbette her şeyde olduğu gibi zorluk veya sıkıntı olabilir fakat bu olağan bir durumdur ve bunu soruna çevirmemek gerekmektedir.
Tuvalet eğitimi her çocuğun alması gereken temel bir ihtiyaç eğitimidir. bu bazen aileler tarafından iç güdüsel takiplerle gel,işi güzel alıştırılır, bazen ise tamamen profesyonelce çocuğa aktarılır. Ancak çocuğun hayatı boyunca ihtiyaç duyacağı bu temel eğitim basite alınmamalı ve olabildiğince ciddi bir şekilde çocuğa aktarılmalıdır. Aksi takdirde çocukta ciddi travmalara neden olup sonucu çok daha kötü şeylere yol açabilir. Ayrıca özellikle tuvalet eğitimi gibi bir alıştırma sürecinde çocuğa cinsel anlamda da bazı kavramlar öğretilerek mahremiyet duygusu da aşılanmalı ve bu konuda gerekirse mutlaka bir profesyonelden yardım bile alınmalıdır. Çocukların özel bölgelerinin açılarak alışacağı bu eğitim onlara en uygun zaman ve en uygun dille verilmelidir ki, istenmeyen sonuçlarla karşılaşılmasın.

Çocuklar tuvalet eğitimi gibi köklü değişiklik yaşayacağı bir eğitim sürecinde aynı zamanda cinsel organlarını da tanımaya başlarlar ve onların ne anlama geldiğini kavramaya çalışırlar. Bu durumlarda çocuklara anlamsız şekillerde adlandırılma yapılmamalı yine bunun la beraber çocuklara kavrayamayacakları kadar açık seçik açıklamalarda yapılmamalı. Bu konuda onların anlayabileceği şekilde basit cümlelerle basit kavramlar söylenmeli. Örneğin ”bu organ sadece çiş yapmak için var” gibi. Böcek, çiçek, kutu gibi anlamsız ve basitleşmiş adlandırmalar yapılmamalıdır. Bu onlarda kafa karışıklığından başka bir işe yaramaz hatta. Gerçekte var olan çiçek böcek gibi kavramlarla kendini kıyaslayarak çelişkiye bile düşebilir bu ise işleri tamamen zorlaştırmaktan başka bir sonuç doğurmaz. Tuvalet eğitimi bazen aileler tarafından zoraki bir şekilde aşılanmaya çalışılırken olumlu sonuç vermeyebilir ve bu eğitim süreci çok daha fazla uzayabilir. Bu nedenle tuvalet eğitimine başlamadan evvel öncelikle çocuklarda iyi bir gözlem yapılmalı bunu ise en iyi şekilde anne ve babalar gözlemleyebilir. Tuvalet eğitimine başlamadan önce bu ve bunun gibi bir çok ince ayrıntıya dikkat edilirse aslında oldukça eğlenceli bir sürece de dönüşebilir. Çünkü bu süreçte alışmaya çalışan çocuğunuz oldukça keyif alabilir ve oldukça ilginç ve eğlenceli sonuçlar elde edilebilir. Gelelim tuvalet eğitiminin ince ayrıntılarına; Tuvalet eğitiminde yapılması gereken ve yapılmaması gereken şeyler nelerdir?

Tuvalet eğitimine başlamadan önce dikkat edilmesi gereken püf noktalar:
– Çocuğun hazır olup olmadığı gözlemlenmeli. bu bezinden rahatsızlık duyma hissi, bezini çıkarmak istemesi, tuvalete gitmek istemesi gibi davranışlardır.
– Çocuğun yaşının uygun olması beklenmelidir. Bunun için ise en uygun dönem iki ile dört yaş arasıdır. bunun sebebi ise çocuğun kendini bu yaşta ifade etmeye başlamış olması ve vücut kaslarının yeterince gelişmiş hale gelmesidir.
– Çocuğun tuvalete ilgisinin artması için tuvalete renkli yapıştırmalar sevdiği kahramanların figürleri yerleştirilebilir.
– Çocuğun tuvalette sıkıntı yaşamaması için ona uygun lazımlık ya da klozet için kontur oturaklar edinilmeli.
– Çocuk tuvalete alıştırılırken mutlaka ayaklarının yere basması sağlanmalı, tuvaletini alışırken bu onun güven duygusunu güçlendirip kaslarını çok daha iyi kontrol etmesine yardımcı olur.
– Çocuk bezi çıkarıldığı andan itibaren hiç bir şekilde tekrar bezlenmemeli ve istikrarlı olunmalı
– Anne babaların bu eğitim sürecinde çocuğa sık sık çişin var mı tuvalete gidelim mi şeklinde hatırlatmalar yapmaları gerekir.
– Aynı zamanda tuvaletten korkan çocuk için tuvalette şarkı söylenebilir, köpük oyunu oynanabilir bu onun tuvalete karşı duyduğu ön yargıyı yıkmasına yardımcı olur.
– Her şeyden önce ise anne ve babaların bu süreci sabırla atlatmayı beklemesi gerekir. Hatta çalışan anne babalar bu zaman diliminde işinden bir süre izin alarak çocuğa biraz daha fazla zaman ayırabilirler.
– Bu süreçte çocukla bol bol dışarı çıkılıp yürüyüşler yapılmalı ve süre zarfında da en az yarım saatte bir hatırlatmalar yapılmalıdır.
– Çocuk her istediğin de oyun yapıyor bile olsa mutlaka tuvalete götürülmelidir.
– Tuvalete yaptığı her çiş için ufak ödüller verilmelidir. Örneğin beş dakika çizgi film, en sevdiği meyve, parkta oynama, küçük şekerleme veya küçük oyuncak gibi şeyler
– Çocuğa tamamen öğrenmesi durumunda ödül olarak çok istediği bir şeyin alınması da bu alışkanlığı kısa sürede yaşam tarzı haline getirmesinde yardımcı olur.

Tuvalet eğitimi verilirken yapılmaması gerekenler
– Çocuğa hazır değilse baskı uygulamamak
– Çocuk istediği halde onu önemsememek ve o zaman süresini geçirmek
– Çocuğa çişini sık sık hatırlatmak fakat onu zorla tuvalete götürmemek gerekir
– Çocuğu diğer çocuklarla kıyaslamamak, örneğin ” Bak o senden küçük ama öğrendi, Sen hala altına yapıyorsun” gibi cümlelerle öz güvenlerini zedelememek.
– Toplum içinde aşağılayıcı davranmamak
– Altına kaçırdığı zaman ona kızmamak ve aksine bir daha ki sefere tuvalete yaparız demek.
– Tuvalet eğitimi gibi hassas bir süreyi belli bir zaman kalıbına sığdırmamak
– Sabırsız olup çocuğun altını bir açıp bir bezlemek onun en büyük karmaşası halini alır.
– Tuvaletteyken o isterse ancak eşlik edilmeli
– Tuvalette onu çok fazla baskı altına almamak biraz oluruna bırakılıp rahatlatılmalıdır.
– Bu eğitim verilirken parklar, yollar gibi sosyal alanlara çocukların çişlerinin yaptırılması ise en çok yapılan yanlıştır. Hem bu durum onlar için normalleşirken hemde mahremiyet duyguları yetirince oluşmaz.

Çocuklarda tuvalet eğitimi yukarıda sıralandığı gibi kuralla eşliğinde ilerlerse pek de fazla sıkıntı olmaz. Her canlı gibi çocuklarında bu eğitimi zaten iç güdüsel olarak almaya hazır olduğunu göreceksiniz. Zor gibi görünse de biraz dikkat , özen ve sabırla bu durum oldukça kolay aşılanabilir. Buradaki en önemli detay ise atlanmamalıdır.

Çocuklara tuvalet eğitimi verilirken
çocuk kadar o eğitimi başlatacak olan anne yada babanın da bu durumuna hazır olması gerekmektedir. Hazır olmayan bir ebeveyn bu durum karşısında sabırlı olmayıp hatta sinirli ve eleştirel olursa bu çocuktan eğitimden daha çok zarara yol açar. Ayni işler iki kat daha zorlaşabilir. Öncelikle anne yada babanın hazır olup sebat etmesi beklenir. Daha sonra küçük bireydeki değişime hazırlık sinyalleri de göz önünde tutularak ortak bir şekilde tuvalet eğitimine başlanır. Bu mutlak gerekli olan eğitim ancak bu koşullar altında sağlıklı ve olumlu sonuç verir.

Yazar: Feride AkdoĞan

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here