Şans ve evrim ilişkisi yıllarca üzerine tartışılan bir konu olmuştur. Galapagos’ta bir ispinoz türü, değişik tipte kullanışlı yaşam biçimlerine giden çok büyük bir evrimsel dallanma geçirmiştir. Adalara ilk olarak ispinoz türleri ya da diğer bazı kuş türleri birlikte ulaşmış olabilir. Şans olayları, ilk kuşların yeni habitatlara yerleşmelerine ve göçlere yol açmıştır. Daha sonra gelen kuşlar, habitatın daha önce gelerek iyi uyum sağlamış kuşlar tarafından etkili bir şekilde kullanılıyor olması nedeniyle yaşayamamışlardır.
Geniş ölçekte, belki bir asteroyit çarpması ya da felakete yol açan diğer olaylar gibi, tüm dünyayı etkileyen bazı tesadüfi afetlerin sonucu olarak kitlesel yok oluş dönemleri ortaya çıkmıştır. Yaşam ağacını rasgele budayan bir tür olaylar bir kerede binlerce türü yok etmiştir. Geride ise yaşayanlar için rekabetsiz bir ortamda yeni yaşam şekillerini geliştirme ve kullanma fırsatları bırakmıştır. Belki de Burgess’deki türlerin çoğunun başına da bu gelmiştir. Kratase-Tersiyer’de yer kabuğunda görülen şiddetli değişimlerden sonra memelilerin olağanüstü çeşitlenmesinin nedeni, yalnızca o dönemde büyük-karasal hayvanların olanaklarını en fazla kullanan dinazorların bu küresel felaket sonucu ortadan kalkması nedeniyle olmuştur.
Bu nedenle bir anlamda insanların evrimi de bu tür kazalara bağlı oluşmuştur. Birbirini izleyen krizler-ısınmalar buzul çağları, Afrika’da Rift Vadisinin (ilk insan fosilinin bulunduğu yer) açılmasını sağlayan kıta kaymaları ve bunun gibi- türümüzün geçmişi için kritik unsurlar olmuş olabilir. Uzak atalarımız, doğru zamanda doğru yerde olduklarından, bugün olmamız gereken yerde olabildik. Çok sayıda büyük evrimsel gelişimin şansa bağlı olduğunu belirten popülaritesi giderek artan görüşe göre basit bir şans, çoğunlukla doğal seçilimden daha önemli olabilir. Kartlar farklı olarak dağılsaydı bu günkü dominant hayvan türleri oldukça farklı olabilirdi.

Kaynakça:
www.sciencedirect.com

Yazar: Taner Tunç

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here