Aile planlaması ve istenmeyen gebeliklerden korunmanın en kolay yolu doğum kontrol yöntemleri… Ancak bu konuda gerek Türkiye’de gerekse dünyanın birçok ülkesinde gereken farkındalık düzeyine ulaşılamıyor.

Eylül ayının 27’si Dünya Korunma Günü! Özellikle az gelişmiş ülkelerde görülen büyük bir sorun olarak düşünülse de aslında doğum kontrol yöntemleri gerektiği kadar önemsenmiyor. Yapılan bir araştırmaya göre, ABD’de doğurganlık çağında tam 61 milyon kadın bulunuyor. Bunların yaklaşık yüzde 70’i yani 43 milyonu ise partnerinin doğru veya devamlı olmayan korunma yöntemleri kullanması nedeniyle istenmeyen gebelik riskiyle karşı karşıya kalıyor. Bu konuda yapılan çalışmalar ise düzenli seks hayatı olan çiftlerin korunmadan birlikte olması kaydıyla bir yıl içinde yüzde 85 oranında gebelik gerçekleştiğini gösteriyor. Bu da riskin ne denli büyük olduğunu ortaya koyuyor. “Son yıllarda ABD’de doğum kontrol hapları dışındaki hormonal korunma yöntemleri de kullanılıyor. Ayda bir enjeksiyon yoluyla yapılan progesteron içeren iğneler 1995’te yüzde 4,5 oranında tercih edilirken, son dört yıla bakıldığında bu rakamın yüzde 23’e ulaştığı görülüyor. Vücuda yapıştırılan hormonlu yamaların kullanım oranının 2002’de yüzde 1 iken, son dört yılda yüzde 10’a yükseldiği; vajinal hormon salan halkaların kullanımının ise yüzde 6 artış gösterdiği belirtiliyor.”

30 Yılda Yüzde 25 Artış Oldu

Türkiye’de düşük sosyoekonomik düzeye sahip grupta istenmeyen gebelik oranları oldukça yüksek seyrediyor ve ne yazık ki kürtaj, bir korunma yöntemi gibi kullanılıyor. Ülkemizde beş yılda bir yapılan Türkiye Nüfus Sağlığı Araştırması’na (TNSA) göre, 1978’de yüzde 50,3 olan gebelik önleyici yöntem kullanma oranı, 2008’de yüzde 73’e yükseldi. Bu artış, istatistiksel olarak oldukça anlamlı sonuçlar veriyor. Modern korunma yöntemleri yüzde 46, geri çekme (coitus interruptus) ve takvim yöntemi ise yüzde 27 oranında tercih ediliyor.
Doğum Kontrolü İçin Hangi Yöntemler Kullanılıyor? Yeni Geliştirilen Alternatifler Var Mı?

Ülkemizde en sık kullanılan doğum kontrol yöntemi, rahim içi araç yani spiral. Bu ürünlerin hormon salan türleri kanamayı, dolayısıyla enfeksiyonu azalttığı için ülkemizde de popüler bir yöntem olarak tercih ediliyor. Prezervatif ise en sık kullanılan ikinci yöntem. Doğum kontrol hapları artık daha düşük doz hormon içerdiği için, kullanan kadınlar daha az kilo alıyor. Sadece progesteron içeren mini haplarda östrojen bulunmuyor. Bu nedenle emziren anneler tarafından da kullanılabiliyor. Dolayısıyla o iğneler de emziren anneler veya adet kanaması çok miktarda olan kadınlar tarafından kullanılabiliyor. Vajene yerleştirilen hormonlu halkalar ise yeni gündeme geldi. Üç hafta süreyle vajende kalan bu halkalar, sonraki bir hafta boyunca çıkarılıp atılıyor. Deri altına yerleştirilen progesteron çubukları ise ülkemizde nadiren tercih ediliyor. Tüplerin bağlanması veya erkeklere yapılacak vazektomi ise kalıcı cerrahi yöntemler arasında yer alıyor.

Yazar: Enes Eker

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here