Oyuncak Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli ?

Çocukların davranışlarına seviye kazandıran, bedensel ve psiko-sosyal gelişimlerine katkıda bulunan, hayal etme gücünü ve yaratıcılıklarını geliştiren her türlü oyun malzemeleri oyuncak olarak adlandırılabilir. Oyuncak, kendine özgü bir oyunun aracı olduğu gibi, aynı zamanda başka oyunların kapısını aralayan bir nesnedir. Çocuğun seçme ve değerlendirme duygularını geliştiren oyuncaklar, kendi başına karar verebilmesini ve belirli bir alanda yetenek kazanmasını destekler.

Oyun malzemelerini gruplandırmak istersek:

-Birinci grup, çocuğun çevresindeki dünyayı tanımasına ve tecrübe kazanmasına destek sağlar. Ancak, bunun için çocuğa ulaşabildiği nesnelere dokunabilme ve onları keşfetme fırsatı verilmelidir. Bu malzeme gubundakilerin en önemlileri su, kum ve boyalardır.

-İkinci olarak, kendini yönetebilme isteğini güçlendiren ve yaratıcılığı harekete geçiren kil, tebeşir ve boyaları sayabiliriz.

-Üçüncü grupta, düş gücünü uyaran bebekler, bebek giysileri ve çeşitli hayvanlar yer almaktadır.

-Dördüncü gruptaki malzemeler arasında, çocuğa yetişkin becerilerini kazandıran küçük ev ve mutfak eşyaları şeklindeki model oyuncaklar, fırça, süpürge, vb. sayılabilir.

-Beşinci grupta ise, çocuğun hem bedensel hem zihinsel gelişimine doğrudan katkısı olan spor gereçleri, tahta ve plastik inşa oyuncakları bulunmaktadır.

Çocuğa oyuncak alınırken unutulmaması gereken bazı önemli ayrıntılar vardır. Güvenle kullanılabilecek, boyası dökülmeyen ve alerjik olmayan, kesici veya sivri köşeli olmayan, yanmayan, kolay kırılmayan, kolayca sökülen küçük metal parçalar içermeyen oyuncakların satın alınmasına dikkat edilmelidir. Çocuğun yaşına göre el becerileri de göz önünde bulundurulmalıdır. Oyuncağın dayanıklı olmakla birlikte kullanışlı olması da gereklidir. Örneğin, parçaları birbirine geçebilen oyuncakların bu esnekliği çocuklara çok farklı tasarımlar yapabilme olanağı sağlar ve oynarken dikkatleri çabuk dağılmaz. Tahta, keçe, metal, plastik gibi çeşitli maddelerden yapılan oyuncaklar, çocuğa farklı maddeleri deneyimleme fırsatı verir.

Oyuncakların, yaratıcı düşünmeye yönlendirici nitelikte olmaları önemlidir. Her oyun malzemesi çocuğun düş gücünü geliştiren, kendini kanıtlamasını ve keşfetmesini sağlayan özelliklere sahip bir araç olmalıdır. Hayal gücünü kullanarak bir oyuncaktan sayısız oyun geliştirebilen çocuk, benzer biçimde, çevresindeki sayısız nesneleri de yine hayal gücüyle oyuncağa dönüştürür. Oyuncağın renkleri ve tasarımı çocukta estetik değerlerin gelişmesine katkı sağlayacak nitelikte ve oyun faaliyeti çocuğun yaşının ve gelişim düzeyinin koordinasyon, yetenek ve deneyimine uyumlu olmalıdır. Ayrıca, alınan oyuncakların sayısı değil, oyun sırasında anne babanın da çocuğa katılmasının çocuğun zihinsel ve duygusal gelişimine etkisi çok büyüktür. Çocuğa top almak değil, onunla top oynamak önemlidir. Gene, belirli olgunluğa geldiğinde, oyuncak seçiminde çocuğun da isteklerini, düşüncelerini göz önünde bulundurarak, birlikte yorumlayıp, seçmesine izin verilmelidir.

Dikkat edilmesi gereken bir başka konu da, günümüzün yürüyen robotlarının, konuşan bebeklerinin, elektronik ya da kurmalı otomatik oyuncaklarının çocukların özgün faaliyetlerine, düşünce ve düş zenginliğine engel olarak onları seyretmeye yani pasifliğe itmesidir. Bu tür oyuncakların programlanmış tek düze hareketleri çocukların hayal gücünün oyuncaklarına yüklediği sayısız rolü engelleyebilmektedir. Gene, savaş araçları ve çeşitli silah modellerinden oluşan oyuncaklar saldırganlık duygusunu besleyebilmektedir.

Kaynakça:
-Peter K.Smith, “Children and Play:Understanding Children’s Worlds”, West Sussex, United Kingdom, John Wiley & Sons, 2016.
-Susan Newman,”Little Things Long Remembered: Making Your Children Feel Special Every Day”, New York: Iron Gate Press, 2014.<br />
-Karl Hils,”The Toy: Its Value, Construction and Use”, Edmund Ward Ltd., London.
-Stephen Kline, “Out of the Garden:Toys, TV, and Children’s Culture in the Age of Marketing”, Verso Books, NY & London.

Yazar:Oben Güney Saraçoğlu

 

Editör : Suna Korkmaz

Leave a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :