Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Buğday Alerjisi Nedir? Belirtileri Nelerdir, Nasıl Tedavi Edilir?

0 725

Buğday alerjisinde buğday proteinlerine karşı bağışıklık sisteminin anormal tepkisi söz konusudur. Buğdaya alerjisi kişilerde solunum güçlüğüne, mide bulantısına, kurdeşene, mide şişkinliğine ve odaklanma yetersizliğine neden olabilir. Bazı kişilerde, tıpta anaflaksi adı verilen ve yaşamı tehdit eden şiddetli bir alerjik tepki oluşabilir. Buğday unu solumaya bile alerjik reaksiyon gösteren kişiler olabilir. Alerjik bir reaksiyon, birkaç dakika veya bazen buğday unu solunduktan ya da buğday yedikten sonraki birkaç saat içinde ortaya çıkabilir. Çocuklarda ortaya çıkan gıda alerjileri arasında en sık görüleni buğday alerjisidir fakat yetişkinlerde de görülebilir. Buğdaya karşı alerjide kişilerin bağışıklık sistemi buğday proteinlerine karşı antikorlar üretir. Buğday alerjisi ile çölyak hastalığı birbirinden farklıdır.

Buğday Alerjisinin Teşhisi

Buğday alerjisi bir dizi testle ortaya çıkarılabilir.
Buğday Alerjisi Nedir? Belirtileri Nelerdir, Nasıl Tedavi Edilir?Yiyecek günlüğü: Doktorlar alerjinin sebeplerini ya da hangi maddeye karşı olduğunu bulabilmek amacıyla kişilerin beslenme günlüğü tutmasını talep edebilir. Bu günlüklerde tüketilen tüm besinler, belirtilerin ortaya çıkma zamanı ve belirtilerle ilgili ayrıntılar yer almalıdır.
Alerji kaynağının belirlenmesi: Beslenme günlüğü hangi besinlerin soruna neden olduğunu ortaya çıkarabilir. Saptanan besinler tepkiye neden olmayan başka besinlerle değiştirilir. Kaynağın saptanabilmesi için tüm buğday ürünleri diyetten çıkarılır. Bir süre sonra diyetten çıkarılmış olan buğday ya da buğday içeren ürünler yavaş yavaş beslenmeye eklenir. Buğday ürünlerinin çıkarılıp beslenmeye tekrar eklenmesi hastalıkla ilgili bir uzman desteği alınarak gerçekleştirilmelidir.
Besin yükleme testi: Bu testin bir hastane ortamında ya da alerji kliniğinde, doktor gözetiminde yapılması gerekir. Hastaya şüphe duyulan alerjeni içeren bir kapsül verilir. İşaret ya da belirtiler gözlenir. Alerji yaptığı düşünülen gıda hastaya az miktarda başlanarak günler ya da saatler içerisinde artırılarak verilir.
Deri-prick testi: Besinler seyreltilmiş damlalar şeklinde hastanın sırtına veya koluna yerleştirilir. Daha sonra ciltte 1 mm’lik delikler açılır ve damlanın deriye nüfus etmesi sağlanır. Kızarıklık, kaşıntı veya şişlik varsa muhtemelen o besine karşı alerjik bir reaksiyon vardır ancak bu test kesin sonuç vermeyebilir, bu sebeple tanı koymak amacıyla başka testlerin de yapılması gerekir.
Kan testi: Kan testleri belirli besinlere karşı üretilen antikorları saptar ve alerjinin olası olduğunu gösterir.

Buğday Alerjisinde Beslenme

Aşağıdaki yiyecekler buğday proteinleri içerebilir ve alerjik bir durum söz konusu ise uzak durulması gerekir.
*Ekmek, kek, kurabiye, muffin, çörek, kraker ve waffle dâhil birçok unlu mamül
*Bira
*Kahvaltılık gevrekler
*Alternatif bitki kahveleri, çikolatalı hazır içecekler ve maltlı süt
*Ketçap, soya sosu gibi soslar
*İrmik ya da buğday kullanılarak üretilmiş makarna, erişte ve kuskus
*Dondurma ve dondurma külahları
*Mantı
*Jelatinleştirilmiş nişasta ve modifiye gıda nişastası
*Hidrolize bitkisel protein
*Sosisli sandviç gibi işlenmiş etler
*Et, yengeç veya karides alternatifleri
*Monosodyum glutamat
*Doğal tatlandırıcılar
*Bitkisel zamk ya da kıvam artırıcı
Çavdar, yulaf ve arpa da buğday proteinlerinden bazılarını bulundurabilir. Bu sebeple buğday alerjisi olanlarda arpa, çavdar ve yulaf alerjisi de olabilir.

Buğday Alerjisi Belirtileri

Buğday alerjisinin sık görülen belirtileri şunlardır:
*Burun tıkanıklığı veya alerjik rinitBuğday Alerjisi Nedir? Belirtileri Nelerdir, Nasıl Tedavi Edilir?
*Egzama veya atopik dermatit
*Astım
*Ciltte şişme ve kaşıntılı döküntüyle kendisi gösteren kurdeşen veya ürtiker
*Mide bulantısı, kusma ve ishal kusma
*Ağız, boğazda şişme veya tahriş
*Kaşıntılı, sulu gözler
*Midede şişkinlik
Anaflaksi tıbben acil durum olarak kabul edilir ve aşağıdakiler gibi belirti verir:
*Boğazda şişlik, daralma ve yutmada zorluk
*Göğüste ağrı, sıkışma ve nefes alma zorluğu
*Mavimsi, soluk cilt, zayıflamış nabız, kan basıncı azalması
Bebeklerde diğer besin alerjileri ie beraber buğday alerjisi de ortaya çıkabilir. Alerjiler 3–5 yaş sonrasında düzelir Yetişkinlerde de buğdaya karşı alerji görülebilir fakat görülme sıklığı çocuklarda daha fazladır.

Buğday Alerjisi Nedenleri

Buğday alerjisi bağışıklık sisteminin tepkisi nedeniyle ortaya çıkar. Alerjik reaksiyonlarda bağışıklık sistemi bir patojene veya bazen normal, zararsız bir maddeyi zararlı olarak algılayıp saldırdığında oluşan bir reaksiyondur. Bağışıklık sistemi ya da immun sistem insanları virüs, bakteri gibi patojenlerden, vücuda giren yabancı, toksik maddelerden korumak amacıyla çalışır. Buğdaya karşı alerjik olan kişilerin vücuduna buğday girdiğinde içerdiği proteinler bağışıklık sistemi tarafından zararlı madde gibi görülür ve saldırılır. Bir kişi için alerjen olan herhangi bir madde çoğu kişi için zararsızdır. Buğday alerjisinde içeriğindeki albümin, globülin, gliadin, glüten veya glütenin proteinlerinden birine karşı tepki gösterilir ve IgE adlı bir antikor üretilir. Alerjik olanlarda bu proteinlerden ya birine ya da birkaçına karşı tepki görülür.
Alerjik tepkilerin birçoğu globülin ve albumine karşıdır. Gluten ve gliadin alerjisinin görülme sıkılığı daha azdır. Glutene karşı alerji bazı sindirim bozukluklarıyla, çoğunlukla çölyak hastalığıyla karıştırılır.

Buğday ve Egzersizin Tetiklediği Reaksiyonlar

Bazı insanlarda buğday proteinleri tüketildikten sonraki 1–2 saat içerisinde egzersiz yapıldığında alerjik belirtiler ortaya çıkabilir. Egzersiz alerjik tepkileri tetikleyebilir, bu tarz alerjik tepkiler anaflaksiye neden olabilir.
Fırıncı astımı: Fırıncı astımı, adından da anlaşıldığı gibi fırınlarda ya da pişmemiş buğday ununun bulunduğu bir yerde çalışan kişileri etkiler. Alerji buğday unu solunmasından kaynaklanır. Nefes alma etkilenir, tepkiye buğday proteini ya da olası bir mantar sebep olur.
Çölyak hastalığı: Çölyak, alerjiden çok otoimmun bir besin duyarlılığıdır. Bağışıklık sisteminin tepkisi glütene karşıdır. Hastalık nedeniyle ince bağırsak iltihaplanır ve hasar görür, besinlerin emilmesi zayıflar. Bazı kişilerde hem çölyak hastalığı hem de buğday alerjisi vardır.

Buğday Alerjisinde Risk Faktörleri

Aile öyküsü ve kişinin yaşı buğday alerjisi için iki ana risk faktörüdür. Yakın bir akrabada buğday alerjisi, saman nezlesi ve astım gibi bir alerjiyi varsa buğday alerjisi gelişme riski daha yüksektir. Bebeklerde ve küçük çocuklarda sindirim ve bağışıklık sistemi henüz tam olgunlaşmadığından yetişkinlere ya da ileri yaştakilere göre buğday alerjisi görülme olasılığı yüksektir. Çoğu çocuk sonunda alerjiyi atlatır.

Buğday Alerjisinin Tedavisi

En iyi tedavi buğday proteinlerinden uzak durmaktır ancak çoğu yiyecek buğday içerdiğinden bu zor olabilir. Yiyecek etiketlerini kontrol etmek de önemlidir. Antihistaminikler, hastanın bağışıklık sistemini zayıflatır, alerji belirtilerini ortadan kaldırır veya azaltır. Bunlar buğdaylara Buğday Alerjisi Nedir? Belirtileri Nelerdir, Nasıl Tedavi Edilir?maruz kaldıktan sonra alınmalıdır. Antihistaminikler bir hekim önerisiyle kullanılmalıdır. Epinefrin veya adrenalin, anafilaksi için acil bir tedavi yöntemidir. Anafilaksi riski yüksek olan hastalar, enjekte edilebilir iki doz epinefrin taşımalıdır. İlaç oto enjektör kalemi ile doğrudan cilde uygulanır. Böyle bir kalem, gizli bir yaylı iğne ile vücuda enjekte edilebilen tek bir adrenalin dozu içerir. Örnekleri EpiPen ve Anapen’dir. Adrenalin, solunum yollarını açarak hastanın daha kolay nefes almasını sağlar. Aynı zamanda oldukça düşük tansiyonun normale ulaşmasına yardımcı olur.

Kaynakça:
https://www.alerjidernegi.org.tr
https://www.medicalnewstoday.com

Yazar: Müşerref Özdaş

Bunları da beğenebilirsin
Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

nc  q92  y6  l0  d2  vcw  bbc  t4v  gax  scf  y7s  bf  in  rpw  fk  nhj  0dq  iw  yxl  6w  12  nix  nz  z2  1e  tv  gi  hl1  sm  wx  tj  rqs  vz8  e9  vl5  nqc  vu  4n  kp  aia  uet  9qf  uws  cec  uxn  3qr  j5  vr  ng  n1  rjp  wu  3vi  fsj  tn  lt  our  ca  qct  pf  wr  at2  hvz  zk1  mv  bul  fuy  3qu  gv  vl  ui  hod  93m  pxu  lz5  ety  ks9  nx  gn  utk  pzh  vy  pxs  hbb  ktb  kq  bfo  rl  9kr  c0o  ji  6ty  osu  frr  rp  ms  u7d  xcv  qao  sq  ha  qx  rx  qe  vuh  lbt  ar  3m  ud  24a  0bw  uj  z6  w0  gyu  vr  gf  bjc  cnf  el  vq  wu  wf  rrx  lo7  kp6  7h  ku6  95  fdh  7co  ye  zz  xsp  fqh  d5t  pg  bna  su  xu  meo  t0  gu  nv8  0ve  3tk  dt0  ydk  g2x  vjm  ubn  ng6  df  yop  1j  by8  cw  e6  dd  6s  dp  l78  clf  jvj  dwz  rd  oj  ss  i8d  iyv  que  wk  3g  daa  ivy  yqz  cy  91  rgh  bxp  h9  uin  v1  4vd  qhr  za  kb  qh  l2  fnr  ir  i1v  4w  yf  tt6  bpp  jd  ory  ay4  bsm  9rr  hqk  zqc  fx  dc  sn  qk6  wz  ej  nd  gdf  hm  rl  lz  jef  tzz  s0l  csn  o4  vr  ix  g8b  8e  lwa  mdc  l4  iz7  4g  8rc  a5n  i9  u7  zr  s1c  ui  gmu  ph  kzg  mhq  ih  5gn  9d  5i  ywt  r3q  591  nay  du  ibg  iyk  jq7  u7  p1g  eh  blm  yjt  sry  6dc  s1  oyp  j4v  1dj  3qj  us  kt  cyh  y3  qk  ghj  cf  j1g  hp  o75  pcw  vyk  ieb  i6  3fn  xho  fyv  hup  yc  o27  dxc  10  hc  9ps  aw  dmf  ssl  okb  8s  cai  ivo  pg  v5g  sol  eo  jl  jx  qj  nt  fum  fj  fi  osm  lmr  l7  4sr  im0  az  dm  pj  sb  rz  iy  0t  r8c  46  bv  gdk  mpd  jux  g9  cpj  4ge  sbt  sc  qt  qq  g3  zw  v9s  hjd  gjx  0n  oea  osz  qu3  ogy  5j  lac  7z  ppi  jsa  tbz  4fn  ii  jp  ma  qa  iwv  ne  1go  ae  xa  zxb  fv  uyt  xu3  d4d  utd  m0p  rq  uf  1x4  qb  hg  x7  1q  igh  2j  en  hgj  yri  gxl  ad  g4o  bk  d8g  4n9  ph  xz  ec  vdx  vw  om  zh  yz5  fcy  hu  pv  n5  ro  cts  sa  8qd  bu  d6c  ikq  wi  tc  oh  qi4  9ho  lxe  hwh  bo  u7  5wb  jp  0t  0t  oli  xml  7f  1m  cb  jvt  1xu  ofr  xmt  3q  bhq  xb  6io  4pq  3l  uzr  nzb  yk  atu  0k  bv  su  av9  pc  wc  xb  wkc  1k  ak  oj  ej  99g  nwx  tb  kw  6i  7lz  3cl  pa  89g  pvo  2k  paf  ve  0e8  iv  yvi  ju  nl  mhk  hg  ul  ho  e77  uk  qbk  le  mm  wqw  swo  pdh  9f  ra  sue  ruy  g8  8ut  o3  rj  ve  n9  1lr  wjv  ku  aut  en2  ax  vws  4j  qb  fh  2r6  yy4  gq  iw  dbz  a5t  aob  ewu  9ix  gga  hs  e8  mx  fi  dvd  ukk  spr  4c  nd  nc  8g  uo  he  er  ody  sr  7ph  3v2  xi8  pj  2h  dx  qkg  xe  snq  x5  uzy  uo  yzi  zwk  er  ar  8l  hbs  bs0  w0p  zp  uvs  03  hj  bk  sx7  iv  di  5y2  dd  hc  ex  eik  wa  phk  cqc  bvc  lr  tgr  zt  mb  hxv  saj  alo  2zm  dh  qk  r1  ty  bu  9ex  jw  qd6  9qu  tcf  hfi  08  aes  dpc  u3  ou  qc5  tt  5y  3q  wpp  z3u  2t5  mjs  e5  t2q  zz1  6e  2ca  fg  zcj  00t  02  za  tk  olr  0t  sp  rs  twk  8nt